Saturday, June 30, 2012

ಮಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ತ್ಯಾಗ


ಉಡುಪು ಬದಲಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ವೈರಾಗ್ಯ ಮೈಗೂಡುವುದಿಲ್ಲ; ಆಚರಣೆಗಳು ಬದಲಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಚಾರ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಂತ, ಅಕಾಲಿಕ ವೈರಾಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊರಳಿದವರು ಆಷಾಡಭೂತಿಗಳಂತ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಅವರಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ವೈರಾಗ್ಯದ ಬೀಜಾಂಕುರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಅದು ಬಲಿಯಲು ಕಾಲ ಬೇಕು. ಪೋಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಅನುಭವದ ಗೊಬ್ಬರ, ನೀರು ಬೇಕು. ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಬೆಳಕು ಬೇಕು. ಸಣ್ಣ ಮೊಳಕೆಯೊಂದನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿ; ಮುಂದೆ ಅದು ದೊಡ್ಡ ಮರವಾಗಲಿದೆ ಎಂದುಕೊಂಡು; ಕೃತಕವಾಗಿ ಗೊಬ್ಬರ, ನೀರು, ಬೆಳಕು ಒದಗಿಸುವುದರಿಂದ ವೈರಾಗ್ಯ ಒಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಬಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
-----------------------------------------------


ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಪುಸ್ತಕವೊಂದು ಈಗಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದರ ಹೆಸರು ’ದಿ ಮಾಂಕ್ ಹು ಸೋಲ್ಡ್ ಹಿಸ್ಜ್‌ ಫೆರಾರಿ’ (ಫೆರಾರಿ ಮಾರಿದ ಸನ್ಯಾಸಿ). ಅದರ ಲೇಖಕ ರಾಬಿನ್ ಶರ್ಮಾ. ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೇಖಕ. 
ಹಣ ಮತ್ತು ಹೆಸರನ್ನು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕದ ಯುವ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಲಾಯರ್ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ನಾಯಕ. ಅದೊಂದಿನ ಆತನಿಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಹೃದಯಾಘಾತವಾಗುತ್ತದೆ. ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಆತ ತನ್ನದೆನ್ನುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಿಕ್ಕ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರುತ್ತಾನೆ. ಅದರಲ್ಲಿ, ಆತನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಹಾಗೂ ಅತಿ ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಯ ಫೆರಾರಿ ಕಾರೂ ಇರುತ್ತದೆ. 

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾರಿದ ವಕೀಲ, ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳದೇ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಬದುಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಡೀ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಫೆರಾರಿ ಮಾರಿದ ಈ ಸನ್ಯಾಸಿ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಬದುಕಿನ ಸರಳ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿವೆ.ಈ ಪುಸ್ತಕ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ ಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಇವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಕಾಡುವುದು ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ವೈರಾಗ್ಯ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಏಕೆ ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತದೆ?

ವೈರಾಗ್ಯಕ್ಕೂ ಒಂದು ಕಾಲವಿದೆ ಅಂತ ನಿರ್ಧರಿಸಿರೋದು ಭಾರತೀಯ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ. ಮಾನವನ ಆಯಸ್ಸನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಗೃಹಸ್ಥ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥ ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸ ಅಂತ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದೆ ಹಿಂದು ಧರ್ಮ. ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಗೃಹಸ್ಥದಲ್ಲಿ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥದಲ್ಲಿ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ವಿಮುಖವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕನ್ನು ತೊರೆದು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ವೈರಾಗ್ಯ ಜೀವನ ನಡೆಸೋದು ಅಂತ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 

ಆದರೆ, ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗಾಯಿತು. ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನೇ ಕೊನೆಯ ಮೂರೂ ಹಂತಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಸಾಕಷ್ಟು ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರವರೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಹನೀಯರು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವೊಂದನ್ನೇ ಬಾಳಿದ್ದುಂಟು, ಬದುಕಿದ್ದುಂಟು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಒಂದೆರಡು ಹಂತಗಳ ನಂತರ ನೇರವಾಗಿ ಸನ್ಯಾಸ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೊರಳಿದ್ದುಂಟು. 

ಅಕಾಲಿಕ ವೈರಾಗ್ಯ

ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ವೈರಾಗ್ಯವೆಂದರೇನು? ಅದೇಕೆ ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಬದುಕು ನಶ್ವರ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಶುರುವಾಗುವ ವೈರಾಗ್ಯ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಾರ್ಥಕ ಅರ್ಥ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಗೋಚರವಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ ಗೀತಾಚಾರ್ಯ ಕೃಷ್ಣ. ಅಂದರೆ, ನಾವು ನೋಡುವ, ಕೇಳುವ, ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ, ಆಘ್ರಾಣಿಸುವ, ರುಚಿ ನೋಡುವ ಹಾಗೂ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಅಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಕಾಲನ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ನಿರ್ನಾಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಬದುಕಿಗೆ ಅರ್ಥವೇನು?

ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಕದನಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯೆ ವಿಷಾದಭರಿತ ಅರ್ಜುನ ತನ್ನ ಸಾರಥಿ ಹಾಗೂ ಮಿತ್ರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದು ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು. ಮಹಾಭಾರತದ ಕೆನೆ ಎಂಬಂತಿರುವ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಶುರುವಾಗುವುದೇ ಅರ್ಜುನ ವಿಷಾದಯೋಗದಿಂದ. ಇದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ, ಅದರಲ್ಲೂ ಯೌವನದ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನಿರಾಸಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ವ್ಯರ್ಥ ಅನಿಸತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಈ ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ, ಬದುಕಿನ ರೀತಿಗೆ ಏನೂ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುವಂಥದು. ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ನೆಮ್ಮದಿ ಕೊಡುವಂಥದಲ್ಲ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದಕ್ಕೆ ಏನೂ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ ಅಂತ ಅನಿಸತೊಡಗುತ್ತದೆ. 

ಹೀಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಶುರುವಾಗುವ ವೈರಾಗ್ಯ ಅವನನ್ನು ಬದುಕಿಗೆ ಬೆನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟೋ ಜನ ಉದ್ಯೋಗ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಮನೆ ತೊರೆಯುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿ, ಗಂಡ, ಮನೆ, ಮಕ್ಕಳು, ಆಸ್ತಿ ತೊರೆದು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಾಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ದೇಶಾಂತರ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಬಹುತೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾರೆ. ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೇ ಇಂಥದೊಂದು ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಅವರು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವುದು ದೇವರಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಮನಶ್ಯಾಂತಿಯಾಗಿರಬಹುದು.

ಅಗೋಚರದ ಕುತೂಹಲ

ಗಮನಿಸಿ ನೋಡಿ: ಈ ರೀತಿ, ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ವೈರಾಗ್ಯಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವವರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಜನ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಜನರಿಗೆ ಜೀವನ ಇನ್ನೂ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಏಟುಗಳಿನ್ನೂ ಬಿದ್ದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಅವರನ್ನು ವೈರಾಗ್ಯದತ್ತ ಸೆಳೆದ ಅಂಶಗಳು ನಗಣ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬಲ್ಲವರು ಹೇಳುವಂಥ ಪ್ರಸೂತಿ ವೈರಾಗ್ಯ, ಸ್ಮಶಾನ ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಅಭಾವ ವೈರಾಗ್ಯಗಳೂ ಅವರನ್ನು ತಾಕಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಕಾಣದರತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 
ಏಕೆ ಹೀಗೆ?

ಜೈನ ಧರ್ಮೀಯರಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಯುವ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸನ್ಯಾಸದತ್ತ ವಾಲುವುದು ಹೆಚ್ಚು. ಇಸ್ಕಾನ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಅಕಾಲಿಕ ವೈರಾಗ್ಯಕ್ಕೆ ಈಡಾದ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಈಶ್ವರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ರಾಮಕೃಷ್ಣಾಶ್ರಮಗಳಲ್ಲೂ ಇಂಥ ಗುಂಪನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರೆಲ್ಲ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ, ಬದುಕನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ ಸೀದಾ ಸನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಏಕೆ ನೆಗೆದರು? ಯಾವ ಮೋಹನ ಮುರಳಿ ಅವರನ್ನು ದೂರ ತೀರದತ್ತ ಸೆಳೆಯಿತು?

ಬುದ್ಧನಿಗೋ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ವೈರಾಗ್ಯದ ಸೆಳೆತವಿತ್ತು. ಅದು ಹೊರಗೆ ಉಕ್ಕಲು ಒಬ್ಬ ರೋಗಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಶವದ ದರ್ಶನ ಸಾಕಿತ್ತು. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರಿಗೂ ಬಾಲ್ಯಾರಭ್ಯ ವೈರಾಗ್ಯದ ಭಾವವಿತ್ತು. ಬದುಕಿನ ಕುರಿತ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು, ಸವಾಲುಗಳು ಇದ್ದವು. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರಂಥ ಗುರು ಸಿಕ್ಕು ಅವರಿಗೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ದಾರಿ ದಕ್ಕಿತು. ಆದರೆ, ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇರುವವರು; ನಮ್ಮಂತೇ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೇ ಬದುಕಿದವರು; ಬಣ್ಣ, ಪರಿಮಳ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರುಚಿಗೆ ಮರುಳಾದವರು ಅದ್ಹೇಗೆ ದಿಢೀರನೇ ಎಲ್ಲ ಬಿಟ್ಟು ಎದ್ದು ಹೋದರು? ಬದುಕಿನ ಯಾವ ಅಶಾಶ್ವತೆ ಅವರನ್ನು ಬದುಕಿಗೇ ವಿಮುಖವಾಗಿಸಿತು? ಇವರದು ನಿಜವಾದ ವೈರಾಗ್ಯವೆ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಕೆ ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತದೆಂದರೆ, ಬದುಕಿನ ಹೊಡೆತ ಕಾಣದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ವೈರಾಗ್ಯಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿ ಬೇರುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆಂದೇ ‘ಆದರ್ಶ ಸನ್ಯಾಸಿಗಿಂತ ಆದರ್ಶ ಗೃಹಸ್ಥನಾಗುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ’ ಎಂದರು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ. ನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನ ಏರಿಳಿತಗಳು ತಂದುಕೊಡುವ ಸಮಚಿತ್ತ, ಜೀವನ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಹದವಾದ ವೈರಾಗ್ಯದ ಸೊಗಸು ದಿಢೀರ್ ಅಥವಾ ಅಕಾಲಿಕ ವೈರಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣುವುದು ವೈರಾಗ್ಯದ ಅನುಕರಣೆ. ವೈರಾಗ್ಯದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪದ ಬದುಕು. ಅದಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿ ಬೇರುಗಳಿರುವುದು ಕಡಿಮೆ.

ತ್ಯಜಿಸುವುದಲ್ಲ ವೈರಾಗ್ಯ

ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ವೈರಾಗ್ಯವೆನ್ನುವುದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಎಲ್ಲಿಗೋ ಹೋಗುವುದಲ್ಲ; ಎಲ್ಲದರ ಮಧ್ಯೆ ಇದ್ದೂ ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗದಿರುವುದು. ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರದು ಅಂಥ ವೈರಾಗ್ಯ. ಕೃಷ್ಣನದೂ ಅಂಥದೇ ವೈರಾಗ್ಯ. ಇವರೆಲ್ಲ ಉಂಡೂ ಉಪವಾಸಿಗಳು, ಬಳಸಿಯೂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾದವರು.  

ಏಕೆಂದರೆ, ನಿಜವಾದ ವೈರಾಗ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿಲುವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬದುಕುವ ದಾರಿಯನ್ನು ತಿಳಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಉತ್ಕಟವಾಗಿ ಆಸ್ವಾದಿಸುವ ಕಲೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅಕಾಲಿಕ, ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವೈರಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಆಳ, ಈ ನೆಮ್ಮದಿ, ಈ ಶಾಂತಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. 

ಅದಕ್ಕೆಂದೇ ಬಹುತೇಕ ಅಕಾಲಿಕ ವೈರಾಗಿಗಳು ಕೆಲ ಕಾಲದ ನಂತರ ಮೂಲಬದುಕಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ಅರಣ್ಯ ಹೊಕ್ಕ, ಅಲೆಮಾರಿಯಾದ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಜ್ಞಾನದರ್ಶನ ಪಡೆದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಬದುಕಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ. ಕೃಷ್ಣ ಬದುಕಿನ ಎಲ್ಲ ಸೊಗಸನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಲೇ ವಿರಕ್ತನಾಗಿದ್ದ. ಗಾಂಧೀಜಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡರು. ಇವರ‍್ಯಾರೂ ಬದುಕನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. 
ವೈರಾಗ್ಯವೆಂದರೆ, ಬದುಕನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಲ್ಲ; ಬದುಕನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಕಟವಾಗಿ ಬದುಕುವುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದೇ ಆಸ್ವಾದಿಸುವುದು. 

ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಭ್ರಾಂತಿ

ಉಡುಪು ಬದಲಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ವೈರಾಗ್ಯ ಮೈಗೂಡುವುದಿಲ್ಲ; ಆಚರಣೆಗಳು ಬದಲಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಚಾರ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಂತ, ಅಕಾಲಿಕ ವೈರಾಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊರಳಿದವರು ಆಷಾಡಭೂತಿಗಳಂತ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಅವರಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ವೈರಾಗ್ಯದ ಬೀಜಾಂಕುರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಅದು ಬಲಿಯಲು ಕಾಲ ಬೇಕು. ಪೋಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಅನುಭವದ ಗೊಬ್ಬರ, ನೀರು ಬೇಕು. ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಬೆಳಕು ಬೇಕು. ಸಣ್ಣ ಮೊಳಕೆಯೊಂದನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿ; ಮುಂದೆ ಅದು ದೊಡ್ಡ ಮರವಾಗಲಿದೆ ಎಂದುಕೊಂಡು; ಕೃತಕವಾಗಿ ಗೊಬ್ಬರ, ನೀರು, ಬೆಳಕು ಒದಗಿಸುವುದರಿಂದ ವೈರಾಗ್ಯ ಒಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಬಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ವೈರಾಗ್ಯ ಎಂದರೆ ಒಳದೃಷ್ಟಿ ಬಲಿಯುವುದು, ಜೀವನದೃಷ್ಟಿ ಬೆಳೆಯುವುದು. ಶಿವನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣಿನಂತೆ, ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುವೊಂದನ್ನು ಹೊಂದುವುದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ, ಮಠ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಿಲ್ಲವಾದರೂ ಮನೆ, ಮಠದ ರಗಳೆ ಮನದೊಳಗೆ ಬರಬಾರದು. ಕೆಲ ಕಾಲ ಪೂರಕ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು, ಅಂತಃಶಕ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಉತ್ತಮ. ಆದರೆ, ಅದೇ ಬದುಕಲ್ಲ. ಔಷಧಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ನಿಜ. ಆದರೆ, ಅದೇ ಊಟವಾಗಬಾರದು. ನಿತ್ಯದೂಟದಲ್ಲೇ ಔಷಧೀಯ ಗುಣವಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಬದುಕಿನ ಮಾರ್ಗ.
ಕೃಷ್ಣ ಬೋಧಿಸಿದ್ದು ಅದನ್ನೇ. ಅಂದರೆ, ತ್ಯಜಿಸಿ ಭೋಗಿಸುವುದು. ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದೇ ಬದುಕುವುದು. ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೇ ಬದುಕುವುದು. 

ಬದುಕೇ ಕಲೆ

ಹೀಗಾಗಿ, ವೈರಾಗ್ಯ ಎಂಬುದು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ. ಅದು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸವೂ ಅಲ್ಲ. ಅದು ತಾನಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವಂಥದು. ಅದು ದಿಢೀರನೇ ಉದ್ಭವಿಸದು. ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಕೊಳದೊಳಗಿಂದ ಸಹಜವಾಗಿ ನಳನಳಿಸುವಂಥದು. ಅದನ್ನು ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗದು. 
ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಲವಾರು ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ಯುವ ವಿರಾಗಿಗಳಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಾದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಇರೋದಕ್ಕೆ ಈ ಅಕಾಲಿಕ ವೈರಾಗ್ಯವೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. ಆ ತೀವ್ರತೆ ಇಳಿದ ನಂತರ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತೆ ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದತ್ತ ಹೊರಳುತ್ತದೆ. ಸಹಜವಾಗಿ ಮಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ನಿಜವಾದ ವೈರಾಗ್ಯ ತಂದುಕೊಡುವುದು ಎಂಬ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಭಾವನೆ ಬಲಿತವರ ಮತ್ತೆ ಮೂಲ ಬದುಕಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಬೆಳಕಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬದುಕನ್ನು ಬದುಕತೊಡಗುತ್ತಾನೆ.
ಅಂಥ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಿಂದ ಬದುಕುವವನೇ ನಿಜವಾದ ವಿರಾಗಿ. ಅದೇ ಸಹಜ ವೈರಾಗ್ಯ. 

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ
(ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಲವಲವಿಕೆ. ೦೧/೦೭/೨೦೧೨)

2 comments:

Anil Talikoti said...

ಎಲ್ಲಿಯೋ ನೋಡುತಿದ್ದಾಗ ನಿಮ್ಮ ಇ ಬ್ಲಾಗ್ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅದ್ಭುತವಾದ, ಮನಕೆ ಮುದಮೂಡಿಸುವ ಲೇಖನಗಳಿವು. ಆವಾಗಾವಾಗ ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದ್ದೇನೆ - ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಇಲ್ಲಿರುವದನೆಲ್ಲಾ ಓದುವ ಆಶೆ.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು
-ಅನೀಲ ತಾಳಿಕೋಟಿ

ಆಲಾಪಿನಿ said...

Thank u