ಆಲಾಪ

2012-01-16T00:56:00.000-08:00

ಅಂದು ನೀವೆಲ್ಲ ತನ್ಮಯರಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಿರಿ...

ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ತೂಗುವ ತಲೆಗಳು
ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆರಳ ಲಯ
ಪ್ರೀತಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ತಬಲಾ-ಪೇಟಿ
ಸಣ್ಣ ಹುಡುಗನಂತೆ ಕೈಕಟ್ಟಿ ನಿಂತ ಮೈಕ್‌

ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳಲಾ?
ನೀವ್ಯಾರೂ ನಿಜವಾದ ಶ್ರೋತೃಗಳಲ್ಲ

ನನ್ನೊಳಗೆ ಹಾಡು ಕಣ್ಬಿಡುವ ಮುನ್ನವೇ
ನನ್ನ ಮುಚ್ಚಿದೆವೆಗಳ ಬಿಗಿತ ನೋಡಿ
ತಲೆದೂಗಿದ್ದನಲ್ಲ?

ಹಾಡಿದೆ ಅವನ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು
ಆಹಾ... ಎಂದಿರಿ ನೀವೆಲ್ಲ.

***

ಇಲ್ಲ. ಇನ್ನು ನಾ ಹಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಲ್ಲಿಸಿ ರಿಯಾಝ್‌;

ಒರಗಿದೆ ಪೇಟಿಯೆದೆಗೆ.

ಮಂದ್ರ, ಮಧ್ಯ, ತಾರಕ ಸ್ವರಗಳ ನರಳಾಟ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ;

ಕೆಟ್ಟ ಕನಸಿಗೆ ಚಿಟ್ಟನೆ ಚೀರಿದ ಮಗುವಿನಂತೆ-

ಮೊಲೆ ಬಾಯಿಗಿಟ್ಟು ಚುಕ್ಕು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇ ಸಾಕು

ಮಗುವಿನ ಆವಾಝ್‌, ಕರಗಿತು ಪೇಟಿಯ ಆಸ್‌...

***

ನನ್ನೆದುರಿಗೆ ನೀನಿರಲಿಲ್ಲ ಆ ದಿನ

ದೂರಿದೆ ಕತ್ತಿನ ಪಟ್ಟಿ ಹಿಡಿದು.

ತುಟಿಬಿಚ್ಚದ ನಗೆ, ಅವನೊಳಗೇ ಕೇಳಿಸುವ ಉಸಿರ ಲಯ.

ನೀನೇನು ಬುದ್ಧನೋ? ಕೇಳಿಬಿಡಬೇಕೆನ್ನಿಸಿತು.

ಸುಮ್ಮನೇ ನೋಡಿದ. ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ.

ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲೇ ಇತ್ತು ಬಂದಿಷ್‌.

***

ಪೇಟಿ ಸರಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದೆ
ನಿನ್ನುಸಿರ ಗಮನಿಸು ಎಂದ

ಆಹಾ ಅಲ್ಲಮನೋ ನೀ? ಸದ್ಯ ಹಾಗೆ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ.

ತಬಲಾ... ಎಂದು ರಾಗವೆಳೆದೆ
ಅವ ನನ್ನ ಬೆರಳುಗಳ ಸವರಿದ

ಶ್ರೋತೃಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗೊಣಗಿದೆ
ಅವ ನನ್ನೆವೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ

ನಾನು ರಾಗಧಾರಿಯಾದೆ

ಅವ ಸಾಲಾಗಿಸಿದ ಹಾಡುಗಳ

ಹರಿದ ಗಾನಸುಧೆ ಸಂಗೀತವಂತೆ...

ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ,
ಅದು ಎನ್ನ ಜೀವದುಸಿರು.

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

ನಾ ನಿಲ್ಲುವವಳಲ್ಲ...

2012-01-14T23:04:00.002-08:00

ಟೆನ್‌ಪಿನ್ ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಗುರಿಯಿಟ್ಟು ಚೆಂಡನ್ನು ಉರುಳಿಸುತ್ತಾರಲ್ಲ... ಹಾಗಿತ್ತು; ಅವ ಇಂದು ನೀರ್‌ತುಂಬಿದ ಬಾಟಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಉರುಳಿಸಿದ್ದು. ಅದು ಉರುಳುತ್ತ ಆ ಬದಿಯ ಗೋಡೆಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು, ಅತ್ತೂ ಹೋಗದೆ, ಇತ್ತೂ ಹೋಗದೆ, ನಟ್ಟನಡುವೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿತ್ತೋ ದುಃಖ ಒತ್ತರಿಸಿಬಂತು... ’ಎರಡು ತಿಂಗಳಾಯ್ತು ಈ ಬಾಟಲಿಯೊಳಗಿನ ನೀರು ಹೀಗೇ ಇದೆ. ಖಾಲಿ ಮಾಡಿಡಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಪರಿಜ್ಞಾನ ಬೇಡ್ವೇನೆ?’ ಬಾಟಲಿ ಉರುಳಿಸಿದ ರಭಸವೇ ಅವನ ದನಿಯಲ್ಲೂ ಇತ್ತು.

ಕಣ್ಣಬಟ್ಟಲು ತುಂಬಿದವು: ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣ ಮಧ್ಯೆ ಯಾರೋ ಟ್ರೇಸಿಂಗ್ ಪೇಪರ್ ಹಿಡಿದಂತಾಯ್ತು. ’ಅಯ್ಯೋ ಏನಾಯ್ತೋ...’ ಅಂದ ಹತ್ರ ಬಂದು. ಏನಿಲ್ಲ ಬಿಡು ಅಂತ ಕೊಸರಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆನ್ನಿಸಿತು. ಹಾಗೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲ ಹೇಳು ಅಂದ. ’ಏನಿಲ್ವೋ, ಅವತ್ತು ಊರಿಂದ ಬರೋವಾಗ ಅವ್ವ ತುಂಬಿಸಿಕೊಟ್ಟ ನೀರು...’ ಈಗ ಬಟ್ಟಲು ತುಂಬಿ ಹರಿಯತೊಡಗಿತು. ’ಓಹ್ ಸಾರಿ... ಹಾಗಾ... ಇಲ್ನೋಡು ಈ ಪುಸ್ತಕ, ಈ ಬಟ್ಟೆ... ಹೀಗೆ ಎಷ್ಟೋ ದಿನಗಳಿಂದ ಇದ್ದಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲಿದ್ದಾವಲ್ಲ. ಅದೂ ಹಾಗೇ ಇಟ್ಟಿದ್ದೀ ಅಂತ ಅನ್ಕೊಂಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ’ ಅಂದ. ಗಲ್ಲ ವರೆಸಿದಷ್ಟೂ ಹರಿವು ನಿಲ್ಲಲೇ ಇಲ್ಲ.

’ಸೋಮಾರಿತನದಿಂದ ಆ ಬಾಟಲಿ ಖಾಲಿ ಮಾಡಲಾರದೆ ಹಂಗೇ ಇಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ....’ ಹೇಳಬೇಕೆನ್ನಿಸಿತು. ಆದರೆ ಹೇಳಲಿಲ್ಲವಷ್ಟೆ; ಕುಡಿಯಬೇಕಿತ್ತು ಇಲ್ಲ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಸುರಿಯಬೇಕಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ಅವನ ಉತ್ತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಗೊತ್ತಿರುವುದರಿಂದ. ದಿನಾ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬಾಚಣಿಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟಗೌರಿಯಂತೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಆ ಬಾಟಲಿಪುಟ್ಟಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಬರಿದಾಗೇ ಕಾಣುವ ಅದರ ಒಡಲು ಖಾಲಿ ಮಾಡಲು ಕೇವಲ ಹತ್ತು ಸೆಕೆಂಡು ಸಾಕಿತ್ತು. ಆದರೆ...

***

ಅದೊಂದು ಸಂಕ್ರಮಣದ ಬೆಳಗು. ನವಿಲುತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ತಯಾರಿ ನಡೆದಿತ್ತು. ಏನು ಹಾಗೆಂದರೆ? ಯಾಕೆ ಹೋಗಬೇಕು? ನವಿಲುಗಳಿರುತ್ತವಾ ಅಲ್ಲಿ? ಹಿಂಗೆಲ್ಲ ಕೇಳಬೇಕು ಅನ್ನೋಹೊತ್ತಿಗೆ... ’ಲಗೂ ತಯಾರಾಗ್ರಿನ್ನ.. ಅಲ್ನೋಡ್ರಿ. ಆ ಬಟ್ಟಲೊಳಗಿಂದು ಮೈಗೆಲ್ಲ ಹಚ್ಕೊಂಡು ಸ್ನಾನಾ ಮಾಡ್ರಿ.. ಬಿಸಲೇರೂದ್ರಾಗ ಹೋಗಿಮುಟ್ಟಬೇಕು’ ಅಂತ ಅವ್ವ ಕರಿದ ಸಂಡಿಗೆಯನ್ನು ಡಬ್ಬಿಗೆ ತುಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಒಂದೇ ಒಂದು ತಿನ್ನೋಣ ಅನ್ಸಿತ್ತಾದರೂ ’ಮದ್ಲ... ಜಳಕಾ....’ ಅಂತ ಕಣ್ಣು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡುವಾಕೀನ ಇಕಿ ಅನ್ನೋದು ಖಾತ್ರಿ. ಆಸೆಗಣ್ಣಿನಿಂದಲೇ ಬಚ್ಚಲುಮನೆ ಕಡೆ ಹೊರಟೆ...

ಪಿಚ್ಚರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವ ದೇವಲೋಕದಂತಾಗಿತ್ತು ಅದು. ಓಹ್ ಇದು ಹಂಡೆ ಪವಾಡ. ಬಹುಶಃ ಪಿಚ್ಚರ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಸೈಡಿಗೆ ಇಂಥ ಹಂಡೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಹೊಗೆ ಹರಡಿಸಿರುತ್ತಾರೇನೋ ಎಂದುಕೊಂಡೆ. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡದ್ದು ಅಗಲ ಬಟ್ಟಲದೊಳಗಿನ ಅರಿಷಿಣ ಮಡು. ಅವ್ವನಿಂದ ಅರ್ಧಂಬರ್ಧ ಜಜ್ಜಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊಟ್ಟೆಬಿರಿದುಕೊಂಡ ಬಿಳಿಎಳ್ಳುಗಳು ಅದರೊಳಗೆ.

ಕೆನ್ನೆಗಾ? ಹೊಟ್ಟೆಗಾ? ಕೈಗಾ? ಕಾಲಿಗಾ? ಎಲ್ಲಿ ಮೊದಲು... ಅಂತೂ ಎರಡು ಬೆರಳಲ್ಲಿ ಅರಿಷಿಣ ಹಿಡಿದು ನಿಧಾನ ಮೈಗೆ ಸವರಿಕೊಂಡೆ. ಅಯ್ಯೋ ಚಳಿಗುಳ್ಳೆಗಳು! ಬಕೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಹದಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರು ಸುರಿದುಕೊಂಡು ಶೀತವನ್ನು ಸಮ ಉಷ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಆಹ್ ಈಗೇನಿದ್ದರೂ ಆಟ. ಅರಿಷಿಣವನ್ನು ಮೈತುಂಬ ಬೊಟ್ಟುಬೊಟ್ಟಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ಜಾರಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಎಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಅರಿಷಿಣದ ಮೆತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸುವ ಖುಷಿ ಚಾಲೂ.

’ಆತು ಜಳಕ?’ ಅವ್ವನ ದನಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮೊಹರಂ ಹುಲಿವೇಷಕ್ಕೆ ತೆರೆ ಎಳೆದು. ನೀರು ಸುರಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ. ಬಚ್ಚಲಿಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟೇ ಬಿಟ್ಟಳು. ’ಇನ್ನೂ ಆಡ್ಕೋತ ಕೂತಿ’ ಕೈಗಳೆರಡನ್ನೂ ಹಿಡಿದು ಉಳಿದ ಅರಿಷಿಣದಿಂದ ಮೈಪೂರ್ತಿ ಗಸಗಸನೇ ತಿಕ್ಕಿ ಜಳಜಳವೆನ್ನಿಸಿಬಿಟ್ಟಳು.

ಬಿಳಿವಸ್ತ್ರದೊಳಗೆ ಸುತ್ತಿ ಎದೆಗವಚಿಕೊಂಡು, ’ನಡಿಯಿನ್ನ... ಲಗೂನ ಆ ಹೊಸಾ ಅಂಗಿ ಹಾಕ್ಕೋ’ ಅಂತ ಇಳಿಸಿ ಈ ಕಡೆಯಿಂದ ಓಡಿಸಿದರೆ ಆ ಕಡೆಯಿಂದ ಅಪ್ಪಾಜಿ ಮೊಣಕಾಲುಗಳೊಳಗೆ ಹಿಡಿದೇ ಬಿಟ್ಟರು. ತಲೆ ಒರೆಸಿ ಬಾಚಣಿಕೆ ಆಡಿಸಿ, ಪೌಡರ್ ಹಚ್ಚಿ, ಹುಬ್ಬುಗಳ ನಡುವೆ ಪುಟ್ಟ ಚುಕ್ಕೆಯನ್ನೂ ಇಟ್ಟು ಪೇಪರ್ ಓದುತ್ತ ಕುಳಿತರು. ಅರೆ ’ಇವತ್ತು ಸ್ನಾನ ಆದಮೇಲೆ ಹೇ ಪ್ರಭೋ ಪ್ರಸೀದ ಓಂ...’ ಹೇಳಬೇಕು ಅಂತ ಅಪ್ಪಾಜಿ ಯಾಕೋ ಹೇಳಲೇ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ರ ದಿನ್ನಾ ನವಿಲುತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಆಗಲಪ್ಪಾ ಅಂತ ದೇವರ ಗೂಡಿನ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗದೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡೆ.

***

ನವಿಲುತೀರ್ಥ ಒಂದು ಕಿ.ಮೀ. ಮೈಮೇಲೆ ಬರಿದುಕೊಂಡ ಬಿಳಿಕಲ್ಲೊಂದು ಕಂಡಿತು. ಹಾ.. ನವಿಲುಗಳು ಸಿಗ್ತಾವಿನ್ನು... ಇದು ನವಿಲುಗಳದ್ದೇ ಊರಲ್ವಾ? ಊರು ಹತ್ರ ಬಂತು ಖರೇ. ಎಲ್ಲಿ ಅವು? ವಾಕಿಂಗ್ ಅಂತೆಲ್ಲಾ ಬಂದಿರಬೇಕಲ್ಲ ಊರಹೊರಗ... ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಪೊದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಹಾಕಿದೆ. ಊಂಹೂ ಯಾವ ನವಿಲೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಬಾಯಿಬಿಟ್ಟು ನವಿಲು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ನನಗೆ ಕಂಡಿದ್ದು ಅಪ್ಪನ ಗಾಡಿಯ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನದೇ ಮುಖ! ತಕ್ಷಣವೇ ತುಟಿ ಕಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡೆ. ಎರಡು ದಿನದ ಹಿಂದೆಯಷ್ಟೇ ಹಲ್ಲುಬಿದ್ದು ಆ ಜಾಗ ಖಾಲಿಯಾಗಿತ್ತು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತರುಗಳು ನವಿಲುತೀರ್ಥ ಅಣೆಕಟ್ಟೋ, ತುಂಗಭದ್ರಾ ಅಣೆಕಟ್ಟೋ? ಎಂದು ಚಾಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು ನೆನಪಾಗಿ ಗಲ್ಲ ಉಬ್ಬಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಅಂದರೆ ಏನು ಅಂತ ಕೇಳಿದರೆ ನಗ್ತಿದ್ದರೆ ಹೊರತು ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ.

ಅಲ್ಲೊಂದು ಕಮಾನು. ಸ್ವಾಗತ ನವಿಲುತೀರ್ಥ ಅಣೆಕಟ್ಟಿಗೆ. ಓಹ್ ಇದೇನಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಎಂದರೆ? ಆದ್ರೆ ನನ್ನ ಹಲ್ಲು ಬಿದ್ದಿದ್ದಕ್ಕೂ ಅಣೆಕಟ್ಟಿಗೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ? ಮತ್ತೆ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಳ... ಆದ್ರೆ ಆ ಹುಳವನ್ನು ಓಡಿಸಿದ್ದು ಕಮಾನಿನ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ನವಿಲುಗಳ ಚಿತ್ರ. ಓಹ್ ಇವು ಬಹುಶಃ ಯಾವುದೋ ನವಿಲುಗಳ ಅಜ್ಜ, ಅಮ್ಮ ಇರಬೇಕು. ಸತ್ತು ಹೋಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅವುಗಳ ಚಿತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದಾರಿಲ್ಲಿ ... ಹೀಗೆ ಆಗ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣ ಅಪ್ಪ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಮ್ಮೂರಿನ ಜನರು; ’ಸರ... ಈ ಫೋಟೋ ದೊಡ್ಡದ ಮಾಡಿ ಬಣ್ಣಾ ಮಾಡಿ ಕೊಡ್ರಿ. ಮುಂದಿನ ಐತಾರಕ್ಕ ತಿಥಿ ಐತ್ರಿಯಪ್ಪಾ ನಮ್ಮಪ್ಪಂದು’ ಎಂದು ತೀರಿಹೋದವರ ಮಾಸಿದ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಅಂಡ್ ವೈಟ್ ಫೋಟೋವೊಂದನ್ನು ಕೈಗಿಟ್ಟು , ಕೈಮುಗಿದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.

***

ಅವ್ವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದೂಟದ ಗಂಟು. ತಂಗಿ ಅಪ್ಪನ ಹೆಗಲೇರಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಹೆಗಲಿಗೊಂದು ವಾಟರ್‌ಬ್ಯಾಗು... ಉಡಾಳ ತಮ್ಮ ಕೈ ಸಿಗುವನೆ? ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಷ್ಟೂ ಶಬ್ದವೊಂದು ಎದೆಯೊಳಗೆ ಇಳಿದಿಳಿದು ಹೆದರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅಬ್ಬಾ...! ಏನದು? ನೀರು... ಅಷ್ಟೊಂದು ಎಲ್ಲಿಂದ? ಆ ಕಡೆ ಗೋಡೆಹಿಂದೆ ಅಡಗಿಕೊಂಡ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಬಕೀಟಿನಿಂದ ನೀರು ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರಾ? ಅಂತ ನೋಡಿದೆ... ನೋಡಿದೆ. ಊಂಹೂ... ಬಕೆಟ್ಟಿಗರ ನೀರಿನ ಸುರಿತ ನಿಲ್ಲುತ್ತಲೇ ಇಲ್ಲ. ಬಕೆಟ್ಟಿಗರೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಮೇಲಿನಿಂದ ಧಬಿಧಬಿಸೋದು ಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲಲೇ ಇಲ್ಲ. ಅಪ್ಪಾಜಿ ತಮ್ಮನ್ನನು ನೀರಿಗಿಳಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಾ ಎಂಬ ಅವರ ಕರೆಗೆ ’ನಾ ಒಲ್ಯಾ...’ ಎಂದು ಕಿರುಚುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಮಲಪ್ರಭೆ ನುಂಗಿಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅಂತೂ ಇಂತೂ ಯಾವುದೋ ಮಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಮುಳುಗೇಳಿಸಿ ದಂಡೆಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸೇಬಿಟ್ಟರು.

ಬೇಡ ಬೇಡ ಎಂದು ಕೂಗಿಕೊಂಡರೂ ನನ್ನ ಸಣ್ಣ ಧ್ವನಿ ನುಂಗಿ ಅಬ್ಬರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಲಪ್ರಭೆಗೆ ಕೇಳಲೇಬೇಕು; ಯಾಕಿಷ್ಟು ಅಬ್ಬರ? ಈ ದನಿ ನಿನ್ನದೇನಾ? ಅಥವಾ ಯಾರಾದರೂ ಮೈಕ್ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೋ ನಿನ್ನ ಬಾಯಿಗೆ ಅಂತ. ಗಡಗಡ ನಡುಗುತ್ತಲೇ ಎದೆಗೆ ಮೊಣಕೈ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನಿಂತೆ. ಮಲಪ್ರಭೆಯ ಬಾಯಿ ಎಲ್ಲಿ? ಮೈಕ್ ಎಲ್ಲಿ ಅಂತ ಹುಡುಕುವಾಗ ಕಂಡಿದ್ದು ಸ್ಪೀಕರ್ರು. ’ಹೊಳೆಯ ಅಬ್ಬರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನ್ನಾನ ಮಾಡಿ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೀರಿಗಿಳಿಸಬೇಡಿ’ ಇಷ್ಟು ಹೇಳಿದ ಸ್ಪೀಕರ್ ಸ್ಥಬ್ದವಾಯಿತು. ಅಯ್ಯೋ ಆಗ್ಲಿಂದ ಒದರ‍್ಕೊಂಡೆ. ಅಪ್ಪಾಜಿಗೆ ಕೇಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮುಳಿಗೇಳಿಸೇಬಿಟ್ಟರು. ನನ್ನ ಭಯ ಈ ಸ್ಪೀಕರ್‌ಗೆ ಕೇಳಿಸಿ ಅದು ಈಗ ಹೀಗೆ ಕೂಗಿಕೊಂಡೆತೇ? ಯಾರು ಅದರೊಳಗೆ ಕೂತು ಕೂಗಿದವರು? ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವ್ವ ಬಾಳೆಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾದಲಿ ಹಾಕಿ, ಅದಕ್ಕೊಂದು ಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ ಅದರೊಳಗೆ ತುಪ್ಪ-ಹಾಲು ಸುರಿದು, ’ಉಣ್ಣ ತಂಗೀ...’ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಳು. ಹಾಲು ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾದಲಿಯ ಕಟ್ಟೆ ಒಡೆದು ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಅದು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು.... ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬಾಳೆಎಲೆಯ ಗೀರಿನೊಳಗೊಂದು ಸಣ್ಣತೊರೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅದು ಹರಿದೇ ಹೋಯಿತು...

*****

ಕಳೆದ ಸಂಕ್ರಮಣದ ದಿನ ’ಮೈಕೆರೆತ, ಬಾವು, ಉರಿ...ತಂಗಿ...’ ಫೋನ್‌ನೊಳಗೆ ಅವ್ವನ ಸಣ್ಣ ದನಿ. ಯಾಕವ್ವಾ... ಏನಾಯ್ತು? ಡಾಕ್ಟರ್ ಕಡೆ ಹೋಗಿದ್ದೇನು? ಅಂದೆ. ’ಹೂಂ. ಅದ ಥೈರಾಯ್ಡ್... ಅಲರ್ಜಿ. ಅರಿಷಿಣ ಹಚಕೋಬ್ಯಾಡ ಅಂದ್ರು’ ಅಂದ್ಲು. ಮೊನ್ನೆ ತಂಗಿಯ ಮದುವೆ ದಿನ, ಅರಿಷಿಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ದೂರು ಸರಿದು ನಿಂತ ಅವ್ವನ ಬಗ್ಗೆ, ಕೇಳಿದ ಮಂದಿಗೆ ಅರಿಷಿಣ ಅಲರ್ಜಿ ಆಕೀಗೆ.. ಅಂತ ಹೇಳುವಾಗ ಗಂಟಲು ಉಬ್ಬಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗಳ ಅಭ್ಯಂಗವಿನ್ನು ಒಣ ಒಣ ಜಳಕವಷ್ಟೇ ಆಕೆಗೆ ಎನ್ನುವುದು ಈ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಬರುವ ಮೊದಲೇ ಹನಿಗಣ್ಣಾಗಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಮನದೊಳಗೆ ಉರುಳಿಬಿದ್ದ ಬಾಟಲಿ, ಮಲಪ್ರಭೆಯ ಭೋರ್ಗರೆತ.

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ.

http://vijaykarnatakaepaper.com/svww_zoomart.php?Artname=20120115l_005101005&ileft=53&itop=92&zoomRatio=130&AN=20120115l_005101005

ಇದ ನೋಡ್ರಿ ಪಾಕೀಟೀನ್ಯಾಗಿನ್ (ಸಂ)ಕ್ರಾಂತಿ...

2012-01-14T00:39:00.000-08:00

ಸೂರ್ಯಪ್ಪನ ಜೊತಿ ಹೊಂಟ, ಚಂದಪ್ಪನ ಕೈ ಹಿಡಕೊಂಡ ಮನೀಗ್ ಬರೋ ಮಂದೀ ಸಂಕರ್‌ಮಣಾ ಹೆಂಗ ಮಾಡ್ತಾರಂತ ಗೊತ್ತೇನು?

-----------------------------------------------------------------------

ಅಲ್ಲೇ ಹಿಂಗಾ...

ಇನ್ನೊಂದ ನಾಲ್ಕ ದಿನಕ್ಕ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಅಂದ್ರ, ಈ ದಾವಣಗೇರಿಂದ ’ಧಾ ಧಿನ್ ಧಿನ್ ಧಾ..., ಧಾಧಿನ್ನಾ, ಧಾತೋನ್ನಾ...’ ರೊಟ್ಟಿ ತಾಳ ಗುಲ್ಬರ್ಗದ ತನಕಾನೂ ಒಂದ ಅಳತೀ ಸುರು.. ಕರಿಯೆಳ್ಳೋ, ಬಿಳಿಯೆಳ್ಳೋ ಹಚ್ಚಿ ಬುಟ್ಟಿಗಟ್ಟಲೇ ಬಡದಿದ್ದ ಬಡದಿದ್ದು, ಆರಿ ಹಾಕಿದ್ದ ಹಾಕಿದ್ದು...

ನಾಳಿರ್ತ ಇಂದ ’ಮಾದಲಿ’ಗೆ ತಯಾರಿ ಮಾಡ್ಕೊಳ್ಳೋ ಸಡಗರಾ ನೋಡ್ಬೇಕ್ರಿ... ಗೋಧಿಗೆ, ತುಸು ಕಡ್ಲಿಬ್ಯಾಳಿ-ಅಕ್ಕಿ ಸೇರಿಸಿ ಹಿಟ್ಟು ಮಾಡ್ಕೊಂಡು ಪರಾತ ತುಂಬ ನಾದೂವಾಗ, ರಟ್ಟಿ ನೂಯ್ಸಿದ್ರೂ ಬಿಡಾಂಗಿಲ್ಲ ಗಟ್ಟಿಗಿತ್ಯಾರು. ಗಟ್ಯಾಗೇ ನಾದಕೊಂಡ ಹಿಟ್ಟನ್ನ ಉಳ್ಳಿ ಮಾಡಿ ದಪ್ಪ ದಪ್ಪ, ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಚಪಾತಿ ಮಾಡಿ, ಬೇಯ್ಸಿ, ಅವು ಆರೋಕಿಂತ ಮೊದಲ ಅದನ್ನ ಪುಡಿ ಮಾಡಿ ರವಾದ ಅಳತೀಗೆ ಕುಟ್ಟಾಣಿಕೆ ಮಾಡೂದ್ರಾಗ ಸೂರ್ಯಾ ಹೋಗಿ ನಾರ್ಯಾ ಬಂದ್ರೂ ಬಿಡಬೇಕಲ್ಲ ಹಬ್ಬದ ಉಬ್ಬ?

ಆಮ್ಯಾಲ ಅದಕ್ಕ ತುರದ ಬೆಲ್ಲ ಕೂಡ್ಸಿ ,ಗ್ವಾಡಂಬಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಶೇಂಗಾ, ಪುಟಾಣಿ, ಕಸಕಸಿ, ಏಲಕ್ಕಿ, ಒಣಕೊಬ್ರಿ ಉದರಿಸಿ ಡಬ್ಬಿಯೊಳಗ ಉಸರಾಡಾಕ ಬರದ್ಹಂಗ ತುಂಬಿ ಇಟ್ರ ಮರದಿನ ನೈವೇದ್ಯ ವ್ಯಾಳ್ಯಾಕ ಮುಚ್ಚಳ ತೆಗಿಯೂದು.
ಇದು ಹಳ್ಳಿಯೊಳಗ ಇರೂ ಮಂದಿ ಕಥಿಯಾತು...

ಆದ್ರ ಇಲ್ಲೇ? ಸೂರ್ಯಾನ ಜೋಡಿ ಆಫೀಸಿಗ ಹೋಗಿ ಚಂದಪ್ಪನ ಜೋಡಿ ಮನೀಗ್ ಬರೂ ಸಿಟ್ಯಾಗಿನ ಮಂದೀಗೆ ತಿನಿಸಿನ ಅಂಗಡಿಗೋಳ ಗತಿ. ಸೂಟಿ ಸಿಕ್ರ ಸಾಕು ಅಂತ ಉಸರ ಬಿಡೂ ಮಂದಿಗೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಹರಿದಿನಸಾ ಮಾಡ್ಕೊಳ್ಳಾಗ ತ್ರಾಣರ ಎಲ್ಲಿ ಉಳದಿರ‍್ತೇತ್ರಿ? ಬಡಾಬಡಾ ಅಂಗಡಿಗೋಳಿಗೆ ಹೋಗೂದ ಮತ್ತ.

ಇಲ್ ಹಿಂಗ ನೋಡ್ರಿ...

ಬ್ಯಾಗಡಿಯೊಳಗ ಒಂದರ ಮ್ಯಾಲೊಂದು ಏರಿ ಕುಂತ ಎಳ್ಳಹಚ್ಚಿದ ಸಜ್ಜಿ, ಜ್ವಾಳದ ಕಟಕ್ ರೊಟ್ಟಿ , ಹಾಲು, ತುಪ್ಪಾ ಬಾಜೂಕ ಇಟ್ಕೊಳ್ಳೂದ ಮರತು ಗಂಟಲದಾಗ ಸಿಕ್ಕೊಂಡ್ರ ನನ್ನ ಬೈಯ್ಬ್ಯಾಡ ನೋಡ್ರಿ ಮತ್ತ... ಅಂತ ಗೋಡಂಬಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹೊಟ್ಟಿಯೊಳಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮುದ್ದಿಯಾಗಿ ಕುಂತ ಮಾದಲಿ ಪುಡಿ ಪಾಕೀಟು, ಎಲ್ಲಾ ಕಾಯಿಪಲ್ಯೇಕ ಯಣ್ಣ ಅನ್ಸಕೊಳ್ಳೂ ಯಣಗಾಯಿ ಬದನಿಕಾಯಿ, ಚೌಕಚೌಕ ಕೊರಿಸಿಕೊಂಡು ಕೊಬ್ಬರಿ, ಕಸಕಸಿ ಉದುರಿಸಿಕೊಂಡ ಜುಣಕದ ವಡಿ, ಕಾಳ ತಿನ್ರಪ್ಪೋ ಯಾರನ್ನೂ ಗಾಳಕ್ಕ ಬೀಳ್ಸೂ ತಾಕತ್ ನಿಮ್ಮದಾಕ್ಕೇತಿ ನೋಡ್ರೀ ಅಂತ ಮೊಳಕಿಕಣ್ಣಿಂದಾನ ಹೇಳೋ ಹೆಸರಕಾಳ, ಮಡಕಿಕಾಳ, ಕಡ್ಲಿಕಾಳ ಉಸುಳಿ,

ಅಲ್ಲೋ ಮಕ್ಕಳ್ರ್ಯಾ ಗುರುಗೋಳ್‌ ಚಟ್ನಿ ಅಂದ್ರ ಎಂಥಾದ್ದೋ? ದೊಡ್ಡಾವ್ರಾಗೀರಿ ಇನ್ನರ ನನ್ನನ್ನ ಛಂದಂಗೆ ಕರೀರೋ ಅಂತ ರಾಗಾ ಎಳಿಯೋ ಗುರೆಳ್ಳು ಚಟ್ನಿ, ಸಣ್ಣಮಂದಿ ಗ್ವಾಡಂಬ್ಯಾಗಿ, ಭೀಮನ ಕಾಯಿ ಅಂತ ಕಿರೀಟಾ ತೊಟಗೊಂಡ ಶೇಂಗಾದ ಚಟ್ನಿ, ನಾನಿಲ್ಲಂದ್ರ ನಿಮ್ಮ ಗಂಟಲದಾಗಿಂದು ಇಳಿಯೂದರ ಹ್ಯಾಂಗ್ರೋ ಅಂತ ಬೆಳ್ಳಗ ನಗೂ ಮೊಸರು ಒಂದ ಎರಡ....? ಎಲ್ಲಾ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ ಎಳ್ಳು,ಬೆಲ್ಲದ ಪಾಕೀಟ ಹಿಡಕೊಂಡ ಮನೀಗ್ ಬಂದ ಉಣ್ತಾ ಉಂಡ ಮಲ್ಕೊಂಡ್ರ ಮುಗೀತ್ ನೋಡ್ರಿ ಅರ್ಧ ಹಬ್ಬ.

ಸಂಜೀಕ ನೆಂಟ್ರು, ಗೆಳ್ಯಾರ ಮನೀಗ ಹೋಗಿ ಹೊಸಾ ಸೀರಿನೋ, ಜೀನ್ಸ್ ಪ್ಯಾಂಟೋ, ಜುಬ್ಬಾನೋ ಹಾಕ್ಕೊಂಡ ಮಕ್ಕಳೂ ಮರೀನ್ನ ಗಾಡಿಯೊಳಗ ತುಂಬಿಸ್ಕೊಂಡೋ, ಬಸ್ಸಿನ್ಯಾಗ ಜೋತಬೀಳಿಸ್ಕೊಂಡೋ ಎಳ್ಳೂ-ಬೆಲ್ಲಾ ಕೊಟ್ಟಬಂದ್ರ ಮುಗದ ಹೋತ್ ನೋಡ್ರಿ ವರ್ಷದ ಹಬ್ಬ ಒಂದ ದಿನಕ್ಕ.

ಬ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೌಂಡ್‌ನೊಳಗಿಂದ ಇರೂದರಿ...

’ಅಯ್ಯ.. ಏನ್ ಹಬ್ಬಾ ಮಾಡ್ತಾವೋ ಏನೋ ಇವ... ಅಡಗೀ ಮಾಡಾಕ್ ಟೈಮ್ ಸಿಗೂದಿಲ್ಲಾ ಅಂತಾವು ಸೈ. ಯಾರ‍್ಯಾರ ಕೈ ಹತ್ತಿರ‍್ತೇತೋ ಏನೋ ಆ ಅಂಗಡ್ಯಾಗಿನ ಅಡಗೀಗೇ. ಅದನ್ನ ತಂದ ದೇವರ ಮುಂದಿಡ್ತಾವಲ್ಲ... ಗ್ವಾಡೀಗ್ ಹಾಯ್ಲ? ಕಟ್ಟೀಗ್ ಹಾಯ್ಲ?’ ವಯಸ್ಸಾದ ಅತ್ತಿ-ಮಾವನದು ಬದಲಾಗದ ಅದೇ ರಾಗ.

’ಮಮ್ಮಾ... ಇಟ್ಸ್ ಸೋ ನೈಸ್... ನಾಳೆ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸಜ್ಜಿರೊಟ್ಟೀನೇ ಹಾಕಿಕೊಡು. ನನ್ನ ಫ್ರೆಂಡ್‌ಗೆ ಕೊಡ್ಬೇಕು. ಮಾದ್ಲಿನೂ ಸ್ಮಾಲ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರ‍್ಲಿ’ ಅಮ್ಮನ ಸೊಂಟಕ್ಕೋ, ಭುಜಕ್ಕೋ ಜೋತು ಬೀಳುವ ಕಂದಮ್ಮಗಳು.

’ನೀವೆಲ್ಲಾ ಇಲ್ಲಿರೂತನಕ ಹಬ್ಬಾ. ಈಗೆಂಥಾದ್ದು? ನಾವಿರೂದ ಇಬ್ಬರ. ಏನಂತ ಮಾಡೂದು, ಏನಂತ ತಿನ್ನೂದು? ದೇವರಪೂರ್ತೇಕ ಮಾಡಿಮುಗ್ಸಿದೆ’ ಫೋನೊಳಗಿನ ಅವ್ವನ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಪೂರ್ತಿ ಕೇಳೂ ಮೊದ್ಲ ಫೋನ್ ಇಸ್ಕೊಂಡ ಅಪ್ಪ ’ಅಂಗಡೀಂದ್ ತಂದ ಉಂಡ್ರಿ? ಅಲ್ಲಬೇ ಇಕೀಕಡೀಂದ ಮಾಡ್ಸಿ ಕೊರಿಯರ್ ಕಳಸ್ತಿದ್ನಲ್ಲ ರೊಟ್ಟಿ, ಮಾದ್ಲೀನ?’ ಅಂತ ಹುರುಪ್ನಿಂದ ಹೇಳ್ದಾ ಗ... ’ಹೌದಲ್ಲ ತಂಗೀ... ಹಂಗ ಮಾಡಬೋದಿತ್ತಲ್ಲ...’ ಅಪ್ಪನ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅವ್ವನ ದನಿಯೆಳೆ. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅರೆ... ಹೌದಲ್ಲ ಅನ್ನಸಿದ್ದೂ ಖರೇ.

’ಇನ್ನೂ ನಿನ್ನ ಕಡೆ ಮಾಡಿಸ್ಕೊಬೇಕಾ’ ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕ ಬೆಲ್ಲದಂಥಾ ಅಕಿ ಮನಸ್ಸು ’ಅಯ್ಯ ಹುಚ್ಚಿ.... ಹಂಗ್ಯಾಕ ಅಂತೀಯ...’ ಅಂದಿದ್ದು ಉಡಿಪದರದೊಳಗಿನ ಮೂರ‍್ನಾಲ್ಕು ಎಳ್ಳುಗಳಿಗೆ ಕೇಳಿಸಿ...’ ಏಳ್ ಏಳಿನ್ನ ಶಾಣ್ಯಾಕ್ಯದೀ; ಹಿಂಗ... ಕುಂಡ್ರಾಕಿ ಏನ ಮುಂದಿನ ಸಂಕ್ರಮಣದ ತನಕ?’ ಅಂತ ಹೇಳ್ಕೋತ ಜರ್ರಂತ ಜಾರಿ ಹೋಗ್ಬಿಟ್ವು.

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

(ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ, ಲವಲವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ) http://www.vijaykarnatakaepaper.com/pdf/2012/01/14/20120114l_011101004.jpg

’ಸುಲಿ’ಗೆ

2011-12-28T05:12:00.000-08:00

ಮಾರಾಯಾ ಈ ಚೀಲದ ನೆತ್ತಿಗೆ ಎಂಥಾ ಗಂಟು ಹಾಕಿ ತಂದಿದ್ದಾನಲ್ಲಾ. ಪಾಪ ಅವಕ್ಕೆ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಲ್ವಾ....? ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಚೀಲದ ಬಾಯಿ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟೆ. ಬೆಚ್ಚಗೆ ಒತ್ತಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅವುಗಳು ಕೊಂಚ ಮೈ ಅರಳಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಮಾಡಿದವು...

ಅತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರೆಕಾಳು ಸಾರು, ಅದು ಹರಡುವ ಘಮ, ಹುಳಿ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಮಾವ ನಿಂಬೆ ಹಿಂಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದದ್ದು, ಓಹ್‌ ಅವರೆಕಾಳು ಸಾರೋ ನಾಳೆಗೆ? ಎಂದು ಹಸಿಹಸಿಕಾಳನ್ನೇ ಬಾಯಿಗೆ ಎಸೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಇವ... ಎಲ್ಲ ಎಲ್ಲವೂ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಬಂತು.

***

ರಾತ್ರಿಯೂಟ ಮುಗಿಸಿದ ಇವ ಮಣಿಯವರೆ ಸುಲಿಯತೊಡಗಿದ. ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಸಾಕೂಮಾಡಿದ. ನಾ ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಿ ನೆನೆಸಿಟ್ಟೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಹಿಚುಕಲು ನೋಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಒಲ್ಲೆ ಎಂದವು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕೈ ಜಾರಿ ಅಖಾಡದಿಂದಲೇ ಮಾಯ. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆದು ಮುಗಿಸಿದ ಕೆಲಸದಮ್ಮ ’ಕೊಡಿ ಅವ್ವಾ... ಚಿಗಟಿಕೊಡ್ತೀನಿ’ ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಾ ಮುಟ್ಟಿಗೆಯೊಳಗೆ ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡಳು. ತುದಿಬೆರಳುಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದೊಂದೇ ಕಾಳು ಹಿಡಿದು ಬಟ್ಟಲು ತುಂಬಿಸತೊಡಗಿದಳು. ಇತ್ತ ಅವಳ ಬಾಲ್ಯವೂ ಸಿಪ್ಪೆ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿತು.

ಆಕೆ ಪುಟ್ಟ ಬಿಂದಿಗೆಯಂತೆ ಪುಟುಪುಟು ಓಡಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದವಳು. ಹಗಲನ್ನೇ ಪೂರ್ತಿ ಕಾಣದ ಕೂಸು, ಇರುಳೆಂದರೆ? ಎಂದು ಚೂರ್‌ಚೂರೇ ಕಣ್ಣುಬಿಟ್ಟು ಬೆಚ್ಚುವಂಥಾ ವಯಸ್ಸು. ಅಂತೂ ಒಂದು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಅನ್ನೋ ಬಾವಿಗೆ ಬಿದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನದೆಲ್ಲವೂ ಬಾವಿಯೊಳಗಿನ ಸುಳಿ. ಅರೆ, ಇದಿನ್ನು ನಮ್ಮದೇ ಬಿಂದಿಗೆಯೆಂದು ಹಗ್ಗ ಜಗ್ಗಾಡತೊಡಗಿದರಂತೆ ಅತ್ತೆ, ಮಾವ, ನಾದಿನಿ, ಗಂಡ... ನೀರು ಸೇದಲು ಬಾರದವರಂತೆ; ಅಸಹಾಯಕತೆಯಿಂದಲೋ, ಇನ್ಯಾವುದೋ ಹಳೆಯ ಸಿಟ್ಟಿಗೋ, ಆತುರಾತುರವಾಗಿಯೋ... ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿಯಾಗಿ ಬಿಂದಿಗೆ ಎಳೆಯುತ್ತಾರಲ್ಲಾ... ಹಾಗೆ. ಹಾಗೆ ಎಳೆಯುವಾಗ ಕಲ್ಲುಗೋಡೆಗೆ ಬಡಿಸಿ, ಬಿಂದಿಗೆ ಮಾಡದ ತಪ್ಪಿಗೆ ನುಜ್ಜುಗುಜ್ಜಾಗಿಸುತ್ತಾರಲ್ಲಾ ಅದನ್ನ... ಆದರೂ ಅದು ಒಡಲು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಕುಲುಕುಲು ನಗುತ್ತ ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತಲ್ಲ. ಹಾಗೆ..... ಪಕ್ಕಾ ಹಾಗೇ ಇತ್ತು ಅವಳು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು.

ಆಗಾಗ ಪುಟಿದೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ಬಟ್ಟಲೊಳಗೆ ಹಾಕುತ್ತ ಮಾತು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಳು. ಮಮ್ಮು ಬೇಡವೆಂದು ಕೈಕೊಸರಿಕೊಂಡು ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಪುಟ್ಟ ಮಗುವನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ, ಅದರ ಕೈಗಳೆರಡನ್ನೂ ಹಿಡಿದು ಆರಾಮು ಕುರ್ಚಿಯೊಳಗೆ ಕೂರಿಸುವ ಅಮ್ಮನಂತೆ ಅವಳು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು.

***

ಆಹ್‌......, ಈ ಒಗೆದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಡಿಚಿಡುವ ಕಾಯಕಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ? ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಬಟ್ಟೆ ಮಡಚತೊಡಗಿದೆ. ಈ ಲಂಗವನ್ನು ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಮಡಿಚಿಡಬೇಕು ಎಂದು ಮಡಿಚಿಟ್ಟ ಬಟ್ಟೆ ಬಿಚ್ಚಿ, ಮತ್ತೆ ಮಡಿಚಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅತ್ತೆ ನೆನಪಾದರು.

***

ತವರಿನವರು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಹಸುವೊಂದು ಬಟ್ಟೆ ತಿನ್ನುವ ಚಟ ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಕೆಲಸದಮ್ಮ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ’ಅಯ್ಯೋ ಅದ್ಯಾಕೆ ಹಂಗೆ? ಎನ್ನುತ್ತಾ ತಿರುಗಿ ಕುಳಿತೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಟ್ಟೆಗಳೂ ಸದ್ಯ ಇವಳ ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿ ಮಡಚುವಿಕೆಯಿಂದ ಪರಾದೆವಲ್ಲಾ... ಎಂದು ಮತ್ತಷ್ಟೂ ಮೈ ಅಗಲಿಸಿಕೊಂಡು ಸೋಫಾದ ಮೇಲೆ ಮಕಾಡೆ ಮಲಗಿದವು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಗುವೊಂದು ಎದೆಗೆ ಮೊಣಕಾಲುಕೊಟ್ಟು ಮಲಗಿದಂತೆ ಕಂಡವು. ’ ಅದೇ ಅವ್ವಾ ಹಸು ಕರಾ ಹಾಕತ್ತಲ್ಲವ್ವಾ... ಆಗ ಗಿಣ್ಣು ಬರತ್ತಲ್ಲವ್ವಾ... ಆಗ ಬಟ್ಟೆ... ’ ಹೀಗೇ ಏನೇನೋ ಹೇಳಿ ಕರು ಬಟ್ಟೆ ತಿನ್ನೋದಕ್ಕೆ ಸಮಜಾಯಿಷಿ ಕೊಟ್ಟಳಾದರೂ ತಲೆಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಪುನಾ ಹೇಳು ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ದರೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿತ್ತೇನೋ. ಆದರೆ ಯಾಕೋ ವ್ಯವಧಾನವಿರಲಿಲ್ಲ.

ಅತ್ತೆ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡವಳು, ಕರು ಬಟ್ಟೆ ತಿನ್ನುವುದನ್ನೇ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅಟ್ಟಾಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊಡೆದಿದ್ದನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ನಾ ಅವಳ ಮುಖಕ್ಕೆ ಮುಖ ಕೊಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಳು... ಅತ್ತೆ ಸುಮ್‌ಸುಮ್ಮನೆ ಕರುವಿಗೆ ಇವಳ ರವಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿಬಿಡುವುದು, ಮಗ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ’ನೋಡೋ ನಿನ್ನ ಹೆಂಡತಿನ್ನಾ, ನೀ ಹೊಸ ರವಿಕೆ ಕೊಡಿಸ್ಲಿ ಅಂತ ಹ್ಯಾಗೆ ರವಿಕೆಗಳನ್ನ ಹಸುವಿನ ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕಿದ್ದಾಳೆ’ ಅಂತ ರಂಪ ಮಾಡುವುದು... ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅಮ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಮಗನೂ ತಯಾರು ನೀರು ಸೇದಲು, ಆ ಬಿಂದಿಗೆಯಂಥ ಹುಡುಗಿಯ ಕತ್ತಿಗೆ ಹಗ್ಗ ಬಿಗಿದು.

ಬಿಡಿಯವ್ವಾ ಏನ್ ಮಾಡೋದು ಇದೆಲ್ಲಾ ಅಂತ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟಳು ಕೆಲಸದಮ್ಮ. ಬೆನ್ನು ಬೆನ್ನಿಗೆ, ಮಗ್ಗಲು ಮಗ್ಗಲಿಗೆ, ಹೊಟ್ಟೆ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ, ತಲೆಗೆ ತಲೆ ಕೊಟ್ಟು ಅಂಗಿ ಬಿಚ್ಚಿ ಕುಳಿತ ಪುಟ್ಟಮಕ್ಕಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಳುಗಳನ್ನೊಮ್ಮೆ ಕೆಳಗುಮೇಲಾಗಿಸಿದಳು. ಆಟವಾಡಿಬಂದ ಮಗುವೊಂದು ಇದು ಸಾಕು, ಅದು ಬೇಕು, ಅಯ್ಯೋ ಇದು ಕೊಳೆಯಾಯ್ತು, ಛೀ ವದ್ದೆಯಾಯ್ತು, ಈ ಕಲ್ಲರ್‌ ಬೇಡ, ಅಪ್ಪ ತಂದ ಅಂಗಿನೇ ಬೇಕು... ಅಂತ ಒಂದೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಾರು ಅಂಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತ ಗುಡ್ಡೆ ಹಾಕಿಟ್ಟಿರುತ್ತವಲ್ಲ ಹಾಗೆ ಕಂಡಿತು ಸಿಪ್ಪೆ ಗುಡ್ಡೆ. ಯಾಕೋ ಮತ್ತೆ ಕಣ್ಣು ಆಕಡೆಯೇ ...

ಸಿಪ್ಪೆಗುಡ್ಡೆಯ ಬುಡಕ್ಕಿದ್ದ ಪೇಪರ್‌ ಒದ್ದೆಯಾಗಿತ್ತು. ಬಸಿರಿಳಿಸಿಕೊಂಡ ಬಾಣಂತಿಯಂತೆ ಸಿಪ್ಪೆಗಳು ಹಗುರವಾಗಿದ್ದವು. ಪೇಪರುಸಮೇತ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುದ್ದೆಮಾಡಿ ’ಬರ‍್ತೀನವ್ವೋವ್ರೇ...’ ಎಂದಿನಂತೆ ನಕ್ಕು ಹೊರಟಳು.

***

ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮಾಡಿಟ್ಟ ಕಾಳುಸಾರಿನ ಘಮಕ್ಕೆ ಇವ ಮೂಗರಳಿಸಿಕೊಂಡೇ ಒಳಬಂದ. ’ಹೇಗಿದೆಯೋ? ತಿನ್ನೇಬಲ್ಲಾ? ಅಂದೆ’ ಕುಡಿಯೇಬಲ್‌’ ಎಂದು ಗಂಟಲು ಸರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಜೋರಾಗಿ. ಊಟ ಮುಗಿಸೆದ್ದು ಹೋದ.

ಈಗಷ್ಟೇ ಬೆಕ್ಕು ಬಂದು ಕಸದ ಡಬ್ಬಿ ಉರುಳಿಸಿ ಹೋಯಿತು. ಗಾಳಿಯಲ್ಲದ ಗಾಳಿಗೆ ತೆವಳಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಸಿಪ್ಪೆಗಳು ಹೊಸ್ತಿಲಿನ ಬಳಿ ಕುಳಿತಿವೆ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೇನೆ... ಚಿಗುಟಿಸಿಕೊಂಡ ಅವುಗಳನ್ನು, ಸಾರಿನೊಳಗಿನ ಕಾಳುಗಳನ್ನು... ಕೆಲಸದಮ್ಮನ ಬೆರಳ ಗುರುತುಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಅತ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ರುಬ್ಬುತ್ತಿದ್ದ ಮಸಾಲೆಗೆ ಏನೇನು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರೋ ಅದೆಂಥ ಘಮವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಕೇಳೋಣವೆಂದರೆ ಅವಳಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಾರಿನ ಹದ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾಲ್ಕಾಗಿತ್ತು ಗಂಟೆ. ಅಂತೂ ಅನ್ನಕ್ಕೆ ಕಲಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾಳುಸಾರು ಹೊಟ್ಟೆಗಿಳಿಯಿತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತೆ. ಅರೆ ಈ ಚಳಿ... ಈ ಮೂಗು...ಗುಳುಗುಳು... ಮೂಗು ಕೈ ಬಳಿ ಹೋಯಿತು. ಅರೆ ಎಂಥದೋ ಚೆಂದ ಘಮ... ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡೆ, ಘಮ ಘಮ... ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್‌............; ಆಹ್‌ ಅವನೇ. ’ಏನೇ.. ಏನ್‌ ಮಾಡ್ತಿದ್ದೀಯೇ? ಕೇಳೇ ಇಲ್ಲಿ ಈ ಹಾಡು... ಘಮಘಮಾಘಮಾಡಸ್ತಾವ ಮಲ್ಲಿಗೀ...’

ಮತ್ತೆ ಅವ ಕಾಲಬಳಿಯೇ...

2011-12-26T09:42:00.000-08:00

ಕುಕ್ಕರ್‌ ಬಿಸಿ ಆರಿರಲಿಲ್ಲ....

ಓಣಿಯಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿ ದಣಿದ ಮಕ್ಕಳು.... ಗೇಟ್‌ ಆಚೆಯಿಂದಾನೇ ಅಮ್ಮಾ... ಅಂತ ಕೂಗಿಕೊಂಡು ಬರ‍್ತಾವಲ್ಲಾ.. ಹಾಗೆನೇ ಈ ಪರಮನೂ. ತಾಸಿನ ಹಿಂದೆಯೂ ಹಾಗೇ ಬಂದ. ಅವನ ಕೂಗಿಗೆ, ಹಸಿವಿಗೆ ನಾ ದಡಬಡಿಸಿ ಊಟಕ್ಕೊಡೋದು ರೂಢಿ. ಕುಕ್ಕರ್‌ ಬಿಸಿ ಆರಿದ ನಂತರ ಊಟಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟರಾಯಿತು ಅಂತ ಹಾಲಷ್ಟೇ ಹಾಕಿದೆ. ನಾಳೆಯ ಹಾಲಿಗೆಂದು ಹಾಲಿನ ಚೀಲಕ್ಕೆ ಕೂಪನ್‌ ಇಡಲೆಂದು ಕೆಳಗಿಳಿದೆ.

***

ಮೇಲೆ ಬರುವಷ್ಟರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರೂಮಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಅವನ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿಯಂಥದ್ದೇನೊ. ಇದೇನಿದು ಅಂತ ನೋಡುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನ ಬಾಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ವೈಟಿ! ಶ್‌............. ಎಂದು ಪರಮನನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ವೈಟಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಆದರೂ ಪರಮ ಬಿಡಲೇ ಇಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿದು ಹೊರಗೋಡಿದ.

***

ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ನವಣೆ ಹಾಕಿ, ಗೂಡಿನ ಬಾಗಿಲಿನ ಪುಟ್ಟ ಚಿಲಕಕ್ಕೆ ತಂತಿ ತುಂಡು ಸಿಕ್ಕಿಸುವುದನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದೆ. ಅದೇ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ನನ್ನವ ಬೈದು ಬೈದು ಈಗಷ್ಟೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಉಳಿದ ಮೂರು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಕುಳಿತಿವೆ.

***

ಆದರೆ ಪರಮ ಮತ್ತೆ ಬಂದೇಬಿಟ್ಟ! ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಅವನ ನಡೆಯನ್ನೇ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಹೊರಹೋದ ಅವ ಮತ್ತೆ ವಾಪಸ್‌ ಬಂದಾಗ ಕೋಪ ನೆತ್ತಿಗೇರಿದ್ದರೂ ಸುಮ್ಮನೇ ಇದ್ದೆವು. ಅದು ಹಾಗೇ ಅಲ್ವಾ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಬೇಜಾರು ಒಟ್ಟಿಗೂಡಿದಾಗ ಸುಮ್ಮನಾಗಿಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಎಗ್ಗುಸಿಗ್ಗಿಲ್ಲದೇ ನೇರ ರೂಮಿಗೆ ಹೋದ ಪರಮ ಪಕ್ಷಿಯ ಗೂಡಿಗೆ ಮತ್ತೆ ದಾಳಿಯಿಟ್ಟೇಬಿಟ್ಟ. ಹೊಡೆದೋಡಿಸು ಎಂದೆ ಇವನಿಗೆ. ಇಲ್ಲ ಈಗ ಗೂಡಿನ ಚಿಲಕಕ್ಕೆ ತಂತಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿದೆಯಲ್ಲ ಏನಾಗಲ್ಲ ಬಿಡು ಅಂದ. ಪರಮನ ಪ್ರಯತ್ನ ಈ ಸಲ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಎರಡೇಟು ತಿಂದ ಅವ ಹೊರಗೋಡಿದ.

***

ಪರಮ ತಾನಾಗೇ ಬಂದು ಮನೆಯ ಬೆಕ್ಕಾಯಿತು; ಹಾಗೇ ವೈಟಿ, ಝಿಬಿ, ಫಿಂಚಿ, ಗೋಲ್ಡಿ ಸಾಕಿದ ಪಕ್ಷಿಗಳೇ. ಪರಮನಿಗೆ ಇನ್ನು ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿರಬೇಡ ಎಂದು ಹೇಳಲಾದೀತೆ? ಜೊತೆಯಲಿದ್ದವಳು ಎಲ್ಲಿ ಹೋದಳು? ಎಂದು ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಮೂಲೆಹಿಡಿದು ಕುಳಿತಿರುವ ಮೂರು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಏನು ಹೇಳಲಿ?

***

ಬಿಟ್ಟುಬಿಡೋಣ ಪಕ್ಷಿ... ಹಾರಿಕೊಂಡಿರಲಿ ಇನ್ನು ಸಾಕುವುದು ಬೇಡ ಎಂದು ಇವನಿಗಾತುಕೊಂಡು ಅತ್ತೆ. ಇವನು ಉತ್ತರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳು ಜೊತೆಗಿಲ್ಲದೇ ಬೆಳೆದ ಜೀವವೇ ಅಲ್ಲ ನಮ್ಮದು. ಆದರೆ ಹಾರುವ ಹಕ್ಕಿಯ ಬಂಧಿಸಬೇಡಿ ಎಂದು ಆಗಾಗ ಆಪ್ತರೊಬ್ಬರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತು ಈಗ ತುಂಬಾ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.

‘ನಾನು ಪಂಜರ ಪಕ್ಷಿ, ಇನ್ನು ನನಗಾರು ಗತಿ

ಕೇಳಬಲ್ಲೆಯೇನು ನನ್ನ ಕಥೆಯ

ಅಲ್ಲಿ ಬನ-ಬನದಲ್ಲಿ, ಕಾಡ-ಗಿಡಗಿಡದಲ್ಲಿ

ಕೊಂಬೆ ಕೊಂಬೆಗೆ ಹೂ ಸಾವಿರಾರು.

ಬನದ ಹಣ್ಣಿನ ರುಚಿನ ಬರಿ ನೆನೆದರೇನುಂಟು

ಮರಳಿ ದೊರೆಯಬಹುದೇ ತವರಿನವರು..’

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿದ ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಕುಂವೀ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಈಗ ನೆನಪಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಒದ್ದೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.

***

ಆದರೆ ಈಗ ಹೊರಗೋಡಿದ ಪರಮ ಹೇಳಿಕೇಳಿ ಬೆಕ್ಕು, ನಾಳೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಅವ ಕಾಲಬಳಿಯೇ.

ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಬುದ್ಧ

2011-12-07T21:40:00.000-08:00

ಎದ್ದುಹೋಗಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡಾಗೆಲ್ಲ

ಬುದ್ಧನದೇ ಅಡ್ಡಿ
ಮರೆಯಬೇಕೆಂದರೂ ಕದಲುವುದಿಲ್ಲ ಮರೆವು

ಸ್ನಾನದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟ ಓಲೆ
ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗೆ ಚುಚ್ಚಿದ ಸೂಜಿ-ದಾರ
ಇಸ್ತ್ರಿ ಬಟ್ಟೆಗಳ ನಡುವೆ ಡಾಂಬರು ಗುಳಿಗೆ
ಹೊರಡುವ ಮುಂಚೆ ಕನ್ನಡಿಗೊಂದು ಇಣುಕು
ಮರೆಯುವಂಥವಲ್ಲ

ಗಾಡಿ ಏರುವ ಮುಂಚೆ ಹೆಲ್ಮೆಟ್
ಗಾಡಿ ಏರಿದ ನಂತರ ಪರ್ಸ್
ಅರ್ಧ ದಾರಿಗೆ ಮನೆಯ ಬೀಗ
ಕಚೇರಿ ತಲುಪಿದಾಗ ಒಣಹಾಕಿದ್ದ ಬಟ್ಟೆ
ಸರಿಯುವುದಿಲ್ಲ ನೆನಪಿನಿಂದ

ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸ ಮನೆಯೊಳಗೆ
ಬಾಕಿಯುಳಿದ ಮನೆಗೆಲಸ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ
ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಬೇಗ ಹೊರಟಾಗಲೂ
ಎಂದೋ ಕೇಳಿದ್ದ ರಾಗದ ಗುಂಗು
ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆಯೇ...

ಸಂಜೆ ಸಂದಣಿಯಲ್ಲೂ
ರಸ್ತೆಯ ಹೊಂಡ
ವಾರವಾಗಿದ್ದರೂ ಕಿರಾಣಿ ಚಿಲ್ಲರೆ
ಆಚೆ ಮನೆಯವರು ಪಡೆದ ಕೈಗಡದ ಸಕ್ಕರೆ
ಅಪರಿಚಿತರು ತೋರಿದ ಅಕ್ಕರೆ
ಮಾಸೀತೇ?

ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದ ಮನೆಗೆ ಭಾರಿ ಬೀಗ
ಓಡದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಗಡಿಯಾರದ್ದೇ ವೇಗ
ಉಕ್ಕುವ ಭಾವಗಳಿಗೆ ಸಭ್ಯತೆಯ ಚೌಕಟ್ಟು
ಕುದಿವ ಸಾರೊಳಗೆ ಪುಟ್ಟ ಸೌಟು

ಮನಸಿನಿಂದ ಹಾರವು.

ರಾತ್ರಿಯೂಟ ಬರೀ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಪವಡಿಸಿದಾಗ ಟಿವಿ ನಿತ್ಯದ ಚಟ
ಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಓದಿದ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸುದ್ದಿ
ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಗೆ ರದ್ದಿ

ಮಲಗುವ ಮುಂಚೆ ಅಲಾರಾಂ
ಮಲಗಿದ ನಂತರ ಒಲೆ ಮೇಲಿಟ್ಟ ಹಾಲು
ನಾಳಿನ ಬಟ್ಟೆಗೆ ಇಸ್ತ್ರಿ
ಮುಂಗಡ ಪಡೆದ ಮೇಸ್ತ್ರಿ
ಮರೆಯಲು ಬಿಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ.

ಮೊಳೆ ಹೊಡೆದ ಗೋಡೆಯ ಕಲೆ
ಮೊಡವೆ ಮಾಯ್ದ ಗುರುತು
ಮೊಳಕೆ ಮುರುಟಿದ ದಿನದ ನೋವು
ದಿನದ ಕೊನೆಗೆ ಉಳಿವ ವಿಷಾದ
ಕಳಚಿ ಹಾಕಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ

ನಾನು ನಾನಾಗಬೇಕು
ಮನಸು ಮುಗಿಲಾಗಬೇಕು
ಅಡ್ಡ ಬಂದಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಒದ್ದು
ಎದ್ದು ಹೋಗಬೇಕೆಂದು-
ಅಂದುಕೊಂಡಾಗೆಲ್ಲ

ಬುದ್ಧ ಅಡ್ಡ ಬರುತ್ತಾನೆ

ಮತ್ತದೇ ಗಿರಕಿ
ಮತ್ತದೇ ಲೊಳಲೊಟ್ಟೆ

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

.......................................

2011-12-05T21:42:00.000-08:00

ಕಣ್ಣುಕ್ಕಿದಾಗೆಲ್ಲ ಕವಿತೆ ಉಕ್ಕುತ್ತದೆ
ಕತ್ತಲಾದಾಗ ಚುಕ್ಕಿ ಕಣ್ತೆರೆವಂತೆ

ಅವತ್ತೂ ಹೀಗೇ, ಕತ್ತಲಿತ್ತು ದಟ್ಟ
ಕವಿತೆ ಕಾಣದಷ್ಟು
ಉಕ್ಕುತ್ತಿದ್ದ ಕಂಗಳಿಗೆ
ಕತ್ತಲೆ ಕಂಡರೆಷ್ಟು!

ಮಂದ ಬೆಳಕೊಂದಿರಲೆಂದು
ಹಚ್ಚಿದ ದೀಪ ನೋಡಲು
ಕಿಟಕಿ, ಬಾಗಿಲುಗಳಿಂದ ಗಾಳಿ
ಬೀದಿದೀಪದ ಕೋಲು,
ತೂರಿ ಬಂದಿರಬಹುದು ಕೆಟ್ಟದೃಷ್ಟಿಗಳೂ

ಮುಚ್ಚಿದರೆ ಬಾಗಿಲು
ನಕ್ಕಿತ್ತು ನಂದಾದೀಪ
ಕತ್ತಲೆಯ ಸೊಗಸ ಊಹಿಸಿತ್ತೇನೋ, ಪಾಪ!

ತೊಳೆದಿಟ್ಟಿದ್ದ ಪಾತ್ರೆಗಳ ತುಂಬ ಮಿಂಚು
ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ರಂಗು
ಕುಕ್ಕರ್ ಒಡಲಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯಡುಗೆ
ಕುದ್ದು ಸುಮ್ಮನಾಗಿದ್ದ ಸಾರು ಪಾತ್ರೆಯೊಳಗೆ

ಚಾರ್ಜಿಲ್ಲದ ಮೊಬೈಲ್ ನಿದ್ದೆ ಹೋದ ಮಗು
ಅರಳಿಕೊಂಡಂತಿದ್ದ ಹಾಸಿಗೆ ದೇದೀಪ್ಯಮಾನ
ಮೊಬ್ಬು ಬೆಳಕಿಗಿತ್ತು ಮಧುಚಂದ್ರದ ಸೊಗಸು
ಪುಟ್ಟ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರಸ್ತ ಸಡಗರ

ಇನ್ನೇನು ಬಂದಾನು, ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದೇನು
ಹಸಿದವನಿಗೆ ಮೊದಲು ಬಿಸಿ ತುತ್ತು,
ಆಮೇಲಿದೆ ಆಲಿಂಗನ, ಮುತ್ತು, ಮತ್ತು
ಮತ್ತು, ಆಮೋದದ ಹಿತವಾದ ಸುಸ್ತು

ಕಾಯುವ ಜೀವಕ್ಕೆ ಕಾಯ್ದೀತೆ ಗಡಿಯಾರ
ದೀಪದೆಣ್ಣೆ ಕುಸಿದು, ಬೆಳಕು ಮಂಕಾಗಿ
ಉಡುಗುವ ಉತ್ಸಾಹಕ್ಕೆ
ಎಣ್ಣೆ ಸುರಿದು, ಬತ್ತಿ ನೀವಿ
ಸದ್ದಾಯಿತೇನೋ ಎಂದು ಬಾಗಿಲತ್ತ ಕಿವಿ ನೀಡಿ
ಅವನಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿರಾಶೆ ಹತ್ತಿಕ್ಕಿ
ಕೂತಲ್ಲೇ ನಿದ್ದೆ ಹೋದಾಗ ಬಿದ್ದ ಕನಸಲ್ಲೂ-

ಕಾಯುತ್ತ ಕೂತಿವೆ
ಅಲ್ಲೊಂದು ದೀಪ, ಇಲ್ಲೆರಡು ಕಣ್ಬೆಳಕು!

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

ಅವರವರ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅವರವರು ಪರಿಭಾವಿಸಿದ್ದು....

2011-12-04T10:23:00.000-08:00

ಹರಿಯುವ ಸಣ್ಣ ತೊರೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ನಿಂತ ಮಗುವೊಂದು ಅದರೊಳಗೆ ಆಗಾಗ ಕಾಲಿಟ್ಟು ಕಾಲಿಟ್ಟು ತೆಗೆದಂತೆ ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವರ ಗಾಯನ. ಸ್ವರ ತೂರಿದಂತೆ ಮಾಡಿ... ಮತ್ತದೇ ಸ್ವರ ಹಿಡಿಯುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ pause ಇದೆಯಲ್ಲ ಕಾಯಿಸುತ್ತ ಕಾಡುವಂಥದ್ದು. ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವರಿಗೆ ಕಿವಿಯಾದಾಗೆಲ್ಲ ಹೀಗೊಂದು ಅನುಭವ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮೊನ್ನೆ ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವರು ಹಾಡಿದ ಬಿಲಾಸ್‌ಖಾನಿ ತೋಡಿಯ ’ನಯನಮೇ ಜಲ ಭರ ಆಯೇ...’ ಚೀಝ್‌ ಅನ್ನು http://youtu.be/8ggfzBbODb0 ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಸಣ್ಣ ಚರ್ಚೆಯೊಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದರು ನಟ, ನಿರ್ದೇಶಕ, ಲೇಖಕ ಬಿ. ಸುರೇಶ್‌.

--------------

ಬಿ.ಸುರೇಶ್‌ ಪ್ರಶ್ನೆ: ದೇವರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತರು ಸಂವಾದ ನಡೆಸುವಂತಹ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಹಾಡುಗಾರರು ಹಾಡಿದಾಗ (ಕೆಲವು ಭಾರತೀಯ ಮುಸಲ್ಮಾನ್ ಹಾಡುಗಾರರು) ಸಿಗುವ ಆನಂದ ನಮ್ಮವರು ಹಾಡಿದಾಗ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆ?... ಅದೇ ಚೀಸ್ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಧರ್ಮದವರ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಆಗುವುದು ಹೇಗೆ?

ನನಗನಿಸಿದ್ದು: ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಗಾಯಕರ ಆ ಉಠಾವನ್‌, ರಾಗದೊಳಗೆ ಇಳಿದೇರುವ ಶೈಲಿಯೇ ವಿಶಿಷ್ಟ. ಅದು ನನಗೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಲ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಎಂಥವರನ್ನೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂಥ ಸೆಳೆತವಿದೆ. ಕಲೆ ಸೀಮಾತೀತವಾದರೂ ಆಯಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಕಲೆಗೂ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಛಾಪು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲೋ ಒಂದುಕಡೆ ಕಲಾವಿದ ತನಗೆ ಸಿಗುವ ಪರಿಸರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಒಳಗಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. (ಮುಸ್ಲಿಮರ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಶೈಲಿ, ಹಿಂದೂಗಳ ಮಂತ್ರೋಚ್ಛಾರಣೆ, ಸಿಖ್‌ರ ಗ್ರಂಥಪಠಣ ಇತ್ಯಾದಿ... ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ). ಅವನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲೇ ಇರಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೇ ಬಂದು ನೆಲೆಸಲಿ, ಭಾರತೀಯನೇ ಆಗಿರಲಿ ಅದು ಅವನಲ್ಲಿ ಮನೋಗತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪರ್ಶಿಯನ್‌ ಮೂಲದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತವಾಗಿದ್ದು, ಘರಾಣೆಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ, ವಿಚಾರ, ಪರಂಪರೆಗೆ ಬದ್ಧರಾದ ಕೆಲವರು; ಕಂಠ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ, ಧ್ವನಿ ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ, ಸಭಾರಂಜನೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಿಶ್ರಘರಾಣೆಯೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡ ಹಲವರು. ಹೀಗೆ.... ಇಂಥ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಇರುವುದರಿಂದ ಒಂದೇ ರಾಗದ ಅದೇ ಚೀಝ್‌ ಅನ್ನು ಇಬ್ಬರು ಗಾಯಕರು ಹಾಡಿದಾಗ (ನೀವೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಭಿನ್ನ ಧರ್ಮೀಯ) ರುಚಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೋತೃ ಕೂಡ ತನ್ನ ರಸಗ್ರಹಣ ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು, ಕಲಾವಿದರನ್ನು, ಶೈಲಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಆನಂದ, ಅನುಭವವನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ...

ಬಿ. ಸುರೇಶ್‌: ನನಗೆ ಹೀಗನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸರಿಯೋ ಅಲ್ಲವೋ ನೀವೇ ತಿಳಿಸಿ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಿಯರಲ್ಲಿ ಕಾಮವನ್ನು ಕೂಡ ಪ್ರೇಮದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಎಂಬ ಮಾತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂಜರಿಕೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಸೂಫಿ ಮತ್ತು ದರ್‌ವೀಶ್ ಪಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯಕರನಿಗೆ/ಪ್ರಿಯತಮನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಮವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ತನ್ನನ್ನು ಇಡಿಯಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ‍್ಯ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಅಕ್ಕ ಮಹಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಮೀರಾ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದವನ್ನು ನಮ್ಮವರು ಹೇಳಿದಾಗ ಅದು ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಅದೇ ಹಾಡನ್ನು ಹೇಳಿದಾಗ ಉನ್ಮತ್ತ ಪ್ರೇಮಗೀತೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೇಳುಗನಿಗೆ ಪರ್‌ವೀನ್ ಸುಲ್ತಾನ, ಜುಬೇದಾ ಬೇಗಂ, ಅಬೀದಾ ಅಥವಾ ಫತೇಅಲೀಖಾನ್‌ ಅವರ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ತನ್ಮಯಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಅದೇ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನಮ್ಮವರು ಹೇಳಿದಾಗ ತನ್ಮಯತೆ ಅಥವಾ ಪರವಶತೆ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನನ್ನ ಭಾವನೆ. ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಿಳಿಸಿ. ನನ್ನ ಅರ್ಥಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ.

ಸುರೇಶ್ ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಎಂದಿನಂತೆ ಪರ್ವೀನ್‌ ಸುಲ್ತಾನಾ, ಕಿಶೋರಿ ಅಮ್ಹೋಣ್ಕರ್‌, ಜಸರಾಜ್‌, ಭೀಮಸೇನ್‌ ಜೋಶಿ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆಗೆ ಅಶ್ಚಿನಿ ಭಿಡೆ ದೇಶಪಾಂಡೆ http://youtu.be/0p78q2LnlG0 ಮತ್ತು ಕೌಶಿಕಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ http://youtu.be/vjqGlxdnHJI ಸಿಕ್ಕರು. ಆಗ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಾ ಹೋದದ್ದು ಇಲ್ಲಿದೆ....

ಕಾಮ ಆಂತರಿಕ, ಪ್ರೇಮ ಬಹಿರಂಗ. ಪ್ರೇಮ ತಂಬೂರಿ ಶೃತಿಯಿದ್ದಂತೆ; ನಿರಂತರ. ತಾನ್‌, ಸರಗಮ್‌, ಹರಖತ್‌ಗಳಿದ್ದಂತೆ.... ಕಾಮ ಕ್ಷಣಿಕ. ಹಾಗೆಂದೂ ಎರಡನ್ನೂ ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡಲಿಕ್ಕಾಗದು. ಒಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನೊಂದು ಇರಲಾರದು. ಆದರೆ ಕಾಮವೇ ಪ್ರಧಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಿಕ್ಕಾಗದು. ಇದನ್ನು ವಿಂಗಡನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಅದು ವ್ಯಾಕರಣವೆನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಅದು ಕಲೆ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಕ್ಕ ಇರಬಹುದು ಮೀರಾ ಇರಬಹುದು ಅವರು ಹೊಸೆದ ಪ್ರೇಮ, ಕಾಮ, ಶೃಂಗಾರ, ಭಕ್ತಿ, ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಗಾಯಕ/ಗಾಯಕಿಯು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೋಭೂಮಿಕೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಗಾಯಕರು ಆಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಥವಾ ಭಾವವನ್ನು ಹೇಗೆ ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಅವರ ಗಾಯನವೇ (ವಾದನವೇ) ಬಿಂಬ. ಹಾಗೆಯೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮನಸಿನ ಆಸ್ವಾದಕನಿಗೆ ಆ ಗಾಯಕನ ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಕಲ್ಪನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಅದರಿಂದ ಹೊಮ್ಮಿದ ಭಾವತೀವ್ರತೆ ತಟ್ಟುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಶ್ರೋತೃವಿನ ರಸಗ್ರಹಣ ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅದು ಶೃಂಗಾರವಾಗಿ, ಕಾಮವಾಗಿ, ಪ್ರೇಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯತ್ಮವಾಗಿ ಒಳಗಿಳಿಯು ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ, ಹಿಂದೂ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಲಾವಿದರ ಮನೋಧರ್ಮ, ಮನೋಗತಿ, ಮನೋಭೂಮಿಕೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಬೆಳೆದ ಪರಿಸರ, ಪ್ರಭಾವ ಮಹತ್ವ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಗ್ರಹಿಕೆ ಎನ್ನುವುದು ವ್ಯಕ್ತಿಗತವೇ ಹೊರತು ವಿಷಯಗತವಲ್ಲ. ಒಂದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನಮಗೆ ಮಗಳಾದವಳು ಅಳಿಯನಿಗೆ ಹೆಂಡತಿ. ನಾವು ಮಗ-ಮಗಳು, ಅಣ್ಣ-ಅಕ್ಕ, ತಮ್ಮ-ತಂಗಿ, ಗೆಳೆಯ-ಗೆಳತಿ, ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ, ಪ್ರೇಯಸಿ-ಪ್ರಿಯಕರ, ಅಧಿಕಾರಿ-ನೌಕರ- ಹೀಗೆ ಏನೆಲ್ಲ ಆಗುವುದು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಲವಾರು ರೀತಿ ವ್ಯಕ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅವನೊಂದಿಗಿನ ನಂಟು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತೆರನಾಗಿದ್ದು. ಅದು ಅವರವರ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ, ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ರೀತಿ.

ಶಿಶುನಾಳ ಷರೀಫರ ಒಂದು ಅನುಭಾವ ರಚನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಬಹುದು. ‘ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಬೇಕಿಂಥವಳ...’

ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಬೇಕಿಂಥವಳ

ಒಳ್ಳೆ ಮೋಹದಿಂದಲಿ ಬಂದು ಕೂಡುವಂಥವಳ

ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಬೇಕಿಂಥವಳ

ಚಂದ್ರಗಾವಿ ಶೀರಿನುಟ್ಟು

ದಿವ್ಯಕೊಮ್ಮೆಪಾರಿಜಮಗ್ಗಿ ಕುಪ್ಪಸ ತೊಟ್ಟು

ಬಂದಾಳು ಮಂದಿರ ಬಿಟ್ಟು

ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿಯೊಳು ಬಂದು ನಾಚುವಳೆಷ್ಟು

ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಬೇಕಿಂಥವಳ

ಅರಗಿಳಿ ಸಮ ಇವಳ ನುಡಿಯು

ಚೆಲ್ವ ಸುಳಿ ನಾಭಿ ಕುಚಕುಂಭಗಳ ಹಂಸ ನಡೆಯು

ಥಳ ಥಳಿಸುವ ತೋಳ್-ತೊಡೆಯು

ಬಳುಬಳುಕುವ ನಡುವಿನ ತಳಿರಡಿಯು

ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಬೇಕಿಂಥವಳ

ಮುಕ್ತಿ ವನಿತೆ ಇವಳ ನೋಡಿ

ವಿರಕ್ತಿ ಸುರತ ಸುಖ ದಯದಿಂದ ಬೇಡಿ

ವಿನಯ ವಚನದಿ ಮಾತಾಡಿ

ದೇವ ಶಿಶುನಾಳಧೀಶನ ದಯದಿಂದ ಕೂಡಿ

ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಬೇಕಿಂಥವಳ

ಇಡೀ ಕವಿತೆ ಓದಿದಾಗ, ಚೆಲುವೆಯೊಬ್ಬಳ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಷರೀಫರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆಯೆ? ಹಾಗೆ ಅನಿಸದಿದ್ದರೂ, ಆ ಭಾವದಿಂದ ಓದಿದಾಗ, ಹೌದು ಇದು ಚೆಲುವೆಯ ವರ್ಣನೆಯೇ ಎಂದೂ ಅನ್ನಿಸಬಹುದು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಗೂಢಾರ್ಥಗಳು ಕಾಣಬಹುದು. ನಮಗೆ ಪೂರ್ವವಾಗಿದ್ದುದು, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಎಂಬಂತೆ, ಒಂದೇ ವಿಷಯ, ವಸ್ತು, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಭಿನ್ನವೆನಿಸಬಹುದು.

ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಝೆನ್‌ ಕತೆಯೊಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ನದಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಎರಡು ಸಾರಿ ಇಳಿಯಲಾರೆ ಎಂದು ಝೆನ್‌ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಎಂದರೆ, ನದಿ ಇಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ನೂತನ. ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಅದು ಹರಿಯುತ್ತದಾದ್ದರಿಂದ, ಅದು ಬದಲಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ನದಿ ಹೇಗೋ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಹಾಗೇ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಹಾಡೊಂದು, ಭಾವವೊಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತಾಕುವ ಪರಿಯೇ ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರ. ಸಿನಿಮಾ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲೂ ಇಂಥ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸಂತಸದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಹಾಡಿನ ರಾಗದಲ್ಲೇ ವಿಷಾದ ಗೀತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ರಾಗ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಭಾವ ಬದಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಿಂದೆ ಅವನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವನು ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ, ಆಚರಣೆಗಳು, ರೀತಿ-ರಿವಾಜುಗಳು, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ನಂಬಿಕೆ, ಭಾವನೆ- ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಅವನ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸಂದರ್ಭ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿರುತ್ತವೆ.

ಒಂದು ಸರಳ ಶಬ್ದವನ್ನೇ ನೋಡಿ: ’ಹೌದಾ’ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ನೀವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ನಾವು ಉಚ್ಛರಿಸುವ ರೀತಿಯ ಮೇಲೆ ಅದರ ಅರ್ಥ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುತೂಹಲ, ವ್ಯಂಗ್ಯ, ನಿರಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಯಾವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಾವು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಆ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥ ಆ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ರೂಪಿತವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಅದಕ್ಕೊಂದು ಶಾಶ್ವತ ಅರ್ಥವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗದು.

ಕನಕದಾಸರು ಮೋಹನ ತರಂಗಿಣಿ ಕೃತಿ ರಚಿಸಿದರು. ವಾತ್ಸಾಯನ ಕಾಮಸೂತ್ರ, ಪು.ತಿ. ನರಸಿಂಹಚಾರ್‌ ಇಂಥದೇ ರಚನೆಯೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪಾ.ವೆಂ. ಆಚಾರ್ಯ ಅವರು ಸುರತಿ ಎಂಬ ಲೈಂಗಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಇವರ‍್ಯಾರನ್ನೂ ನಾವು ಶೃಂಗಾರತಜ್ಞರೆಂದು ಏಕಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಲ್ಲ. ಕನಕದಾಸ ಸಂತ, ವಾತ್ಸಾಯನ ಋಷಿ, ಪು.ತಿ.ನ. ಸಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಪಾವೆಂ ಪತ್ರಕರ್ತ-ಲೇಖಕ. ಹಾಗಾದರೆ, ಇವರ ಕೃತಿಗೂ ಇವರ ಬಾಹ್ಯ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗೂ ಏನೂ ಸಂಬಂಧ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದಾಯ್ತಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಆ ಕೃತಿಯೊಂದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಅವರ ವೃತ್ತಿ-ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಹೇಗೆ ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಗಾಯಕನೊಬ್ಬನ ಆ ಸಂದರ್ಭದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವರ ಒಟ್ಟು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದೂ ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಆ ಕ್ಷಣದ ವಾಸ್ತವ ಮಾತ್ರ.

ಪುರಂದರದಾಸರ ‘ಭಾಗ್ಯದಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮಾ...’ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ವರ್ಣನೆ ಇದೆ. ಆದರೆ, ಇಡೀ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆರಾಧನೆಯ ಭಾವ ಹೊಂದಿದೆ.

ಅಂಕೆಯಿಲ್ಲದ ಭಾಗ್ಯವ ಕೊಟ್ಟು

ಕಂಕಣ ಕೈಯ ತಿರುವುತ ಬಾರೆ

ಕುಂಕುಮಾಂಕಿತೆ ಪಂಕಜಲೋಚನೆ

ವೆಂಕಟರಮಣನ ಬಿಂಕದ ರಾಣಿ...

ಇಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಸೌಂದರ್ಯದ ವರ್ಣನೆ ಇದ್ದರೂ, ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಭಾವ ಭಕ್ತಿಪ್ರೇರಿತವಾದುದು. ಭಕ್ತಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ದೇಹಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪುರಂದರದಾಸರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗಾಯಕ ಇದರ ಪೈಕಿ ಯಾವ ಭಾವಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ಕೊಡುತ್ತಾನೋ, ಅದು ಆ ಕ್ಷಣದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭಾವವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಪುರಂದರದಾಸರ ಈ ಕೃತಿಯ ಶಾಶ್ವತ ಅನಿಸಿಕೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ.

ಶ್ರೀವೆಂಕಟೇಶ ಸುಪ್ರಭಾತ ಶುರುವಾಗುವುದೇ

ಕಮಲಾಕುಚಚೂಚುಕಕುಂಕುಮತೋ

ನಿಯತಾರುಣಿತಾತುಲನೀಲತನೋ

ಕಮಲಾಯತಲೋಚನ ನೋಕಪತೇ

ವಿಜಯೀ ಭವ ವೆಂಕಟ ಶೈಲಪತೇ

ಎಂದೇ. ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಅರ್ಥ ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳಬೇಕಿಲ್ಲ ಅಲ್ವೇ? ಹಾಗಾದರೆ, ಸುಪ್ರಭಾತ ಧ್ವನಿಸುವುದು ಯಾವುದನ್ನು? ಭಕ್ತಿಯನ್ನಲ್ಲವೆ? ಹಾಗಾದರೆ, ಅಂಗಾಂಗ ವರ್ಣನೆ ಏಕೆ ಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದರೆ ಏನು ಹೇಳುವುದು?

ಇನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಕತೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಅವರವರ ಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಉಪಮೆಗಳೇ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಬಹುಶಃ ಜಗತ್ತಿನ ಬೇರಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಈ ಪರಿಯ ವೈವಿಧ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲ.

ಇಡೀ ವಾದದ ಸಾರ ಇಷ್ಟೇ. ಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಅರ್ಥ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಿಷಯಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಎಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಕಲೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದನೆ ಮುಖ್ಯ. ಅದನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಅದು ವಿಜ್ಞಾನವೆನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ. ಪರದೆ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಿನಿಮಾ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ನಟ-ನಟಿಯ ಚುಂಬನ ದೃಶ್ಯ. ಅವರು ನಿಜವಾಗಲೂ ಚುಂಬಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ನಟಿಸಿದರೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ? so, ಅವರವರ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪರಿಭಾವಿಸಿದ್ದು, ದಕ್ಕಿದ್ದು, ಉಕ್ಕಿದ್ದು..

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

ಚಿತೆಯ ಚಿಂತೆ

2011-10-03T04:53:00.000-07:00

ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಹುಟ್ಟಿದವರು

ಒಂದಾದರು ಇಲ್ಲಿ.

ಕಳಚಿ ನಾಮ, ಬಿಸುಟು ದಾರ

ಮರೆತು ಹೆಣ್ಣು-ಗಂಡೆಂಬುದ,

ಬೆತ್ತಲಾದರು ಬಟ್ಟೆಯಿದ್ದರೂ

ಕತ್ತಲಲ್ಲೂ ಬೆಳಕಾದರು

ಸುಟ್ಟಿದ್ದು ಮಾಂಸ, ಮೂಳೆಯಷ್ಟೇನಾ?

ಹೌದಂತೆ ಬಂಧನವೂ

ಹಂಬಲಿಸಿದ್ದರು ಯಾವುದಕ್ಕೆಲ್ಲ

ಪರದಾಡಿದ್ದರು, ಪಡೆದಿದ್ದರು

ಎಲ್ಲ ಮರೆತರವರಂತೆ

ಮಲಗಿ, ಉರಿದು ಮರೆಯಾದರು

ಸಿಗದಂತೆ ಮತ್ತೆ

ಚಿತೆಗೆಂಥದದು ಚಿಂತೆ?

ಆರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಕಣ್ಣೀರು ಉರಿ

ಕಣ್ಣೀರಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಕೆನ್ನಾಲಗೆ

ಮೈಯೆಲ್ಲ ಕೈಕಾಲಿನ ಬೆಂಕಿ

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನುಂಗಿ ನೊಣೆಯುವಾಗ

ಭವಬಂಧನಗಳು ಯಾವ ಲೆಕ್ಕ ಮರುಳೆ

ಗೊತ್ತಿದ್ದೂ ಎಲ್ಲ

ಬೆದರುವುದಿಲ್ಲ ಬೆಂಕಿಗೆ ಬದುಕು

ಚಿಂತಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಚಿತೆಗೂ

ಕೆರಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ

ಹೊರಳುತ್ತದೆ

ಕತ್ತಲ ಜಾರುದಾರಿಯಲ್ಲಿ

ಹೊರಡುತ್ತದೆ ಗುರಿಯಿಟ್ಟಂತೆ

ತಾಕುತ್ತದೆ, ತಣಿಯುತ್ತದೆ

ಬೇರಗರ್ಭದಲ್ಲೊಂದು

ಕಣ್ತೆರೆಯುತ್ತದೆ ಬೆಳಕು

ಕತ್ತಲಾಳದಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆವ ಬದುಕಿಗೆ

ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಚಟ್ಟದವರೆಗೂ

ನಿತ್ಯ ಬೆಳಕಿನದೇ ಧ್ಯಾನ

ಚಿತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕೂ ಮೌನ.

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

ಹಾಡಾಗದ ಸಾಲುಗಳು

2011-09-13T08:43:00.000-07:00

ಗುಡಿಸಿ, ನೀರೆರಚಿ
ರಂಗೋಲಿ ಹುಡಿಯ
ಗೆರೆಯಾಗಿಸುವಾಗ
ಚಿತ್ರ ಅರಳುತ್ತದೆ
ಎದೆಯೊಳಗೆ.

ಕಣ್ರೆಪ್ಪೆಯಾಚೆ ಈಚೆ
ತಿಳಿ ಕನಸೊಂದರ
ಎಳೆ ರಂಗೋಲಿ
ಅರಳುತ್ತ, ಹೊರಳುತ್ತ
ಜೀವಂತಿಕೆಯ ಮಿಸುಕು
ಒಳಗೊಳಗೆ.

ಮಿಂಚೊಂದು ಮೈ ಹೊಕ್ಕಂತೆ
ತನು ಝಲ್ ಎಂದರಳಿದ್ದು
ಸುಳ್ಳೆ?
ಹಣಿಗೆಯಾಡಿಸುವಾಗ
ಕನ್ನಡಿ ದಿಟ್ಟಿಸುವಾಗ
ಅರಳಿದ ಮೊಗದಲ್ಲರಳಿದ್ದು
ಯಾವ ಕಾಡು ಹೂ ಪಕಳೆ?

ಬಿಡು ಮರುಳೆ
ಎಂದು ಗುಂಗು ಕೊಡವಿ
ಗಾಡಿಯೇರಿ, ಬೀಗ ತಿರುವಿ
ಪಥಿಕರಲ್ಲೊಂದಾಗಿ ಹೊರಟು
ಕರ್ಕಶ, ಕಿರುಚುವಿಕೆಯ
ಹೆದ್ದಾರಿಯಬ್ಬರದಲೂ
ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಕೇಳಿದ ಮೆಲುನಗೆ
ಯಾವ ಮರುಳು?

ತಿರುವಿನಲಿ, ಏರಿನಲಿ, ಇಳಿವಿನಲಿ,
ತಂಗುದಾಣದಲಿ, ಲಿಫ್ಟಿನಲಿ
ಏರಿಳಿಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷಣದಲಿ
ಅರಳುತ್ತಳಿಯುತ್ತ ಅರಳಿ ನಿಂತಿದ್ದು
ಹೊರಳುತ್ತರಳುತ್ತ ಎದ್ದು ನಿಂತಿದ್ದು
ಯಾವ ಮರುಳು?

ಅಂಗಳದಿ ಬಿಡಿಸಿದ ರಂಗೋಲಿ
ಹುಡಿಯಾಗಿ ಹರಡುತ್ತ
ಇಡಿಯಾಗಿ ಅರಳಿದ್ದು
ಮನ ಮಾಮರದ ಘಮವಾಗಿ
ಹಕ್ಕಿಯುಲಿಯ ಇಂಪಾಗಿ,
ಹೂವಿನ ಕೆಂಪಾಗಿ, ಕಂಪಾಗಿ
ಊದುಬತ್ತಿಯ ಹೊಗೆಯಂತೆ
ಕದಲುತ್ತಲೇ ಬದಲಾಗಿದ್ದು
ಹರಡುತ್ತಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದು

ಬರೀ ಮರುಳೆ?

ಎದೆಯೊಳಗೆ ಅಡಗಿ ಅರಳಿದ
ರಾಗಗಳಂತೆ,
ಒಳಗೆ ಮಿಡಿದರೂ ಹೊರದೋರದ
ನಾಡಿಗಳಂತೆ,
ಹಾಡಾಗದ ಸಾಲುಗಳು
ಮಾತಾಗದ ಭಾವಗಳು
ಅಕ್ಷರವಾಗಿ ಅರಳಿ,
ಭಾವನೆಯಾಗಿ ಕೆರಳಿ
ಎದೆಗೂಸು ನಿದ್ದೆಯಲಿ ನಸು ಬಿರಿದಂತೆ
ತುಳುಕಿದೆ ಚಿತ್ರ

ಎಂಥಾ ವಿಚಿತ್ರ!

ಅಜ್ಜಿ, ಮೊಮ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ವಾಷಿಂಗ್‌ ಮಶೀನು

2011-08-16T00:57:00.000-07:00

ಹೀಗೆ ತಿಕ್ಕಿ, ಹಿಂಡಿ,
ಝಾಡಿಸಿ, ಹರಡಬೇಕು
ಹಗ್ಗದ ಮೇಲೆ;
ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವ ಪಾಠ
ಅಜ್ಜಿಯಿಂದ ಮೊಮ್ಮಗಳಿಗೆ.

ಮರೆಯಬಾರದು
ಒಣ ಹಾಕುವ ಮೊದಲು,
ಹಗ್ಗ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆಯೆ?
ಹಾಗೆ ಕ್ಲಿಪ್ಪು ಸಿಕ್ಕಿಸುವುದನ್ನೂ;
ಪ್ರತಿಪಾಠ ಮೊಮ್ಮಗಳಿಂದ.

ಇಷ್ಟಿಷ್ಟೇ ನೀರು ಚಿಮುಕಿಸಿ
ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಿ ಸೋಪು
ಉಜ್ಜಬೇಕು, ಕುಕ್ಕಲೂಬೇಕು
ಚೂರ್‌ಚೂರೇ ನೀರು ಹನಿಸಿ
ಕೊನೆಗೆ ಒಗೆಯಬೇಕು ಬೀಸುಬಿಡದೆ.
ಅರ್ಥವಾಯಿತೆ ಮೊಮ್ಮಗಳೇ?

ಉಜ್ಜುವುದೂ ಸರಿ. ಕುಕ್ಕುವುದೂ.
ಯಾವ ತರಹದ ಬಟ್ಟೆಯದು?
ಕೊಳೆಯೆಷ್ಟು, ಕಲೆಯೆಲ್ಲಿ
ಹುಡುಕುತ್ತ, ತಿರುವುತ್ತ
ಬೀಸುಬಿಡದೆ ಒಗೆಯೋಣವಾಗಲಿ
ಆದರೆ ಬಟ್ಟೆ ಕಲ್ಲು ದಾಟದಿರಲಷ್ಟೆ.
ಅಲ್ಲವೆ ಅಜ್ಜಿ?

ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ
ಹೆಗಲಿಗೆ, ಕೈಗಾಸರೆಗೆ
ಅವೆಲ್ಲವನ್ನಿಳಿಸಿ ಹಗ್ಗದಿಂದ,
ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಹರಿವಿಡದೆ
ಮಡಿಚಿ ಕಪಾಟಿನೊಳಗಿಡಬೇಕು
ಕುಡಿಯೇ...

ಬಟ್ಟೆ ತೆಗೆಯುವ
ಮಡಿಚಿಡುವ ಮೊದಲೊಮ್ಮೆ
ನೋಡಬೇಕಲ್ಲವೆ ಪೂರ್ತಿ
ಒಣಗಿವೆಯೇ ಎಂದು
ತೆಗೆಯಬೇಕೆ ಸಂಜೆಗೇ ಬಟ್ಟೆ?
ತುಸು ಒದ್ದೆಯಿದ್ದು, ಮಡಿಚಿಟ್ಟರೆ ಹಾಗೇ
ಕಾಡುವುವು ಕಪ್ಪಾನುಕಪ್ಪು
ಚುಕ್ಕೆಗಳವು
ಅಲ್ಲವೆನೇ ಮುದ್ದು ಅಜ್ಜಿ?

ತೆರೆಯಿತು ಹಿತ್ತಲ ಬಾಗಿಲು..

’ನಾಳೆ ದೀಪಾವಳಿ..
ಏನು ಹೇಳಿ ಈ ಸಲದ ಕೊಡುಗೆ?’

ಅಜ್ಜಿಯ ಮಗಳ,
ಅಲಿಯಾಸ್‌
ಮೊಮ್ಮಗಳ ಅಮ್ಮನ
ಸಂಭ್ರಮ ಇಣುಕಿತು...

ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಯಿತು ಒಗೆಯೋಣ ಪಾಠ

- ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

ಪ್ರತಿಧ್ವ-ನೀ

2011-07-23T02:31:00.000-07:00

ಇಲ್ಲ ಕಣೋ, ಮಳೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ
ಈ ರಾತ್ರಿ.

ಅದೊಂದು ಗರ್ಭಕಟ್ಟಿದ ಹುಸಿಮೋಡ.

ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಹನಿದರೂ

ಹಸೆಯ ಪಸೆಯಷ್ಟೇ.

ನೆಲ, ಗೋಡೆ,

ಕಿಟಕಿ-ಬಾಗಿಲು, ರೈಲು ಕಂಬಿಗಳು

ತೇಲುವ, ಹಾರುವ ಮರದ-

ದಿಮ್ಮಿಗಳಿಗೆ, ತಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ
ಕಿವಿಯಿಡು ಒಮ್ಮೆ?

ಗದ್ದ ತಾಕುವುದಿಲ್ಲ, ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ-

ಗದ್ದಲವೂ.

ಆ ಗದ್ದಲೊಳಗೆ ಕುದ್ದ ಕಾವನ್ನೆಲ್ಲ

ಕದ್ದ ಅವ ಬಿತ್ತಿದ್ದಾನೆ,
ಬಟ್ಟಲೊಳಗೆ ಕಾಳ-
’ಕಾಳ’ಬೆಳಕ.
ಕಳೆದುಕೊಂಡವರೇ ಮರೆತಾಗ ಲೆಕ್ಕ,
ಕದ್ದವನಿಗೇಕೆ ಖಾತೆಪುಸ್ತಕ ಚಿಂತೆ.
ಅಂಚು ಮೀರಿದ ಅವನ
ಎಲ್ಲ ಬೆಳಕಿಗೆ ಕುಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡ
ರೆಪ್ಪೆಗುಂಟ ನೀರ್‌ಮಣಿ
ಮಾಲೆ...

ಅರೆ, ಅದು ದಾರವಿಲ್ಲದ ಮಾಲೆ!
ಬೆರಳಂಚಿಗಿಟ್ಟು ಹೋದವ,
ಹೊರಟೇ ಹೋದ-
ಮತ್ತೆ ಬರಲು.
ಹೋಗುವಾಗ ಹೇಳಿದ್ದು ಅವ-
ನೀ ಒಮ್ಮೆ ಕೇಳಿಬಿಡು;
’ಕಾವಿಗೆ ಬಸಿದ ಎಸರಷ್ಟೇ ಕಣೆ ಅದು-

ಬೆಸೆದದ್ದಲ್ಲ ಉಸಿರ ಲಯಕ್ಕೆ..’

ಅಬ್ಬಾ! ಎಂಥ ಧ್ವನಿಯೋ ಅವನದು..

ಹಾಂ... ಧ್ವನಿ.

ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ, ತಿಧ್ವನಿ, ಧ್ವನಿ, ನೀ.

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

ರಾಗಬಂಧಿ

2011-07-15T05:08:00.001-07:00

ಹೆಜ್ಜೆ ವಜ್ಜೆಯಾದಾಗ
ಒಲವ ಗೀತೆ ಉಸುರಿದವ
ಹೂದಾರಿ ತುಂಬ ಸ್ವರ ಹರಡಿ
ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನ
ಬಂಧಿಸುವೆ ಯಾವ ರಾಗಕ್ಕ?

ಅರೆರೆಪ್ಪೆ ಹೊರಳು, ತುಸು ಅರಳ
ತುಟಿ ಸಾಕ. ಜೊತಿಗೆ-
ಜಿನುಗ ಆಲಾಪ.
ತಂತಿಯಾದೇನು ಶ್ರುತಿ,
ಹೇಳ ಯಾವ ರಾಗ.

ಎಳೆದೊಮ್ಮೆ ಉಸಿರು
ಮುರಿದ ಮೈಯ,
ಗಲ್ಲಕ್ಕ ಗಲ್ಲ ಜಾರಿ
ಕುತ್ತಿಗೀ ಕೊಂಕಿಗೆ
ಎದಿಗಾತು ಕೂಸಿನ್ಹಾಂಗ.

ಬಳಸಿ ಬೆಟ್ಟಕಾ ’ಪಹಾಡಿ’
’ಸಾರಂಗ’ ಶೃಂಗಾರ.
ಎದೆಗಾವು ’ತೋಡಿ’
ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆರಡು
ಹನಿ ಇಳಿದು ಸಣ್ಣ ಜಂಪ.

ಗಿಳಿವಿಂಡು ಹಾರಿ
ಕೇಳಿ ಕೋಗಿಲದ ಪಂಚಮ
ನಡೆದೆದ್ದು ಹೊರಟ
ಕಾವಿಮಕದಾಂವ.
ಈಗಾರ ಹೇಳ ರಾಗದಾ ಹೆಸರ.

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

ಸಂಬಂಧ ಪಾಠ

2011-07-04T04:39:00.000-07:00

ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ
ಸಂಬಂಧಗಳ ಹೆಣೆಯುವುದ.

ತೆಳುವರ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಗೆ
ಅದರದೇ ಆಸು-ಪಾಸು
ಬಣ್ಣದಾರ ಚೆಂದವಲ್ಲವೇನೋ,
ಅದರೊಳಗೆ ದಾರವೋ-
ದಾರದೊಳಗೆ ಬಟ್ಟೆಯೋ.
ಒಂದರೊಳಗೊಂದು ಬೆರೆತ
ತೆಳು ಛಾಯೆ, ಆಳ ಹಿತ.

'ಕಾಣುವಂತಿರಬೇಕೆ ಕಣೆ ಹೆಣಿಗೆ.
ತೆಳುವರ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಗೆ ಢಾಳ-
ಢಾಳಕ್ಕೆ ತೆಳುವರ್ಣ ದಾರ.
ದೂರಿಂದಲೇ ಚಕ್ಕನೆ
ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸ, ಬಣ್ಣ
ತಪ್ಪಿದ ಹೆಣಿಗೆಗೆ, ಕೆಟ್ಟ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ
ಇದ್ದೇ ಇದೆ ಕತ್ತರಿ? ಥರ ಥರ ದಾರ.
ತರಾವರಿ ಬಟ್ಟೆ.

ಅವನ ಎಂಜಲು ಸೋಕಿದ ದಾರ,
ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸೂಜಿ ಕಣ್ಣು,
ನಡುವೆ ಪಾರಾದ ದಾರ.

ಮರೆತೆಯಾ...?

ಗಂಟು...
-ಮೆತ್ತಗೆ ಎಂದೆ.
ಮತ್ತೆ ಅಂದೆ ತುಸು ಗಟ್ಟಿಸಿ
ತಿವಿಯಲಿಲ್ಲವಷ್ಟೆ;
ಕಣ್ಣು ಮರೆಯದು ಕರ್ತವ್ಯ.

’ಅರಳೋ-ಮರಳೋ?
ಏನು ನಂತರ- ಯಾವುದು ಅನಂತರ
ಬಲ್ಲೆ ಜಾಣೆ ನಿರಂತರ...
ಹೆಣಿಗೆಯಿದು ಅಲ್ಲ ಮೊದಲ ಸಲ
ನೆನಪಿಸಿಕೊ ಒಮ್ಮೆ,
ಪೋಣಿಸಿಲ್ಲ ಅದೆಷ್ಟು ಸಲ
ದಾರವದು ನೀನೇ?
ಇವೇ ದಟ್ಟವರ್ಣ,
ಬೆರಳುದ್ದ ಸೂಜಿ, ಮೊಳ ದಾಟದ ದಾರ'.

ಇದೊಂದು ಕುದುರೆಯೋಟ-
ತಿರುವಿರದ ನೇರ ಹೆಣಿಗೆ,
ಏಕಾಗ್ರ ಗಮ್ಯ ಚಿತ್ತ.
ಅದರಷ್ಟಕ್ಕೇ ಮೂಡಲಿ ಚಿತ್ತಾರ
ಶಾಂತಿ ಶಾಂತಿ ಶಾಂತಿ..’

ಅಂದೂ ಹೆಣೆದ. ಇಂದೂ,
ನಾಳೆಯೂ.
ಹಾಕದೆ ದಾರಕ್ಕೆ
ಮರೆತು ಗಂಟು.

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

ಗೋಡೆಗಂಟಿಕೊಂಡವರೆ..

2011-06-29T04:38:00.000-07:00

ಹೀಗೆ ನೆಟ್ಟಗೆ ಕೈನಾಲ್ಕನ್ನೂ ಒಂದೊಂದು
ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಚಿ ಗೋಡೆಗೆ ಬೆನ್ನೊರಗಿಸಿ
ನಿಂತುಕೊಂಡಿರುತ್ತೀರಲ್ಲ...
ಹೇಳಿ.. ದಕ್ಕಿದ್ದಾದರೂ ಏನು ನಿಮಗೆ?

ನಿತ್ಯಪೂಜೆ... ಮಹಾಮಂಗಳಾರತಿ... ನೈವೇದ್ಯ

ಯೋಚಿಸಿ ಒಮ್ಮೆ ಇದೆಲ್ಲ ವೇದ್ಯವೆ?

ಹಬೆಯೆಂತೋ, ಹದವೆಂತೋ
ಸ್ನಾನ-ಮಹಾಸ್ನಾನ;
ಸೋಕದೆ ಹೃದಯ ಹೊಸ್ತಿಲನ್ನೂ
ತಾಕದೆ ಪಾದದಡಿಯ.

ಅಭಿಷೇಕ, ಅಲಂಕಾರ ಗಂಧಾದಿಲೇಪ
ಅವರವರ ಭಕುತಿ-ಮುಕುತಿ
ಭಾರವೇ ಅದು ಮೂಗಿಗಿಂತ ಮೂಗುತಿ
ಮೆಚ್ಚಿಸಲು, ಮರೆಯಿಸಲು
ಹೊಳಪ ತನ್ನಿಂದಲೇ ಎಂದು ಮೆರೆಯಲು.

ಉಡಿಯ ಪದರೊಳಗೆ ಕತ್ತು ಚಿವುಟಿದ
ರಾಶಿ ಮೊಗ್ಗುಗಳು. ಅರಳುವ ಮೊದಲೇ
ಅಳುವ ಮರೆತವು.
ಬಿಟ್ಟೀತೆ ಪಾಪ?
ತಟ್ಟದಿದ್ದೀತೆ ಶಾಪ?
ಹೊಟ್ಟೆ ಸೀಳಿ ಅವುಗಳ
ಬೆಸೆದು ಕರುಳಿಗೆ ದಾರ,
ಮಾಲೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರವರು.
ಪರಿಮಳವು ಸೋರಿ, ಸೋರಿ..
ಅದು ಹರಿದು ಹರಿದಾರಿಗಿಳಿಯುವ ಮೊದಲೇ
ಹರಿಸು, ಉದ್ಧರಿಸು;
ಬಾ, ಬಾರೋ ಹರನೋ, ಹರಿಯೋ...
ಎನ್ನುತ್ತ ಶಂಖಗಳೇ ತಾವಾಗಿವೆ
ಗಂಟೆ-ಜಾಗಟೆಗಳೂ.

ಅವರು ಬಾಗಲು
ನೀವು ಬೀಗಲು
ಹಾಡೇ ಹಗಲು
ಒಡೆದು ಬೀಗ-ಬಾಗಿಲು;
ತೋಚಿದ್ದು, ದೋಚಿ
ದೋಚಿದ್ದು ಬಿಚ್ಚಿ
ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿಸುವ ನಿಮ್ಮ ಕರಗಳನ್ನೊಮ್ಮೆ
ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ?
ಎಂಥದೋ ವಾಸನೆ-
ಎಲ್ಲ ಮಗ್ಗಲೂ ಮುಗ್ಗಲು...

ಇದೊಂದು ನಿತ್ಯ ವ್ಯವಹಾರ
ಸತ್ಯದ ನೆತ್ತಿ ತಟ್ಟುತ್ತ
ಸುಳ್ಳಿನ ಕಿರೀಟ ತೊಡಿಸುವ
ಬೇಕೆ ಇವರ ಪೂಜೆ ನಿಮಗೆ?

ನಿತ್ಯಪೂಜೆ... ಮಹಾಮಂಗಳಾರತಿ... ನೈವೇದ್ಯ

ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ ಒಮ್ಮೆ?
ಯೋಚಿಸಿ ಒಮ್ಮೆ!

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

(’ಸಂಚಯ’ದ ’ಬ್ರೇಕ್‌ನ ನಂತರ...’ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ ಕವನ

ತೂಗು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ

2011-06-17T02:49:00.000-07:00

ಅವ ಇಳಿದು, ಇವ ಏರಿ
ಅವಳು ಉಕ್ಕಿ, ಇವಳು ಹರಿದು,
ಅವನೊಳಗೆ ಇವಳು
ಇವಳೊಳಗೆ ಅವ ಹೊಕ್ಕು ಹೊರಬಂದರೂ
ತೂಗು ನಿಲ್ಲುತ್ತಲೇ ಇಲ್ಲ.

ಇಳಿಬಿದ್ದ ಕೈ-ಕಾಲು, ಕತ್ತು
ಹಿಡಿದಿಟ್ಟ ತೂಗು ಚೌಕಟ್ಟು,
ನೆಲ ಹಂಬಲ
ಬಯಕೆ ಮುಗಿಲ
ತೂಗು ನಿಲ್ಲುತ್ತಿಲ್ಲ
ಬದಲಾಗಿವೆಯಷ್ಟೇ ಕೈಗಳು.

ನಾಗೊಂದಿಬಂದಿಯ ಹಾಡು
ಜೀಕು-ಜೀಕಿಗೂ ಲಯ ಬದಲು
ಅವರವರ ದನಿಗೆ ತಾರಕ, ಮಂದ್ರ
ಮಧ್ಯ ಸಪ್ತಕವೂ,
ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ ತೂಗುನಾದ

ಅದು ಅಪ್ಪ, ಇದು ಅಮ್ಮ-
-ಅಮ್ಮಮ್ಮ ಅಣ್ಣ- ಅಕ್ಕ,
ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕ ಕಣ್ ಕಣ-ಕಣ
ಮಾತುಗಳವು ಸೂರು ಹಾರಿ,
ಬಾಗಿಲ ದೂಡಿ, ಜಿಗಿದೋಡಿ ಗೋಡೆ
ಮತ್ತಿಳಿದು ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆವ
ಚಚ್ಚೌಕಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಜೀವಗಳು
ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ ತೂಗು
ಕೈಗಳಷ್ಟೇ ಬದಲು.

ಹಿತ ತೂಗು, ಸಮತೂಗು,
ಜೋರು ತೂಗು, ಎತ್ತಿ ಕುಕ್ಕರಿಸಿ,
ಅಪ್ಪಳಿಸುವ, ಮುಳುಗೇಳಿಸುವ ತೂಗು,
ಮುಗ್ಗರಿಸಿ ಬಿದ್ದಾಗ ಮಮತೆ ತೂಗು,
ನೆಲ ಹಂಬಲ
ಬಯಕೆ ಮುಗಿಲ
ತೂಗು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ
ಕೈಗಳಷ್ಟೇ ಬದಲು.

ಸವಿ(ಯಾಗಿ)ದೆ?

2011-06-08T23:58:00.000-07:00

ಅಡಿಗಡಿಗೆ ಕಡೆಯುತ್ತ ಮಜ್ಜಿಗೆ
-ಪ್ರೀತಿ ಕಡೆಗೋಲೇ ಅವನಾಗಿ,
ತುಟಿಯಾಚೆಗೀಚೆ
ಆದೀತದು ಬೆಣ್ಣೆ,
ಹೋಗದಿರಲಿ ಮಾತುಗಾವಿಗೆ
ಹರಿದೆಂದು,
ಎದೆಕಾವಲಿಯೂ ತಾನಾಗಿದ್ದಾನೆ
ತುಪ್ಪವಾಗಿಸಲು.

ಹಾಲ್‌ಕೆನೆಗೆ ಹನಿ ಹೆಪ್ಪು,
ಹದಮೊಸರು ನೀಡಿದವರ
ವಿಳಾಸ ಹೇಳೆಂದರೆ,

'ಅರಳ ಬೆಣ್ಣೆ
ತುಣುಕುಗಳವು ತೇಲುತಿವೆ
ನೋಡೇ ಅಲ್ಲಿ
ಮರೆತು ಮುಳುಗ...?'

ಮೆತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ತುಣುಕೊಂದ
ಕರಗಲೆಂದು ಮಾತು ಒಳಗೇ.

ಯಾವ ಊರಿನ ಕುಂಬಾರಂವ?
ಎಷ್ಟು ಈ ಮಾಟುಗಡಿಗೆಗೆ?
ತಂದು ಕೊಡುವಾ ಗೆಳತಿಗೊಂದು?

'ಅಲ್ಲ ಕಣೆ ಇದು ಸಮಯ
ಹೇಳಿ, ಕೇಳಿ, ಕೊಳ್ಳಲು.
ಹಿಡಿಯೊಮ್ಮೆ ಬೊಗಸೆ,
ಇಕೋ ಈ ಬೆಣ್ಣೆಚೆಂಡು'!

ಇಟ್ಟು ಕರಗುಚೆಂಡು
ಬೆಸೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಬಿಚ್ಚದಂತೆ ಕೈ.

ಎಂಥ ಚೆಂದದ ಕಂಬವಿದು
ಬೆಣ್ಣೆ ಪಕಳೆಯುಂಡ
ಮೈಮಿನುಗ ನೋಡು ಅದರ!
ನಿನ್ನಮ್ಮ, ನನ್ನಮ್ಮನ
ಕೈಹಿಸುಕುಗಳೆಲ್ಲ
ಸವೆಸಿದಂತಿಲ್ಲ ಇದನ?

'ತಗೊ.. ಕಡೆಗೋಲಿಗಂಟಿದ
ಚುಕ್ಕೆಬೆಣ್ಣೆಗಳೂ ನಿನ್ನವೇ..
ಸವಿಯೇ ರಾಣಿ
ಮೆಲ್ಲಗೆ...’

'ಬೆಣ್ಣೆಯದು ಮೆದುವು
ನಿನಗಿಂತ, ನನಗಿಂತ;
ಕರಗುವ ಮೊದಲೇ ಸವಿಯೆ
ನನ್ನ ಜಾಣೇ..'

ಗಡಿಗೆಯೆಂಬ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲಿ
ಆಡಿಸಿದಂತೆ ಆಡುವ
ಕಡೆಗೋಲು ಕಣೋ ಇದು.

ಕಡೆದಾಗೆಲ್ಲ
ಉಕ್ಕಿದೆ ನೊರೆ
ತೇಲಿದೆ ಬೆಣ್ಣೆ
ಅಮೃತಭಾಂಡವಲ್ಲವೆ?

ಸದ್ಯ
ನನ್ನಪ್ಪ-ನಿನ್ನಪ್ಪನಿಗೆ
ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಸಾಕಷ್ಟೆ!

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

ಕಣ್ಣೀರಿನ ಆ ದಿನಗಳು ನಗಿಸುವ ಈ ದಿನಗಳು..

2011-05-24T23:15:00.000-07:00

ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ’ಇಲ್ಲಿರುವುದು ಸುಮ್ಮನೆ’ ಅಂದ ಬಸವರಾಜ‌ ಕಟ್ಟಿಮನಿ ’ಪಾರ್ವತಿ ಪರಮೇಶ್ವರ’ ಅಂತ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದರು....

ಮುಂದ?

ಮುಂದ? ನೀವ ಅದೀರಲ್ರಿ? ಅಂದ್ರ... ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕಾನ ನನ್ನ ಮುಂದ ಐತ್ರಿ. ಏನರ ಮಾಡಿ ಮಂದಿಯೊಳಗ ಗುರ್ತಿಸ್ಕೊಬೇಕು ಅಂತ ಆ ವೀರಪ್ಪನ್ ಸತ್ತ ದಿನಾನ ಡಿಸೈಡ್ ಮಾಡಿದೆ.

ಕೆಟ್ಟರ ಸೈ ಚುಲೋನರ ಸೈ. ಓದಿಗೂ ನನಗೂ ಯಾಕೋ ಅಷ್ಟಕ್ಕಷ್ಟ. ಆ್ಯಕ್ಟಿಂಗ್ ಅಂದ್ರ ಕಲಿಬೇಕು ಅಂತ ಭಾಳ ಆಸೆ ಇತ್ತು. ಆದ್ರೂ ಮನೀಯವರ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕ ಹುಬ್ಬಳ್ಯಾಗ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಮುಗಿಸಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಹಾದಿ ಹಿಡದೆ. ಆಮ್ಯಾಲಿಂದೆಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಡ ಬಿಡ್ರಿ. ಆ ದಿನಗಳನ್ನ ನೆನಸ್ಕೊಂಡ್ರ ಕಣ್ಣಾಗ ನೀರ ಬರ್ತಾವ...

ಪರವಾಗಿಲ್ಲ ಹೇಳಿ...
ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಮ್ಯಾಲ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಒಂದು ಕಂಪನಿಯೊಳಗ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ. ನನ್ನೊಳಗಿನ ನಟ ಯಾಕೋ ಬ್ಯಾಸರಾ ಮಾಡ್ಕೊಳ್ಳಾಕಹತ್ತಾ. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂಗ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟೆ.

ಎಷ್ಟೋ ದಿನ ಕಿಸೆದಾಗ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿನೂ ಇರ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದ ಕಪ್ ಚಾ ಬನ್, ಇಲ್ಲಂದ್ರ ಎರಡು ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಚಿತ್ರಾನ್ನಾನೋ ಏನೋ ತಿಂದ ಇರ್ತಿದ್ದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಬಸ್ಸಿನೊಳಗ ಹೋಗುಮುಂದ ‘ಅಭಿನಯ ತರಂಗ’ದ ಜಾಹೀರಾತು ನೋಡಿದೆ.

ಊರಿಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ಕ್ಯಾಡ್ ಕೋರ್ಸ್ ಸೇರಬೇಕು ಅಂತ ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಕೇಳಿದೆ. ಅಪ್ಪ ನನ್ನ ಮಾತ ನಂಬಿ ದುಡ್ಡು ಕಳಿಸೇ ಬಿಟ್ರು. ಆಮ್ಯಾಲ ಅದ ರೊಕ್ಕದಾಗ ಬಾಡಿಗಿ, ಗೆಳ್ಯಾರ ಸಣ್ಣ ಸಾಲ ತೀರಿಸಿದೆ.

‘ಅಭಿನಯ ತರಂಗ’ಕ್ಕ ಸೇರ್ಕೊಳ್ಳಾಕ ಅಂತಾನ ಪೀಣ್ಯದೊಳಗ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದ ಕೆಲಸ ಹಿಡದೆ. ಆದರೂ ಆ್ಯಕ್ಟಿಂಗ್ ಯಾಕೋ ಭಾಳ ತಲೀಗೆ ಏರಾಕತ್ತಿದ್ರಿಂದ ಆ ಕೆಲಸಾನೂ ಬಿಟ್ಟ ಕುಂತೆ. ಮತ್ತದ ಉಪವಾಸ.

ಯಾವ ಹಬ್ಬಕ್ಕನೂ ಊರಿಗೆ ಹೋಗ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ರೊಕ್ಕ ಇದ್ರಲ್ಲ..? ಆಗ ನನ್ನ ರೂಮ್ಮೇಟ್ ಅಪ್ಪಾಗ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ನನ್ನ ಕಥಿ ಎಲ್ಲಾ ಹೇಳ್ಬಿಟ್ಟಾ. ಕಂಪನ್ಯಾಗ ಕೆಲಸಾ ಮಾಡಾತಾನ ನನ್ನ ಮಗಾ ಅಂತ ತಿಳ್ಕೊಂಡಿದ್ದ ಅಪ್ಪಾ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದ, ಊರಿಗೆ ಕರಿಸ್ಕೊಂಡ.

ಆಗ ಬಣ್ಣಾ ಹಚ್ಕೊಳ್ಳದನ ನನ್ನ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾತು. ನಾ ಗೆಳ್ಯಾರ ಕೂಡ ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್ ಇಟ್ಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಆಮ್ಯಾಲ ಸುಬ್ಬು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ವೇದಾವ್ರ ಬಾಯ್‌ಫ್ರೆಂಡ್, ಪಾರ್ವತಿಯಕ್ಕಾನ ಕಸಿನ್ ಬ್ರದರ್ ಆದೆ...

ಆಮೇಲೆ?
ಆಮೇಲ್ ಏನ್ ಕೇಳ್ತೀರಿ ನನ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ... ಸುಬ್ಬು ನನ್ನ ಮೈಯೊಳಗ ಹೊಕ್ಕಾನೋ ಅವನ ಮೈಯೊಳಗ ನಾ ಹೊಕ್ಕೊಂಡೇನೋ ಅನ್ನೂ ಹಂಗ ಆಗ್ಬಿಡ್ತ್ರೀ. ಆ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್‌ನಿಂದ ಹೊರಗ ಬಂದು ಸಜೀಕ ಮಾತಾಡಾಕ ಆಗ್ವಾಲ್ತ್ರೀ.

ಇದೊಂಥರಾ ಸವಾಲ ಆಗ್ಬಿಟ್ಟೇತಿ ನೋಡ್ರಿ. ಕಷ್ಟ ಪಟ್ರ ಸುಖ ಖರೆ. ಆದ್ರೂ ಲಕ್ ಅನ್ನೂದು ಬೇಕ್ರಿ. ಇಷ್ಟ ಲಗೂನ ಜನ ನನ್ನ ಗುರ್ತಸ್ತಾರು ಅಂತ ಅನ್ಕೊಂಡೇ ಇರಲಿಲ್ಲ ನೋಡ್ರಿ. ಕರ್ನಾಟಕದಾಗ ಎಲ್ಲಿ ಹೋದ್ರೂ ಮಂದಿ ಬಿಡೂದಿಲ್ರಿ. ಇದೆಲ್ಲಾ ಒಮ್ಮೆ ಮುಜುಗರ ಆಕ್ಕೇತ್ರಿ. ಆದ್ರೂ ಖುಷಿ ಐತ್ರಿ.

ಖುಷಿ ಓಕೆ. ತೃಪ್ತಿ?
ಯಾರ್ರಿ ಅವ್ರಿಬ್ರೂ? ಏಯ್ ಸಾರಿರೀ.. ನೋಡ್ರೀ, ಈ ಸುಬ್ಬು ಹಿಂಗ ಅಡ್ಡಡ್ಡ ಬರ್ತಾನ್ರಿ ಎಲ್ಲಾ ಮಾತನ್ಯಾಗೂ... ಈ ಸುಬ್ಬು ಮತ್ತು ಬಸ್ಸುನ ಬೆನ್ನ ಚಪ್ಪರಿಸಿದ ಸಿಹಿಕಹಿ ಚಂದ್ರು, ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ, ಎ.ಎಸ್.ಮೂರ್ತಿ, ಬೆಳವಾಡಿ ಅವರಿಗೆ ಈ ಬಸವರಾಜ ಯಾವಾಗ್ಲೂ ಋಣಿಯಾಗಿರತೇನ್ರಿ.

ಸೀರಿಯಲ್‌ಗಳಿಂದ ಹೆಸರು, ಖುಷಿ, ಹಣ ಸಿಗತೇತಿ ಖರೆ. ಆದ್ರ ಇದ ಪರ್ಮನೆಂಟ್ ಅಲ್ರಿ. ರಂಗಭೂಮಿಯಿಂದಾನ ತೃಪ್ತಿ. ಸೀರಿಯಲ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ ಕುಲದೀಪಕ್, ನಾಗರಾಜ್ ಸೇರಕೊಂಡು ‘ನಮ್ಮ ತಂಡ’ ಅಂತ ಕಟ್ಕೊಂಡೀವಿ.

ಎ.ಎಸ್.ಮೂರ್ತಿ ಅವರ ‘ಹಾಯ್ ಮೊನಾಲಿಸಾ’ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ್ವಿ. ನಟನೆ ಜೊತಿ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂತ ಆಸೆ ಐತಿ. ಫಿಸಿಕಲಿ ನನ್ನ ಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಗೊತ್ತು. ಅದ ನನಗ ಪ್ಲಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್. ಆದ್ರ ಎಬಿಲಿಟಿ, ಎಫರ್ಟ್‌ಗೆ ಲಿಮಿಟೇಷನ್ ಇಲ್ಲಲ್ರಿ? ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನ ಯಾವಾಗ ಅನುಕರಿಸಾಕ ಹೋಗ್ತೀವೋ ಅಂದ ನಾವ್ ಬಿದ್ದಂಗ.

ಸುಮ್ನೆ ಬೀಳೋ ಮಾತು ಯಾಕೆ...
ಒಬ್ಬರು ಮಾಡಿದಂಗ ನಾವೂ ಮಾಡಿದ್ರ ಏನ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಇರ್ತೇತಿ ಹೇಳ್ರಿ. ಚಾರ್ಲಿ, ಜಾನಿ ಲಿವರ್, ನರಸಿಂಹರಾಜು, ದ್ವಾರಕೀಶ್ ಇವರೆಲ್ಲಾ ನನ್ನ ಫೇವರಿಟ್ ಖರೇ. ಆದ್ರ ಅವರ್ಕಿಂತ ಚಲೋ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂತ ಅನ್ಕೊತೀನಿ.

ಈ ಸೀರಿಯಲ್ ಹಿಟ್ ಆಗ್ತಿದ್ದಂಗನ ‘ಮಾಸ್’ ಮತ್ತು ‘ಐತಲಕಡಿ’ ಸಿನಿಮಾದೊಳಗ ಕಾಮಿಡಿ ರೋಲ್‌ಗೆ ಕರದ್ರು. ಆದ್ರ ಸೀರಿಯಲ್ ಕಮಿಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಿಂದ ನಾ ಆಗ ಒಪ್ಕೋಳಿಲ್ಲ. ಅವಕಾಶ ಬಂದ್ರ, ಬ್ಯಾರೇ ರೀತಿಯ ಪಾತ್ರಗಳೂ ಬಂದ್ರ ಈಗಿನ ಕಮಿಟ್‌ಮೆಂಟ್ ನೋಡ್ಕೊಂಡ ಮಾಡ್ತೀನಿ.

ವೇದಾ ಜೊತೆ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಕಮಿಟ್‌ಮೆಂಟ್?
ಹೋದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಇದ ಮಾತ ಕೇಳ್ತಾರ್ರಿ... ವೇದಾನ್ನ ಯಾವಾಗ ಮದವಿ ಆಕ್ಕೀರಿ ಅಂತ, ಆದ್ರ ವೇದಾ ರೇಡಿಯೋ ಜಾಕಿ ಆದ್ರ, ನಾ ವೇದಾನ್ನ ಮದವಿ ಆದ್ರ, ವೈಶಾಲಿ ಗುಂಡಣ್ಣಗ ಮಕ್ಕಳಾದ್ರ ಸೀರಿಯಲ್ ಮುಗದಂಗ.

ಅದಿನ್ನೂ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಎಪಿಸೋಡ ತನಕ ಮುಂದವರಿಯೂದೈತ್ರಿ. ಅಲ್ಲೆತನಕ ಚಿಂತಿ ಬಿಟ್ಟ ನೋಡ್ರಿ...

(ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಫೋನ್ ರಿಂಗ್...)
ನೋಡ್ರಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರಕ್ಕನ ಕಾಲ್ ಬರಾಕತ್ರಿ. ಫ್ರೆಂಡ್ ಮನೀಗೆ ಹೋಗ್ಯಾಳ್ರಿ ತಂಗಿ. ಅಕಿನ್ನ ಕರ್ಕೊಂಡ ಹೋಗ್ಬೇಕ್ರಿ ಮನೀಗೆ. ಮನಿ ಇಲ್ಲೇ ಶಿವನಳ್ಯಾಗ. ತಮ್ಮ ಹುಬ್ಬಳ್ಯಾಗ ಬಿಕಾಂ ಕಲೀತಾನು. ಅಪ್ಪ-ಅವ್ವಾನೂ ಅಲ್ಲೇ ಅದಾರು. ನಾ ಇಲ್ಲಿದ್ರೂ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಹುಲಿ ಮುಟ್ಟಿದ್ರ ಬಲೀನ...

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

’ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ ಸಿನಿಮಾ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ (೨೦/೫/೨೦೧೧) ಪ್ರಕಟ

ಅಲ್ಲ ಮಾಯಾವಿಯೇ?

2011-05-10T03:20:00.000-07:00

ನಿನ್ನೆಯ ನೆನಪಿಲ್ಲ
ಸುಳಿವಿಲ್ಲ ನಾಳೆಯದು
ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ವರ್ತಮಾನ ಚಿತ್ರ
ಎದುರಾದ ಗಳಿಗೆಯತ್ತಲಷ್ಟೇ ಚಿತ್ತ.

ತೋಯ್ದರೂ ಕಣ್ಣಂಚ
ಮಿಂಚಿದರೂ ಇಂಚು ಕಣ್ಣ
ಕಂಡವರ ಕಣ್ಣೊಳಗೇ.

ಕತ್ತಲೆಯ ಬೆನ್ನಿಗೆ
ಬೆಳಗ ತಂತಿ ಎಳೆದು
ಐಕ್ಯ ಸ್ವರದೊಳಗೆ;
ಕಾವು ಬೇಡದ
ಹದವರಿದ ನಾದವದು
ಕಾಣದೆದೆಯೊಳಗೆ
ಜೀವಬಂಧಿ.

ತಿಳಿಮುಗಿಲ ಮಡಿಲಲಿ
ಮೈಮುರಿದ ಬೆಳ್ಮೋಡಕೆ
ರಾಗವದು ಸಂಜೆಗೆ;
ನೀರಲ್ಲ ಕದಡಲು
ಅಬ್ಬರಿಸಲು ಕಡಲಲ್ಲ
ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ
ಇನಿಯನ ಕಣ್ಣಂತೂ.

ನೆತ್ತಿ ಅಡವಿಟ್ಟು,
ತೊಡೆ ಒತ್ತಿಕೊಂಡು
ಎದೆ ಹರಡಿ
ಬೆನ್ನು ತೋರಿಸದ
ಕನ್ನಡಿಯದು;
ಅಲ್ಲ ಮಾಯಾವಿ

ಮೂರೂ ಹೊತ್ತು
ಇದರದೇ ಚಿಂತೆ
ನಿಂತಿಲ್ಲ ಉಸಿರು
ಬಾಡಿಲ್ಲ ಹಸಿರು
ಒಣ ಸೌದೆಯೊಳಗೂ
ಹೊತ್ತಿಲ್ಲ ಚಿತೆ.

ಊರಾಚೆ ಬಿಟ್ಟ
ಬೆಕ್ಕಿನಂತೆ
ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮನೆಯತ್ತ
ಮನದತ್ತ,
ಆಳಕ್ಕಿಳಿದು
ಮೇಲಕ್ಕೆ ತೇಲಿ
ಅಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ತ್ರಿಶಂಕುವಾಗಿ
ಬದುಕಿಲ್ಲ, ಸತ್ತಿಲ್ಲ
ದೆವ್ವವೂ ಆಗಿಲ್ಲ

ಹೌದು ಮಾಯಾವಿಯೇ.

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

ಮುಂಬಾಗಿಲಿಗೆ ಅವಳು, ಹಿತ್ತಲ ಕನವರಿಕೆಯಲಿ ಅವನಿನ್ನೂ...

2011-04-15T23:21:00.000-07:00

ಗ್ರೌಂಡ್‌ಫ್ಲೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಲು, ತರಕಾರಿಯನ್ನು ಯಾರು ಕೊಂಡು ತರುವುದು ಎನ್ನುವ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ, ಮಲಗೆದ್ದ ಹಾಸಿಗೆ, ಹೊದಿಕೆ ಯಾರು ಮಡಿಚಿಡುವುದು? ಕಾಫಿ ಮಾಡುವುದು ಯಾರು? ಓದಿದ ಪೇಪರನ್ನು ಒಪ್ಪವಾಗಿ ಇಡುವವರು ಯಾರು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರ ಹುಬ್ಬಿನೊಳಗೇ ಹೊದ್ದುಕೊಂಡು, ಅಹಸನೆಯಿಂದ ಭುಗಿಲೇಳತೊಡಗಿವೆ.
-ಬಿ.ಸುರೇಶ, ಕಿರುತೆರೆ, ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ದೇಶಕ.
----------------------------------

ಅಮ್ಮ, ಅಜ್ಜಿ, ಅಕ್ಕ, ತಂಗಿ, ಹೆಂಡತಿ. ಈಗ ಮಗಳು, ಮಗಳ್ಲಲಿಯೂ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಕಾಣ್ತಿದ್ದೀವಿ., ಸುಖಾನೋ, ಇಂಚಿಂಚೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳೋ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಆ ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾಗತ್ತೆ. ಮನೆ ಒಳಹೊರಗೆ, ಆಫೀಸು-ಕೆಲಸ, ಕಾಂಪೌಂಡಿನೀಚೆ, ಆಚೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದನ್ನು, ಸಣ್ಣ ಕೊಬ್ಬರಿ ಮಿಠಾಯಿ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನೂ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಭ್ರಮ... ಬದಲಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆಯಲ್ಲ ಅಂತ ಖುಷಿಯಾಗತ್ತೆ.

ಆದರೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಗುಣ ಮಾತ್ರ ಗಂಡಿಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೇ ಹಾಗೆ. ಅವನದು ನಾಯಕತ್ವ ಗುಣ; ಮಾತು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಮೌನ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದು. ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದಿರುವಂಥದ್ದು. ಮೌನ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗಲೇ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ, ಬಿರುಕು. ಯಾರ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೋ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು, ಮಾತನಾಡಲು ಅವನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇನ್ಯಾರೊಂದಿಗೋ ಬಿಂದಾಸ್ ಆಗಿ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲ. ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಈ ಬಳುವಳಿಯನ್ನು ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಕಾಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಅಗಾಧವಾಗಿ ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿವೆ.

ಬದಲಾವಣೆ ಅನ್ನುವುದು ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಮೌಲ್ಯ. ಆದರೆ ಗಂಡಿಗೆ ಪರಂಪರಾಗತ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲೇ . ಹೆಣ್ಣು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಬಲೀಕರಣ ನೆಚ್ಚಿರುವಾಕೆ. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪುರುಷನಾದವನು ಮಹಿಳೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೋಡುವ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸದ ಅವನು, ಅವಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಲು ಗುದ್ದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಸಹಜವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ-ಬಾಂಧವ್ಯದ ಕೊಂಡಿಗಳು ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.

ಹಂಚಿಕೊಂಡ್ಲಲಿ ಸುಖ

ಕಳೆದ ೨೦-೩೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಐಟಿ-ಬಿಟಿಯಿಂದ ಜಗತ್ತು, ದೇಶ ಅಗಾಧ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ನಿಧಾನ ಸಂಸಾರವೃಕ್ಷದ ಬುಡ ಅಲ್ಲಾಡತೊಡಗಿದೆ. ಅಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕಸುವಿನಿಂದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಂಸಾರದ ಈವರೆಗಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೂ ಅಗಾಧ ವ್ಯತ್ಯಾಸವುಂಟಾಗಿದೆ. ಐಟಿಬಿಟಿಯ್ಲಲಿರುವ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಗಳೇ ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವಾಗಿವೆ.

ತಿಂಗಳಿಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಗಂಡ-ಹೆಂಡಿರಲ್ಲಿ ಗ್ರೌಂಡ್‌ಫ್ಲೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಲು, ತರಕಾರಿಯನ್ನು ಯಾರು ಕೊಂಡು ತರುವುದು ಎನ್ನುವ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ, ಮಲಗೆದ್ದ ಹಾಸಿಗೆ, ಹೊದಿಕೆ ಯಾರು ಮಡಿಚಿಡುವುದು? ಕಾಫಿ ಮಾಡುವುದು ಯಾರು? ಓದಿದ ಪೇಪರನ್ನು ಒಪ್ಪವಾಗಿ ಇಡುವವರು ಯಾರು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರ ಹುಬ್ಬಿನೊಳಗೇ ಹೊದ್ದುಕೊಂಡು, ಅಹಸನೆಯಿಂದ ಭುಗಿಲೇಳತೊಡಗಿವೆ. ಇದೊಮ್ಮೆ ‘ವಿಚ್ಛೇದನ’ದ ಬೋಗುಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡರೂ ಅಚ್ಚರಿಪಡಬೇಕಿಲ್ಲ.

ಪರಂಪರೆಯ ಹೊದಿಕೆಯೊಳಗೇ ನುಸುಳಾಡುವ ಗಂಡಸು ಹೆಣ್ಣಿನ ಆಧುನಿಕ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು . ವಾಸ್ತವವೆಂದರೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ, ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸುಳಿಯುವುದೇ ಇಲ. ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನನಗಿಂತ ಸಬಲಳು. ಇಬ್ಬರೂ ಮನೆಗೆಲಸವನ್ನು, ಮಗುವಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಸಾರ ನಡೆಯುವುದು. ಒಬ್ಬರು ಮಗಳಿಗೆ ಜಡೆ ಹಾಕಿ, ಬಟ್ಟೆ-ಬರೆ, ಪುಸ್ತಕ ಜೋಡಿಸಿಕೊಟ್ಟರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ತಿಂಡಿ ತಯಾರಿಸಬೇಕು, ಹುಟ್ಟಿಸೋದಕ್ಕಷ್ಟೇ ಗಂಡಸು ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಅವನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಸಂಸಾರ ಒಡೆಯುವುದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ.

ಬಲೂನೆಂಬ ಮೀಡಿಯಾ

ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುವಾಗಲೂ ಹೆಣ್ಣು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಪಾಲಿಸಿ ರೂಪಿಸಿದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮೀಡಿಯಾ ಅನ್ನೋದು ದೊಡ್ಡ ಬಲೂನು. ಈ ಬಲೂನಿನೊಳಗೆ ಬದುಕುತ್ತ ಬದುಕುತ್ತ ವಾಸ್ತವ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನೇ ಈ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುವ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ್ದಿದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೀರಿಯಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರೆಯೋವಾಗ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ್ಲಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮಗರಿವ್ಲಿಲದೆಯೇ ಜನರನ್ನು ಸುಳ್ಳಿನ ಆವರಣದ್ಲಲಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಇದೊಂದು ಸದಾ ಕಾಡುವ ದ್ವಂದ್ವ. ನಾವು ನೋಡುವ ಜಗತ್ತೇ ಬೇರೆ, ಪರ್ಫಾರ್ಮ್ ಮಾಡುವ ಜಗತ್ತೇ ಬೇರೆ. ಇದರಿಂದ ವಿಘಟನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವವಳು ಹೆಣ್ಣು. ಈ ದ್ವಂದ್ವದ್ಲಲಿ ಯಾವುದು ಸತ್ಯ ಎಂದು ಆಕೆಗೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.

ಮೊದಲು ಹೊಸ ಬಡಾವಣೆ ಶುರುವಾದರೆ ಅಲಿ ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ತ್ದಿದವು. ಆದರೆ ಈಗ ಕಾಲಮಾನ ಬದಲಾಗಿದೆ, ಎಲಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ಬ್ಯೂಟಿಪಾರ್ಲರ್‌ಗಳು ತಲೆ ಎತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ತನಗೇ ಅರಿವಿಲ್ಲದಂತೆಯೇ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಬ್ಯೂಟಿಪಾರ್ಲರ್‌ಗೆ ಹೋಗಿಬರುವುದನ್ನು ಇಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಹಿಳೆಯೂ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡ್ದಿದಾಳೆ. ಸೌಂದರ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಅನ್ನೋದು ಅವಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಂತೆಯೇ ಬದಲಾಗತೊಡಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಿಂದಲೇ ಕಥೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯಾಗೋ ಹಾಗಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಥೆಗಳ್ಲಲೂ ವಾಸ್ತವ ಕಟ್ಟೋದು ಕಷ್ಟವಾಗ್ತಿದೆ.

ಕಿರುತೆರೆ ಕಲಾವಿದೆಯರ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಪರ ಊರುಗಳಿಂದ ಬರುವವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಂಥ ಹೊಸ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒದ್ದಾಡಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಗಿಯೋ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಸಂಸಾರವೆಂದರೆ ಅಸಡ್ಡೆ ಎನ್ನಿಸತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಶೂಟಿಂಗ್ ಮುಗಿಸಿ ರಾತ್ರಿ ಮನೆ ಸೇರೋ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸುಸ್ತಾಗುವ ಇವರಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದಕೂಡಲೇ ಇರಿಟೇಷನ್. ಸದಾ ಇಸ್ತ್ರೀ ಮಾಡಿದ ಬಟ್ಟೆ. ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್, ಪೌಡರ್ರೇ ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯ ಎಂಬಂತಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ.

ವೈಭವೀಕೃತ ಸುಳ್ಳು, ಅವಾಸ್ತವಿಕ ನೆಲೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕೆಲ ಸೀರಿಯಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವ, ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಬಲುಬೇಗ ಇಂಥ ಸಂಕಟಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ಮನಸ್ಸುಗಳ ವರ್ತನೆ ಮನೆಗೆ ವಾಪಸಾದ ತಕ್ಷಣ ಬದಲಾಗಿಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಎಷ್ಟೋ ಕಿರುತೆರೆ ಕಲಾವಿದೆಯರಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಸೀರಿಯಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅಭಿನಯ ಮಾತ್ರ. ಅದು ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ದೂರ. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಅಂತೆಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ಈ ಕಾಲದ ದೊಡ್ಡ ಕಾಯಿಲೆಯ ಸಣ್ಣ ಆರಂಭ. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸ್ಕೊಳ್ಳೋದಕ್ಕೆ ಕಲಾವಿದೆಯರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.

ನೋಟ ಬದಲಾಗಲಿ...

ಆದರ್ಶ ಪುರುಷ, ಆದರ್ಶ ಮಹಿಳೆ ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ ಕಥೆ, ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆ ಸಿಗಬಹುದಷ್ಟೇ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯೇ ಆದರ್ಶ. ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಸೋತು ಗೆಲ್ಲುವುದೇ ಇವತ್ತಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಆದರ್ಶ. ಫಾರ್ಗಿವ್ ಮಿ, ಐ ಲವ್ ಯೂ ಅಂತ ಹೇಳ್ಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ಇಲದ್ದಿದರೆ ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವೂ ವಿಘಟನೆಯಾಗುತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸಾರ ಗಟ್ಟಿಯಾಗ್ದಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಒಟ್ಟು ಸಮಾಜ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರತ್ತೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣದಿಂದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ತೀರ್ಮಾನ, ನಿರ್ಧಾರದ ಕ್ರಮ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದಾಗ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನವರೂ ಬದಲಾಗಬೇಕು. ಮೊದಲು ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ, ಪೆನ್ನು, ಬಟ್ಟೆ ಎಲದಕ್ಕೂ ಅಣ್ಣ, ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಸಲಾಂ ಹೊಡಿಬೇಕಿತ್ತು ನಂತರ ದಿನಗಳ್ಲಲಿ ಗಂಡ. ಆದರೆ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಾಗೆ ಬದುಕುವ ಶಕ್ತಿ ಅವಳಿಗೆ ಬಂದ್ದಿದರಿಂದ ಆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಈಗ್ಲಿಲ. ತನಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಅವಳಿಗಿದೆ. ಆದರಿಂದ ನೋಡುವವರ ಕ್ರಮಗಳೂ ಬದಲಾಗಬೇಕು. ಎದುರಿಗಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮನೋಧರ್ಮ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಯಜಮಾನ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದು ಪುನರುತ್ಥಾನವಾದಿಗಳು ಒಂದೆಡೆಗೆ ಮತ್ತು ಎಡಪಂಥೀಯ ಧೋರಣೆಗಳ ಜಗತ್ತು ಒಂದೆಡೆಗೆ ಎಂಬಂಥ ಧ್ರುವೀಕರಣಗಳು ಇಂದು ಆಗಿವೆ. ಈ ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಅಡಿಗೆ ಸಿಲುಕಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು. ಹೀಗಾಗಿ ಸಂಸಾರ ವಿಘಟನೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಈ ದ್ವಂದ್ವದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮೊದಲು ಆಗಬೇಕಾದ ಕೆಲಸ. ಅದರೊಡನೆಯೇ ಬದಲಾದ ಸಂದರ್ಭದ್ಲಲಿ ಸಬಲಗೊಂಡಿರುವ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಪುರುಷ ನೋಡುವ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಬದಲಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಎದುರಿಗೆ ಒದಗಿ ಬರುವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ್ಲಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಜಾಣ್ಮೆ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಉತ್ತಮ. ಈ ಮಾತುಗಳು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಲ್ಲ. ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೇ ಇವೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದಾದದ್ದು . ಸಬಲ ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ಸಮಾಜ ಸದೃಢವಾಗುವುದೇ ಸತ್ಯ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ಮೂಲರೂಪವಾದ ಕುಟುಂಬ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಳಗಿರುವವರೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಅಷ್ಟೆ ಮುಖ್ಯ. ವಿಘಟನೆಗೊಳಗಾದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಆರಂಭ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಮಾಜದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ್ದದು ಇಂದಿನ ಆದ್ಯತೆ.

ಸಂದರ್ಶನ-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ, ಫೋಟೋ: ಡಿ.ಸಿ. ನಾಗೇಶ್‌

ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ’ಭೂಮಿಕಾ’ ’ಅವಳು-ಅವನು ’ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ (೯-೪-೨೦೧೧)

ಇದ್ದಾನೆ ಇಲ್ಲೇ..

2011-03-23T03:13:00.001-07:00

’ಎಣಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಎವೆ ಪಲಕುಗಳ ಪಟಪಟಿಸುವಿಕೆ

ಸುರಿದ ಕಣ್ಣೀರ ಲೆಕ್ಕವೂ ಇದೆ

ಒರೆಸುವ ದಾರಿ ಕಾಣದೇ ಸೋತವನಿಗೆ

ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನ ಕನಸ ಆಮಿಷ’ -

ಅವ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಬರೆದಿದ್ದ ಭಾವನೆಗಳ

ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೇ

ಎವೆ ಪಲುಕಿದಾಗೆಲ್ಲ ಅವ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ

ಉಕ್ಕುತ್ತಾನೆ ಕಣ್ಣೀರು ತುಳುಕಿದಾಗ

ಮರೆಯಬೇಕೆಂದು ಅವನನ್ನು ದಿನಾ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ

ಹಾಳಾದವನು

ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದನೋ, ಏಕೆ ನಿಂತನೋ

ಎವೆ ಪಲುಕಿಸಿದರೆ ಎಣಿಸಿಯಾನೆಂದು

ದಿಟ್ಟಿಗಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟು ಕೂತರೆ

ಕಣ್ಣೀರಾಗಿ ಇಣುಕುತ್ತಾನೆ, ಕಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಅಳುವಂತಿಲ್ಲ ಅವನ ನೆನಪಲ್ಲಿ, ಪಲುಕಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎವೆ

ನೆರಳಿನಂಥವನು

ಜೊತೆಗೇ ಇರುತ್ತಾನೆ, ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ.

‘ಮೊಗ್ಗಾಗಿ ಬಾರೋ ಜಡೆಗೆ...’

ಎಂದು ಮೈಮರೆತು ಗುನುಗಿದರೂ

ಅವ ಅರಳುತ್ತಾನೆ ಹೂವಾಗಿ, ಹವಣಿಸುತ್ತಾನೆ ಮುಡಿಯೇರಲು

ಮುದುಡಿ ಬೀಸಾಡೋಣೆಂದರೆ

ಮೆದುವಾಗುತ್ತಾನೆ ಕೈಯಲ್ಲೇ, ಹರಡುತ್ತಾನೆ ಸುಗಂಧವಾಗಿ

ಒಂದಲ್ಲ ಎರಡಲ್ಲ ಸಾವಿರಾರು ಸಲ

ಸುಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ ಅವನ ನೆನಪ, ಸುತ್ತಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ ಕನಸ

ಭೋರ್ಗರೆವ ಧಾರೆಯಲಿ ಕರಗಿಸಿದ್ದೇನೆ ಹನಿಯಾಗಿ

ಆದರೂ-

ಸುಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಸುತ್ತೊಳಗಿಲ್ಲ, ಧಾರೆಯಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿಲ್ಲ

ಇದ್ದಾನೆ ಇಲ್ಲೇ

ಎಲ್ಲಿ?

ಇದ್ದಾನೆ ಇಲ್ಲೇ;

ಎವೆ ಪಲಕಿಸುತ್ತಾನೆ, ಧುಮುಕುತ್ತಾನೆ ಕಣ್ಣೀರಾಗಿ...

- ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

(೨೦೧೧ ’ಮೇ’ ಮಯೂರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ)

ನೀನೊಬ್ಬನೇ ಅಲ್ಲವೋ ಮಾರಾಯಾ... ನಾನೂ ಇದ್ದೇನೆ

2011-03-05T00:03:00.000-08:00

ಅದೇ ಸುಡುಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮೇಲೊಂದು, ಕಂಕುಳಲ್ಲೊಂದು ಬಿಂದಿಗೆ ಹೊತ್ತು ನೀರಿಗಾಗಿ ಮೈಲುಗಟ್ಟಲೆ ದಾರಿ ಸವೆಸುವ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು. ಊರ ಮುಂದಿನ ಡಬ್ಬಿ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಹೀರುತ್ತ, ಬೀಡಿ ಸೇದುತ್ತ ಪಟ್ಟಾಂಗ ಹೊಡೆಯುವ ಗಂಡಸರು. ಗುಡ್ಡೆಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬಿದ್ದಿರುವ ಮನೆಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳತ್ತ ಕಣ್ಣೂ ಹಾಕದೇ ಬೀಡಿಹೊಗೆಯೊಳಗೆ ಆಶಾಗೋಪುರ ಕಟ್ಟುವ ಗಂಡುಸಂತಾನಗಳು...

ಇದು ಕೇವಲ ಮನ್ಸೂರಿನ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ದೇಶದ ಬದಲಾಗದ ಎಲ್ಲಾ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಕತೆ. ಇಂದಿಗೂ ನನ್ನ ಹಳ್ಳಿ ಮನ್ಸೂರಿನ ಚಿತ್ರ ಹೀಗೇ ಇದೆ. ಸಣ್ಣವನಿದ್ದಾಗಿನಿಂದಲೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಒಂದು ಗೆರೆ ಆಚೀಚೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬದಲಾಗಿರುವುದು ಪಟ್ಟಣದ ಮಂದಿ, ಪಟ್ಟಣದ ಮಹಿಳೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆ ಕುರಿತು ಜನರಲೈಸ್ ಮಾಡುವುದು ತ್ರಾಸದಾಯಕ.

ಪಟ್ಟಣದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೌಕರಿಯ ಆಧಾರವಿದೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ? ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆ, ಕಾನೂನು, ಹಕ್ಕು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಕಲ್ಪನೆ ಇದ್ದಂತಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೋ ಕೆಲವರು ಆ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡವರೂ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಹೋಗಿ ಅವರು ಅರ್ಧದಾರಿಯಲ್ಲೇ ನಿಂತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗ, ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಅಕ್ಷರಶಃ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಬಾಜಾ-ಭಜಂತ್ರಿ ಸಮಾರಂಭಗಳಾಗದೆ ಮತ್ತು ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚ ದಾಖಲಿಸುವ ಫೈಲುಗಳಿಗೆ ಅವು ಸೀಮಿತವಾಗದೇ ಇದ್ದರೆ ಸಾಕು.

ರೂಪ ಬೇರೆಯಾದರೂ ಇನಾಮು ಒಂದೇ

ಆದರೆ ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾತನಾಡುವುದು ಪಟ್ಟಣದ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ. ಬದಲಾವಣೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದಾಗ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆ, ವಿಶೇಷ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಕಡೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಕೈತೋರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ದುಡಿಯುವ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ? ಹೊರಗೆ ಹೋದ ಮಹಿಳೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮನೆ ಸೇರುತ್ತಾಳೆ ಎನ್ನುವ ಖಾತ್ರಿ ಅವಳಿಗಾಗಲಿ ಅವಳ ಮನೆಯವರಿಗಾಗಲಿ ಇಂದು ಇದ್ದಂತಿಲ್ಲ. ತಗಡುಶೀಟಿನ ಶೆಡ್ ಆಗಿರಲಿ ಫಳ ಫಳ ಹೊಳೆಯುವ ಸೌಧವೇ ಆಗಿರಲಿ ರೂಪು ಬೇರೆ ಇದ್ದರೂ ದೊರಕುವ ‘ಇನಾಮು’ ಮಾತ್ರ ಒಂದೇ; ಶೋಷಣೆ. ಅಷ್ಟೇ ಯಾಕೆ? ಮನೆ ಹೊಸಿಲು ದಾಟುವಾಗ, ಒಳಬರುವಾಗ ಗಂಡನ ಕೀಳುನೋಟ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಭೌತಿಕವಾಗಿ, ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಭಯದಲ್ಲೇ ಬದುಕು ತಳ್ಳುತ್ತ ಸದಾ ಅಭದ್ರತೆಯೊಂದಿಗೇ ಬದುಕು ಕಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅವಳ ಜೀವನದ ಸಾಲುಗಳ ಪೂರ್ತಿ ಅಲ್ಪವಿರಾಮಗಳೇ.

ಆದರೂ ಪಟ್ಟಣದ ಮಹಿಳೆ ಕಾನೂನಿನ ನೆರವು ಪಡೆದು ಮತ್ತೆ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲಳು. ಆದರೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾದಾಗ, ದೌರ್ಜನ್ಯ ಉಂಟಾದಾಗ ಅದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಎಷ್ಟು ಜನ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಬಂದರೂ ನಿರಂತರ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡುವವರೆಷ್ಟು ಜನ? ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡಿದಾಗ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೊತೆಗೆ ಪುರುಷರಿಗೂ ತಿಳಿವಳಿಕೆ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದಂತೂ ಖರೇ.

ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಹೊರಬಾರೋ ‘ಒಡೆಯ’...

ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಾಗಲಿ ಈಗಲೂ ಅವಳನ್ನು ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರದಂತೆ ಕಾಣುವುದು ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಗೃಹಿಣಿಯೂ ಮನೆಯ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ ಮನೆಯ ಏಳ್ಗೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿಯೂ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಂಡಸು ಜಾಣತನದಿಂದ ಮರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆಳುಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವ ದುಡ್ಡನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ ಮನೆಯ ಹಿತ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.

ತನ್ನ ಮನೆಗೆಲಸವನ್ನು ತಾನೇ ಮಾಡಿಕೊಂಡು 25ರಿಂದ 30 ಸಾವಿರದಷ್ಟು ಹಣ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎನ್ನುವುದು ವಾಸ್ತವ. ಆದರೂ ಗಂಡಸು ತಾನೇ ದುಡಿಯುತ್ತೇನೆ. ತನ್ನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಅಹಂನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಹೊರಬರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಶಕ್ತಿ ಮೀರಿ ದುಡಿದು ಕುಟುಂಬ ಪೋಷಿಸುವ ಅವಳನ್ನು ಪುರುಷ ಮೊದಲು ಗೌರವಿಸಲು ಕಲಿಯಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನೊಬ್ಬನಿಂದಲೇ ಮನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವ ಅವನ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಅವಳು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಕು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಉಪಾಯ- ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ, ಕೊನೆಗೆ ಸ್ಥೈರ್ಯದಿಂದ ಇಂಥ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುವ ಎದೆಗಾರಿಕೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ-ಮಾರ್ದವತೆಯನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ‘ಸಂಸಾರ’ ಬಂಡಿಗೆ ತನ್ನದೂ ಕೊಡುಗೆ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವ ನನಗೂ ಇದೇ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಸಲೇಬೇಕು. ಈ ಎಲ್ಲ ಬದಲಾವಣೆ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಆಗಲಾರದು. ಒಂದೇ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಇದು ಫಲ ಕೊಡಲಾರದು; ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಯಜಮಾನಿಕೆಯ ಪರಿಧಿಯೊಳಗಿರುವ ಗಂಡಸಿನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಸುಲಭದ ವಿಷಯವೇ?

ಕೆರಿಯರ್ ಬೇರೆ ಜೀವನ ಬೇರೆ...

ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡುಕುಟುಂಬಗಳು ಕರಗಿರುವುದರಿಂದ ದಂಪತಿಯಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಬ್ಬರೂ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಡುತ್ತಿವೆ. ಮೊದಲಾದರೆ ಹಿರಿಯರು ಆಪ್ತಸಮಾಲೋಚನೆ ಮೂಲಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆದರೆ ಈಗ ಹಾಗಲ್ಲ. ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಅರಿಯುವ ಮೊದಲೇ ಕೋರ್ಟಿನತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಯಾರ ಮಾತನ್ನೂ ಕೇಳುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ತೆರಳಬೇಕಾದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕಾರಣ ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣೆಂಬ ಬೇಧವಿಲ್ಲದೆ ಅವರೊಳಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಬೇರೂರಿರುವ ‘ಕೆರಿಯರ್’ ಮತ್ತು ‘ವೈಯಕ್ತಿಕ’ ಬದುಕೆಂಬ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್. ಆದರೆ ಕೆರಿಯರ್ ಮತ್ತು ಗಳಿಕೆಯೊಂದೇ ಜೀವನವಲ್ಲ. ಇವೆರಡೂ ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗವಷ್ಟೆ.
ಜೀವನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಪತಿ-ಪತ್ನಿ ಪರಸ್ಪರರ ಅತ್ತೆ-ಮಾವನನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಕಂಡಷ್ಟೂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಬುನಾದಿ ಭದ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಕಿರಿಯರ ಆಶೋತ್ತರಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ನನ್ನ ತಾಯಿಯಿಂದ ನಾನು ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದವರು ನನ್ನ ತಾಯಿ, ನಂತರ ತಂದೆ. ಆಕಾಶವಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹಾಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದೇ ನನ್ನ ತಾಯಿ. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿ. ಇದ್ದಲ್ಲಿಗೇ ಚಹಾ, ತಿಂಡಿ ಕೊಟ್ಟು ಸಹಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದರ ಹಿಂದೆ ಮಹಿಳೆಯರ ತ್ಯಾಗ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕಲಾವಿದೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಪುರುಷರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಖಂಡಿತ ಇರುತ್ತದೆ. ಇರಬೇಕು. ಎಂ.ಎಸ್ ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಪರ್ವೀನ್ ಸುಲ್ತಾನಾ, ಶುಭಾ ಮುದ್ಗಲ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದೆಯರ ಹಿಂದೆ ಅವರ ಪತಿಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವಿದೆ.

ಗುರುಮೂಲ ಹುಡುಕಲೇಬೇಕು...

ಕಾಲ ಬದಲಾದರೂ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲೇ ಕಲಿಯಬೇಕು. ಸಿಲಬಸ್ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಯೋದಲ್ಲ. ತಾಸುಗಟ್ಟಲೆ ಗುರುವಿನ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕು. ಆಗಷ್ಟೇ ಕಲೆ ಒಲಿಯುತ್ತದೆ, ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಜನ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು, ಮೂರು ಜನ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದಾರೆ. ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಪುಣೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇದೆಲ್ಲ ಅವರ ಗಂಡಂದಿರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲವೇ?

ನದಿ ಮೂಲ, ಋಷಿ ಮೂಲ ಹುಡುಕಬಾರದು ಅಂತಾರೆ ನಿಜ. ಆದರೆ ಈವತ್ತಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗುರು ಮೂಲ ಖಂಡಿತ ಹುಡುಕಬೇಕು. ಗುರುವಿನ ಸ್ವಭಾವ, ನಡೆವಳಿಕೆ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೊದಲೇ ವಿಚಾರಿಸಿ ಗುರುಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಕಸ್ಮಾತ್ ನಡೆವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೆ ಹೊರನಡೆದು ಬೇರೊಬ್ಬ ಗುರುಗಳತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆಲ್ಲಾ ಆದಾಗ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿ, ಪರಂಪರೆ ಬದಲಾಗತ್ತೆ ಆದರೆ ಧೃತಿಗೆಡಬಾರದು. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಜೀವಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ಯಾವುದಿದೆ?

--------------------------------------

ಸಂದರ್ಶನ : ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ, ಫೋಟೋ:ದೇವು ಪತ್ತಾರ, ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯ ’ಭೂಮಿಕಾ’ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ (೫-೨-೧೧)

ಸಿಗರೇಟು ಕಿಡಿಗಳ ಬಿನ್ನಹ

2011-02-16T00:55:00.000-08:00

ಮೇಲ್‌ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ
ಮಿಣುಕುಗಳು ನಾವು-
ಹಾರದ ರಾತ್ರಿಗಳೇ ಇಲ್ಲ.

’ಬಿಳಿಕೊಳವೆಯಲಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿ
ನಗಿಸುತ್ತ ತುದಿಯಲಿ
ಬೀದಿಗೆ ತೂರುವ
ಗಮ್ಮತ್ತಿನವರು ಕಪ್ಪು ಗಾಜು
ಏರಿಸಿ ಮಾಯವಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಿಡಿದೀತೆ? ಸುಟ್ಟೀತೆ?
ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ ತಿರುಗಿ...’
ಇದಲ್ಲವೆ ತಕರಾರು ನಿಮ್ಮದು?

ಆದರೆ ಈ ದಿನವಾದರೂ ನೀವು
ಮಾತು ಕೇಳಲೇಬೇಕು ನಮ್ಮವೆರಡು;
ಸೇತುವೆಯ ಕೆಳಗಿನವರಿಗೆ
ನಮ್ಮ ದನಿಯಂತೂ ನಿಲುಕದು,
ಇನ್ನು ತಾಕೀತೇ ಉಸಿರು?
ನನಸ ಮಾತು ಬಿಡು,
ಕನಸ ನಿದ್ದೆಗೂ ರೆಪ್ಪೆ ಮುಚ್ಚಲಾಗದ
ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಯ ನಮ್ಮದು.

ನಿಮ್ಮ ನಿತ್ಯ ಗಾಬರಿಗೆ,
ನೆತ್ತಿಯ ಸಿಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣ ನಾವೇ.
ನಿಸ್ಸಹಾಯಕರು, ಗಾಳಿ ಬಂದೆಡೆ
ತೂರುಹಾದಿ ಹಿಡಿದು-
ಮಣ್ಣೊಳಗೆ ಒಂದಾಗದವರು.

ಆದರೂ ನಾವು ಋಣಿ
ಹುಟ್ಟಿಸಿದವರಿಗೇ,
ಕ್ಷಣದ ಬದುಕು ನೀಡಿದವರಿಗೆ.
ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ

’ಮಿಣುಕೆಂದು ಮುರಿಯದಿರಿ ಮೂಗು
ಬಿಳಿ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲ, ಬೆಳ್ಳಿ ಕೊಳವದು
ನಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರು,
ಕರುಳ ಸುಟ್ಟುಕೊಂಡರೂ ಬಳ್ಳಿಯ
ಮುರುಟದ ಮಹಾನುಭಾವರು ಅವರು.
ಹುಟ್ಟಿಸುವುದು ಕರ್ತವ್ಯ,
ಕರ್ಮ ನಿಮ್ಮದು-
ಬದುಕು ಸ್ವತಂತ್ರ.
ಮುಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗ ತೋರಿದ
ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರಿಗೆ ನಮೋನ್ನಮಃ’

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

ಜೋಶಿ ಬುವಾ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವ, ಕಛೇರಿ ಸಂಗೀತ ಕೇಳುವ ಭಾಗ್ಯ ನನಗ್ಯಾಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ?

2011-01-24T22:08:00.000-08:00

ನಿಜ ಪಂಡಿತ್‌ಜಿ, ನೀವು ನಂಬಿದ ನಾದದೇವತೆಯೇ ದೂರ ಕೈಹಿಡಿದು ನಡೆಸಿದ್ದು. ಹಂಗಿಲ್ಲದೆ ಹರಿವ ನೀರಿನಂತೆ ನಾದಜಗತ್ತು. ನಿಂತ ನೆಲದಲ್ಲೇ ನೆಲೆ ಅರಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಸಾಗಿದಾಗ ಅದೊಂದು ಅದ್ಭುತ ರಸಯಾನ. ಅನಿವಾರ್ಯ ಮರೆಸಿ, ಅನುಭೂತಿ ನೀಡುವುದರಿಂದಲೇ ಅದು ಸೀಮಾತೀತ. ಇಂಥ ನಾದಪಯಣದಲ್ಲಿ ನೀವಿಂದು ಬಹುದೂರ ಕ್ರಮಿಸಿದ್ದೀರಿ.

ಆಡುವ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಓಡುವ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದಿರಿ. ಗೋಲಿ ಹಿಡಿಯುವ ಬೆರಳುಗಳಿಗೆ ತಂತಿ ಗುಂಗು ಹಿಡಿಸಿದಿರಿ. ಹಡೆದವರ ಹಂಗಿನಲ್ಲಿರದೇ, ನಾದದ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದಿರಿ. ತುತ್ತು ಅನ್ನಕ್ಕೂ ಹಂಬಲಿಸಿದಾಗ ನೀವು ನಂಬಿದ ನಾದದೇವತೆ ಕೈಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಗುರುವಿನ ಗುಲಾಮನಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಂಡಿರಿ. ಅವಳು ಕಳಿಸಿದತ್ತ, ಕರೆಸಿಕೊಂಡತ್ತ ಪಯಣ ಬೆಳೆಸಿದಿರಿ. ಒಂದೊಂದು ಪಯಣವೂ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೈಲಿಗಲ್ಲೇ...

ಹಾಂ. ಪಯಣವೆಂದರೆ ನೆನಪಾಗುವುದು ನಿಮ್ಮ ಕಾರು ಓಡಿಸುವ ರೀತಿ-ಪ್ರೀತಿ. ತಂಬೂರಿ-ತಬಲಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಸಾಥಿದಾರರನ್ನೆಲ್ಲ ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಕಲ್ಲು, ಮಣ್ಣು, ತಗ್ಗು-ದಿನ್ನೆಯಲ್ಲೂ ವೇಗವಾದರೂ ಹದವಾಗಿಯೇ ಕಾರು ಓಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಈ ಪರಿಯ ಕಾರ್‍ಪ್ರೀತಿ ಜೊತೆಗಿರುವ ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ಕಿರಿಕಿರಿಯಾಗದಂತೆ ನಿಗಾವಹಿಸುವ ಜಾಣ್ಮೆಯೂ ನಿಮಗಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ? ಈ ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ತುಂಟ ನಗೆಯೊಂದು ಚಿಮ್ಮಬಹುದೇನೊ...

ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯಿಂದ ಬೆಳಗಾವಿ ಅಥವಾ ಬೆಳಗಾವಿಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೇಗದ ರೀತಿಯೇ, ಬಹುಬೇಗ ಜಮ್ಮೂ, ಜಲಂಧರ್‍, ಗುವಾಹಟಿ, ದಿಲ್ಲಿವರೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ರಸಯಾತ್ರೆ ಸಾಗುವಂತಾಯಿತೇನೋ... ಈ ಗಡಿ ದಾಟಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ, ಖ್ಯಾತಿಗೆ ನಿಮ್ಮೊಳಗಿನ ಡ್ರೈವರ್‍ನ್ನು ಕುಳಿತಲ್ಲೇ ಕಣ್ಮುಂದೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಬಹುದಲ್ಲವೆ ಈಗ?

ಗುರೂಜಿ, ಸಂಗೀತ : ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಪಯಣ. ನಮ್ಮ ನಂತರವೂ ಆ ಪರಂಪರೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಉಳಿದು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬಂತಾದರೆ ಅದು ಪಯಣದ ಸಾರ್ಥಕ್ಯ. ನಿಷ್ಕಾಮ ಕರ್ಮ. ಆದರೆ ಜೀವನ? ಕಾರು ಪ್ರಯಾಣದಂತೆ. ಎಷ್ಟೇ ವೇಗ ಚಲಿಸಿದರೂ, ಏನೇ ಅಡೆ-ತಡೆಗಳಾದರೂ ಅದರ ಮಿತಿಗೆ ನಾವು ಶರಣಾಗಲೇಬೇಕು. ಎಷ್ಟೇ ದೂರ ಕ್ರಮಿಸಿದರೂ ಮರಳಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಸಿಗುವ ತಂಪೇ ತಂಪಲ್ಲವೇ! ಆದರೆ ಈ ಮನೆತಂಪಿನಿಂದ ನೀವು ಈವತ್ತಿಗೂ ದೂರವೇ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ.

ಕಾರಣಗಳಿಲ್ಲವಂತಲ್ಲ. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ನಮ್ಮವರಲ್ಲಿ ಏನೋ ಹಿಂಜರಿಕೆ. ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ. ನೆರೆಮನೆಯವರ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿನ ನಂತರವಷ್ಟೇ ದಡಬಡಿಸಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಪ್ಯಾಯಮಾನತೆ! ಇಲ್ಲವೆ ಇದನ್ನೇ ಅವಾಂತರ ಮಾಡಿಬಿಡುವುದು. ಇದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಾಗ ಅಂದರೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಯಭಾರಿಯೆನಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಇವೆಲ್ಲ ನಗಣ್ಯ. ತನ್ನ ನೆಲದ ಕಂಪಿಗೆ ಕಣ್ಣರಳಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಹಂಬಲಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೇರುವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅವನದಾಗಬಹುದಲ್ಲವೆ?

ಜೀವನವೇ ಸಂಗೀತ. ಸಂಗೀತವೇ ಜೀವನವೆಂದುಕೊಂಡು ಬಹುದೂರ ಸಾಗಿದ್ದೀರಿ. ಕಲಾಧ್ಯಾನದ ಮೂಲಕವೇ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ತಾದಾತ್ಮ್ಯ ಸಾಧಿಸುವ ಸ್ವರಸಂತ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲೇ ಹದವರಿತ ರಸಾನುಭೂತಿ ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರು. ನಿಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಧ್ವನಿಸಂಸ್ಕಾರವೇ ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ಸಭಾರಂಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಾಡಿ.

ಶಾಬ್ದಿಕ ಸುಖಕ್ಕಿಂತ ನಾದದ ಅನುಭೂತಿ ಸೂಸುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದೇ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ. ತನ್ಮೂಲಕ ಆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯಾಣದ ಸುಖ-ದುಃಖ ಕಂಡಿದ್ದೀರಿ. ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗೀತಯಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಈಗ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅನಕೃ ಅವರ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಮಣಿದು, ವಚನಗಳನ್ನು ಮನೆ-ಮನ ಮುಟ್ಟಿಸಿದ ಮನ್ಸೂರರ ನಾದಲೋಕವೇ ವಿಭಿನ್ನ. ಹದಿನಾರು ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಧಾರವಾಡದ ಮುರುಘಾಮಠದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಅಕ್ಕ ಕೇಳವ್ವದ 'ಅಚ್ಚರಿ'ಗೆ ಪ್ರಾಯವೇ ಕಳೆದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮನ್ಸೂರರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಂತರ ಅಂದು ನಾನೇನು ಹಾಡಿದ್ದೆ? ಎನ್ನುವುದು ತಲೆಕೆಳಗೆ ಮಾಡಿನಿಂತರೂ ಸ್ಮೃತಿಪಟಲದ 'ಸಮ್‌' ಗೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆತ್ಮಾನುಭವ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಕೇಳುಗನೊಂದಿಗೆ ತಾದಾತ್ಮ್ಯ ಸಾಧಿಸುವುದು ತಪಸ್ಸೇ ಅಲ್ಲವೆ?

ಹೀಗೆ ಖ್ಯಾಲಗಾಯನದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲೇ ವಚನ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿದ ಇನ್ನೋರ್ವರು ರಾಜಗುರುಗಳು. ಆಗಾಗ ವಿನಾಕಾರಣ ಕಣ್ಣೀರು ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ನುಡಿಸುತ್ತ ಯಮನ್ ರಾಗದಲ್ಲಿ ನೀನೊಲಿದರೆ ಕೊರಡು ಕೊನರುವುದಯ್ಯಾ ಎಂದಾಗ 'ವ್ಹಾ! ಈ ಎಳೆ ಎಳೆ ಎಂಟರ ಹುಡುಗಿ ನನ್ನ ಹತ್ತಿರವೇ ಇದ್ದು ಬಿಡಲಿ. ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯಬಳಗದಲ್ಲಿ ಇವಳೂ ಒಬ್ಬಳು. ಎಂದು ಅಕ್ಕರೆ ತೋರಿಸಿದ್ದು ಮಾಸದ ನೆನಪು. ಮರು ವರ್ಷವೇ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತು, ತೋರಿದ ವಿಶ್ವಾಸ ಮರೆತು ನಡೆದೇ...ಬಿಟ್ಟರು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ. ಆದರೆ ಆಗಲೂ ಈಗಲೂ ಕೋಪ ಬರುವುದು ಖಂಡಿತ ಅವರ ಮೇಲಲ್ಲ, ಅವರೆಲ್ಲ ನಂಬಿದ್ದ ಈ ಕಾಲನ ಮೇಲೆ.

ತ್ರಿಸಪ್ತಕಗಳ ದಾಟಿ ತಾರಕ ಮೀರಿ ಏರಿದ ಸ್ವರ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, 'ಹಾರ್ಮೊನಿಯಂ ಯಾಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದಿರಿ?' ಎಂದು ವಸಂತ ಕನಕಾಪುರರಿಗೆ ರಾಜಗುರುಗಳು ಕೇಳಿದ್ದರಂತೆ... ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನಲ್ಲಿನ ಸ್ವರಗಳು ಮುಗಿದರೆ ಇನ್ನೇನು ಮಾಡಲಿ? ಎಂದು ಕನಕಾಪುರ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರಂತೆ. ವಾದ್ಯದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಕಂಠತ್ರಾಣ, ತನ್ಮಯತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ ರಾಜಗುರುಗಳು.

ಜೋಶಿ ಬುವಾ, ಆದರೆ ಇವರೆಲ್ಲರ ಹಾಗೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವ, ಕಛೇರಿ ಸಂಗೀತ ಕೇಳುವ ಭಾಗ್ಯ ನನಗ್ಯಾಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ? ಈ ಕಾಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗಿನದಲ್ಲ. ಆ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ...

ಅದೆಲ್ಲ ಇರಲಿ. ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೇನು? ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೇನು? ನಾದದ ಹೊಳೆ ಹರಿಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ.... ಹರಿದಾಸವಾಣಿ ಹಾಗೂ ಅಭಂಗ್‌ವಾಣಿ ಮೂಲಕ ಮನಸೆಳೆದ ನೀವು ಅಂದು ಬೇಂದ್ರೆಯವರ 'ಉತ್ತರ ಧೃವದಿಂ...' ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಭಾವಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದ್ದೀರಿ. ಖ್ಯಾಲ ಗಾಯನದ ಮೂಲಕ ನಾದಾನುಭವಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು, ಠುಮ್ರಿ, ಠಪ್ಪಾ, ಭಜನ್‌ನಂಥ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಮಿಲಿತ ರಸದೌತಣ ಬಡಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಇರವನ್ನೆ, ಹರಿವನ್ನೇ ಪುಟ್ಟ ಗಂಟಲಲ್ಲಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಮೂಕವಿಸ್ಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಇದೆಲ್ಲದರ ಫಲವಾಗಿ ಈಗ ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕಿರೀಟ. ಅಭಿನಂದನೆ ಗುರೂಜಿ.

ಆದರೆ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಬಂದುಬಿಡಿ ಒಮ್ಮೆ ನಿಮ್ಮದೇ ಮನೆಗೇ.... ಅಂದು ಎಲ್ಲರೆದುರಿಗೆ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದು, ಸಂದರ್ಭ ಒದಗಿದಾಗ ತನ್ನ ಮಿತಿಯನ್ನು ತೋಡಿಕೊಂಡರೂ ಅದರ ಕತ್ತು ಸವರುತ್ತಲೇ, ಹುರಿದುಂಬಿಸುತ್ತಲೇ ನಿಮ್ಮತನಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಒಗ್ಗಿಸಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಿರಿ. ಆ ಕಾರು ಈಗ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದರೆ ಅದೇ ವೇಗವನ್ನೇನೂ ನಾವು ಕೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ನದಿ ಬೇಡ ಸಾಕು ಸೆಲೆ. ಆ ಸೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರಸಾಮಿಪ್ಯ. ಇಡೀ ನಾದಲೋಕವೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಒಪ್ಪಿ-ಅಪ್ಪಿರುವಾಗ ಮತ್ಯಾಕೆ ತಡ? ಕೇಳಿಸುತ್ತಿಲ್ಲವೇ? ಒಡಲಹಂಬಲ...

ಹೊಸಿಲು ದಾಟಲಿ ಒಳಗೂ ಬರಲಿ

2011-01-06T22:11:00.001-08:00

ಬಯಕೆಯಂತೆ ಸುಂದರಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಮತಿ ಹುಡುಗಿ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಆಕೆ ತನ್ನ ಸ್ವತ್ತು ಎಂದು ಅವನು ಪರಿಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ‘ಸ್ವತ್ತು’ ಆಗಿಬಿಟ್ಟದ್ದು ಚೆಲುವು ಆಗಿ ಉಳಿಯಲಾರದು; ಚೆಲುವು ಯಾರ ಸ್ವತ್ತೂ ಆಗಿ ಉಳಿಯಲಾರದು. ಪರಿಣಾಮ: ಪರಸ್ಪರರ ಆಸಕ್ತಿ ಕರಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ ನಿಜ. ಆದರೆ ಬೇಕಿರುವುದು ನೋವು, ಸುಖ ಉಂಟು ಮಾಡ ಬಹುದಾದ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆ-ಪ್ರೀತಿ. ಇದು ನಿರಂತರ ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣಿನ ಪಾಡು.
-ಡಾ. ಯು. ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ

---------------------------------------------------------------------------------------
ಪ್ರೀತಿ ರಿನ್ಯೂ ಆಗುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು. ಅದೊಂದು ಮದುವೆ ಮುಹೂರ್ತದ ಡಿಪಾಸಿಟ್ ಆಗಬಾರದು.. ಲೋಹಿಯಾ ಒಂದು ಕಡೆ ಹೇಳಿದ್ದು ಅದ್ಯಾಕೋ ಮನಸಿಗೆ ತಾಕಿದೆ. ‘ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾದ ಕಥೆಗಳಿರೋದು ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ದೇವರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ’ ಬಗ್ಗೆ. ಈ ದೇವರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ಸಂಬಂಧ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭದ್ದಲ್ಲ. ಆದರೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮರೆಸುವಂಥವು ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ದೇವರು ಎರಡೇ. ಆ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದುಃಖ, ವಿಕೋಪ, ವಿರಸ ಎಲ್ಲವೂ ಇರತ್ತೆ ನಿಜ. ಆದರೂ ಪರಮ ನೆಮ್ಮದಿ ದಕ್ಕೋದೂ ಹೆಣ್ಣಿನಿಂದಲೇ.

ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ದಕ್ಕಿಲ್ಲ...
ಪ್ರೀತಿ-ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ತಕರಾರನ್ನು ಮನಶಾಸ್ತ್ರ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳೋದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಹಾಗಾದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಏನಿಲ್ಲಿ? ಹೆಣ್ಣು ಸುಂದರಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಮತಿಯೂ ಆಗಿರಬೇಕು ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತನ್ನವಳಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಗಂಡಿನ ಆಸೆ, ಭಾವನೆ ಏನೆಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ತದ್ವಿರುದ್ಧ.

ಒಂದು ಅಪೇಕ್ಷೆ ಫಲಿಸಿದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಫಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಮನುಷ್ಯ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲೇ ಇರುವ ತೊಡಕು. ಇದನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಉದಾತ್ತತೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಗೆಲ್ಲಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೆ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದಲೂ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣಬಹುದು.
ಆದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಗೆಲುವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗೆಲುವು ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕವಾದದ್ದು. ಪರಸ್ಪರ ಆಕರ್ಷಣೆ ಹಿಂದಿನ ಉತ್ಕಟತೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿದ್ದವರಂತೆ ಅವರು ಕಾಣುತ್ತಾರಾದರೂ ಪ್ರೀತಿಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ದೂರ ದೂರವೆ. ಸ್ವತ್ತಾದ ನಂತರ ಜಾಣೆ ಸುಂದರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಂದರಿ ಜಾಣೆ ಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ಸುಲಭವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾಗದ ವಿಷಯ.

ಒಬ್ಬ ಗಂಡಸು ಗಂಡಸಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಯಾವ ಯಜಮಾನಿಕೆ ಶಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಅವನ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊರಟು ಹೋಗಬಹುದೆಂದು ನನಗೆ ಅನುಮಾನ. ಇದು ಸರಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ತಪ್ಪೂ ಅಲ್ಲ. ನಾನು ಹುಡುಗನಾಗಿದ್ದಾಗಿನ ಸಂದರ್ಭ ನೆನಪಿಗೆ ಬರ್ತಿದೆ. ಆಗ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಇನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ತೆರ (ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ) ಕೊಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಇತ್ತು. ಹುಡುಗನ ಕಡೆಯವರು ಕೊಟ್ಟ ದುಡ್ಡನ್ನು ಆ ಹುಡುಗಿ ತನ್ನ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಕೃಷಿಪ್ರಧಾನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು ಸಮಾನವಾಗಿ ದುಡೀತಿದ್ರು. ಆದ್ದರಿಂದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಕೊಟ್ರೆ ಮಾತ್ರ ಮದುವೆ ಎಂಬ ಕರಾರು ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ನಾಗರಿಕನಾದ ಗಂಡನಾದವನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನೆಗೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಹಾಗೇ ಮಕ್ಕಳ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಆದರೂ ಹೆರುವುದು, ಮೊಲೆಯೂಡಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ ಹೆಂಡತಿಯೇ ಅಲ್ಲವೆ? ಹೀಗೆ ಅವಳು ಹೆರಿಗೆ, ಬಾಣಂತನ ಎಂದು ಕುಳಿತರೆ ದುಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆಣ್ಣೊಬ್ಬಳು ಹೆರುತ್ತಾಳೆಂದರೆ ಅದು ಅವಳ ದೊಡ್ಡ ಕರ್ತವ್ಯ. ಅವಳಿಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ಮಗು ದೇಶದ ಸ್ವತ್ತು. ಆ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ರಜಾ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು. ಸತತ ನವೀಕರಣ ಹೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ. ಈ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನವೀಕರಣ. ಇದನ್ನು ಸಮಾಜ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಗಂಡಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಮ ಎನ್ನುವುದಿದೆ ಆದರೆ ಹೆಣ್ಣಿಗಿಲ್ಲ ಅಂತ ಅಂದ್ಕೊಂಡಿದೀವಿ. ಕಾಮ ಅನ್ನೋದು ಹೆಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ವಿಷಯ ಅಂತಾನೂ ತಪ್ಪು ತಿಳ್ಕೊಂಡಿದೀವಿ. ಗಂಡಿನಂತೆ ಹೆಣ್ಣಿಗೂ ಕಾಮದ ಬಯಕೆ ಇರತ್ತೆ. ಆದರೆ ಅದು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗತ್ತೆ. ಆದರೆ ನಾವುಗಳು ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಮಬಯಕೆಯೇ ಇಲ್ಲ ಅನ್ನೋಹಾಗೆ ವರ್ತಿಸ್ತಿದಿವಿ.

ಮದುವೆ ಆದ ಮೇಲೆ ಗಂಡ ಅಥವಾ ಹೆಂಡತಿ ಬೇರೊಬ್ಬರನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಾಗ ಮಾರಲ್ ಟರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಖಂಡಿಸಿ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರೇ ಆಗಲಿ ಬೇರೊಬ್ಬರನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟು, ಈ ಇಷ್ಟ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಲಾರದೇ ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಾದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೊಸಿಲು ದಾಟಿದ ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತೆ ಒಳಗೂ ಬರಬಹುದು. ಇದು ಹೊಸ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಿಗೆ ಬರಬೇಕು. ಈ ತಿಳಿವಿನ ಹಿಂದೆ ತುಂಬಾ ನೋವು ಇರತ್ತೆ, ಈ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು, ಗಂಡು ಇಬ್ಬರೂ ಕಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಇದು ನೋವಿನಿಂದಲೇ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯ.

ನೋವು, ಹಿಂಸೆ ನಡುವೆಯೇ ಸಂಬಂಧ ಪಕ್ವಗೊಳ್ಳುವುದು...
ನೋವು, ಹಿಂಸೆ, ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಪಕ್ವವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಹಿಂಸೆ ಅನ್ನೋದು ಮನಸಿನ ಹಿಂಸೆ ಅಲ್ಲದೆ ದೇಹದ ಹಿಂಸೆ ಆದಾಗ ಅದು ಅರ್ಥ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳತ್ತೆ. ಹೊಡೆತ, ಬಡೆತದಿಂದ ಪ್ರೀತಿ ಅರ್ಥ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳತ್ತೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿವೇಕ ಅಗತ್ಯ. ಗಂಡು ಅಂದ್ರೆ ಹೀಗೆ. ಹೆಣ್ಣು ಅಂದರೆ ಹೀಗೆ ಅಂತ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುವುದು ಶುದ್ಧ ತಪ್ಪು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿಯವರ ‘ವೆಂಕಟಿಗನ ಹೆಂಡತಿ’ ಕಥೆ ನೆನಪಾಗ್ತಿದೆ. ಗಂಡನಲ್ಲಿ ಪುರುಷತ್ವವೇ ಸಾಲದು ಅಂತ ಹೆಂಡತಿ ಹೊರಟುಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅವನು ಸೌಮ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅದನ್ನು ಮನಸಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳದೆ ನಾರ್ಮಲ್ ಆಗಿದ್ದುಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅವಳೇ ವಾಪಸಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಕಥೆಯ ಸತ್ಯ ಎಲ್ಲ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಸಲ್ಲುವಂಥದ್ದು.

ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ ಸಂಬಂಧ ಪಾಸಿಟಿವ್ ಆಗಿ ಹೊರಳುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಆಸೆಬುರುಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಸಾರ ಘಟಕವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತ ಹೊರಟಿದೆ. ಸಮಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುವಂಥದ್ದನ್ನು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಸೌಂದರ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲೇ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಣದ ಗರ್ವ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದೆ. ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮುಖಗಳೇ ಚೆಂದದ ಮುಖಗಳು ಅನ್ನೋದು ಸರ್ವಸಮ್ಮತ ಎಂಬಂತಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣೋದಿಲ್ಲ. ಈ ಸರಕು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಿಭಾಷೆಗೆ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಚೆಂದ ಅಂತ ತಿಳ್ಕೊಂಡಿರೋದನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಸೌಂದರ್ಯ ಇರುತ್ತದಲ್ಲ... ಅದನ್ನು ತೋರಿಸೋದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕು. ಅದು ನಿಜ ಸೌಂದರ್ಯ.
ಸಿನಿಮಾ-ಸರಕು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ, ಕಾಣಬಹುದಾದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಾಣದೇ ಹೋಗ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಸೌಂದರ್ಯ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವಂಥದ್ದು. ಒಳಮನಸ್ಸಿನ ಸೌಂದರ್ಯ ಮುಖ್ಯ. ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಇಬ್ಬರೂ ಅಂಥ ಸೌಂದರ್ಯ ಕಂಡುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದೊಂದು ಅಂತರ್ಗತ ಸೌಂದರ್ಯ.

ಇಬ್ಬರೂ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ...
ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೂ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಪುರುಷನೂ. ಆದರೆ ನಾವು ಇರಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಒತ್ತಾಯ ತರ್ತಾ ಇವೆ. ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಅಳತೆಗೋಲಿಟ್ಟು ನಿರೂಪಿಸೋದಕ್ಕೆ ಆಗಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಮರ್ಯಾದೆಗಾಗಿ, ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯದೇ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಮಾಡಿದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿವು. ಈಗಲೂ ಗಂಡಿಗೇ ಅಧಿಕಾರ ಇರೋದ್ರಿಂದ ಪ್ರೀತಿ ಈ ರೀತಿ ಕುರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಳ್ತಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಇಂತಿಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಇರಬೇಕು ಅಂತ ಹೇಳ್ತಿದೀವಲ್ಲ ಅದು ಸರಿ. ಮಹಿಳೆ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಡಲೇಬೇಕು.

‘ಗಂಡು ಬೇರೆ. ಹೆಣ್ಣು ಬೇರೆ. ಆದರೆ ಇಬ್ಬರೂ ಸಮಾನ’ ಅಂತ ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದ್ರು. ಸಮಾನ ಅಂತ ಹೇಳೋವ್ರ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಮರೀತಾರೆ. ವಿಭಿನ್ನತೆ ಅನ್ನೋವ್ರ ಸಮಾನತೆ ಮರೀತಾರೆ. ಇವೆರಡರಿಂದ ಅಪಚಾರ ಉಂಟಾಗತ್ತೆ. ವಿಭಿನ್ನತೆ, ಸಮಾನತೆ ವಿಷಯವಾಗಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಗಂಡು ಇಲ್ಲದೇ ಇದ್ರೆ ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತಾನು ಅಪೂರ್ಣ ಎನ್ನುವುದು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಗಂಡಸು ಹೆಣ್ಣಿನ ಸಂಪರ್ಕವೇ ಬೇಡ ಅನ್ನೋದು, ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡಿನ ಸಂಪರ್ಕವೇ ಬೇಡ ಎನ್ನುವ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರೋದು ಕಾಲದ ಅತಿರೇಕ.

ಆದರ್ಶದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸರಳಗೊಳಿಸಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡ್ತಿದೀವಿ. ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ನೋವಿರತ್ತೆ. ಮನಸು ಒಪ್ಪಲ್ಲ. ಹಾಗೇ ಒಳ್ಳೇತನ ಸಹಜವೇನಲ್ಲ. ಅಸಹಜವೂ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಮಾತು. ಅರಿವು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನೋವಿರತ್ತೆ. ಒಟ್ಟು ಮನಸು ತಿಳಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಸುಳ್ಳುಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರಲೇಬಾರದು.

ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಇಂಟ್ರೆಸ್ಟ್ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಪ್ಪಂದ ಅಷ್ಟೆ. ಯಾರು ಜಗಳಾಡ್ತಾ ಇರ್ತಾರೆ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿಸ್ತಿರ್ತಾರೆ. ಬಹಳ ಇಷ್ಟ ಇರೋವ್ರ ಜೊತೆನೇ ಜಗಳ ಅಲ್ವೆ? ದ್ವೇಷ ಬೇರೆ. ಜಗಳ ಬೇರೆ. ಯಾರನ್ನೇ ಆಗಲಿ ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸ್ತಿದೀವಿ ಅಂದ್ರೆ ಆ ಟೀಕೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿರುವಂಥದ್ದು. ಇವರಿರೋದೇ ಹೀಗೆ ಅಂತ ಸುಮ್ಮನಾಗಿಬಿಟ್ಟರೆ ಸಿನಿಕರಾಗಿಬಿಡ್ತೇವೆ. ಹಾಗೇ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾದವರಿಗೆ ಆ ಟೀಕೆಯ ಸತ್ಯಾಂಶವನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂಥ ವಿನಯ ಇರಬೇಕು.

----------------------------------------------

ಸಂದರ್ಶನ: ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ
’ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ಯ ’ಭೂಮಿಕಾ’ ಸಂಚಿಕೆಯ ಅವಳು-ಅವನು ಅಂಕಣಕ್ಕೆ ಡಾ. ಯು.ಆರ್‌. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಸಂದರ್ಶನ ( ೧-೧-೨-೧೧ ರಂದು ಪ್ರಕಟ)

ಇರಲಿ ಅದು ಅಲ್ಲೇ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡೇ

2010-12-30T22:50:00.000-08:00

ಬಿಚ್ಚದಿರಿ ಈಗಷ್ಟೇ ಸುತ್ತಿಟ್ಟ ಆ ಚಾಪೆ.
ಕೂತೆದ್ದು ಹೋಗುವಾಗ ಅವರು
ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ ಅದರೊಳಗೆ ಅವುಗಳ.
ಇರಲಿ ಅದು ಅಲ್ಲೇ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡೇ
ಆ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೇ ಹೊರಗೇ..

ಚಾಪೆಕಡ್ಡಿಗಳ ಸಂದಿ-
ಹೆಣೆದ ದಾರ ವಾರೆ ಮಾಡಿ
ಇಣುಕುತಿವೆ ಅದರೊಳಗಿನವು.
ಸುಮ್ಮನಿದ್ದು ಬಿಡಿ
ನೋಡಿಯೂ ನೋಡದಂತೆ.
ಇರಲಿ ಅದು ಅಲ್ಲೇ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡೇ
ಆ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೇ ಹೊರಗೇ..

ಬೇಡ ಕುತೂಹಲ
ಕರ್ತವ್ಯ-ಸೈರಣೆಯ ಮಾತೂ.
ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಚಾಪೆಯೊಳಗೆ
ಅವರು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದು ಅದೇ ಜೊಳ್ಳು.
ಇರಲಿ ಅದು ಅಲ್ಲೇ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡೇ
ಆ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೇ ಹೊರಗೇ..

ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಅದ ಒಳತಂದಿರೋ;
ಸಾಕಷ್ಟು
ಅವರ ಮಾತುಬೀಜಗಳವು ಮೊಳಕೆ ಒಡೆಯಲು
ಮೊಳಕೆಗಳು ಕುಡಿ ಚಾಚಲು
ಚಾಚುತ್ತ ಗೋಡೆ-ಜಂತಿ ಹಬ್ಬಲು
ಹಬ್ಬಿ ಕಹಿಬಳ್ಳಿ ಮೈಗೆಲ್ಲ-
ಮನೆಮಂದಿ ಮನಸ ಮುದುಡಿಸಲು.

ಅದಕ್ಕೆ ಇರಲಿ ಅದು ಅಲ್ಲೇ ಹೊಸ್ತಿಲಿನಾಚೆ
ಸುತ್ತಿಕೊಂಡೇ ಆ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೇ ಹೊರಗೇ..

ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಆ ಚಾಪೆಯೊಳಗೆ
ಅವರು ಮುದ್ದಾಮು
ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ಮಾತುಗಳಲ್ಲವೆ?

ಅವುಗಳ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು
ವರುಣನಿದ್ದಾನೆ.
ಆಪೋಷನಕ್ಕೆ ಅಗ್ನಿಯಿದ್ದಾನೆ
ಆಕಾಶ-ವಾಯುದೇವನೊಂದಿಗೆ
ಭೂತಾಯಿ ಇದ್ದೇ ಇದ್ದಾಳೆ
ಒಡಲೊಳಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು.

ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿ ಅಲ್ಲೇ ಆ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೇ
ಆ ಚಾಪೆಯನ್ನೂ.

ಕಿಂಡಿಯೊಳಗಿಳಿದ ಬೆಳಕಿನೆಳೆ
ಅಂಗಾಲ ಮಣ್ಣಹುಡಿ
ಒದ್ದೆ ಕೂದಲ ತುದಿಹನಿ
ದೀಪವನ್ನೊಮ್ಮೆ ವಾಲಿಸಿ ನೆಟ್ಟಗಾಗಿಸುವ
ಸಣ್ಣೇ ಸಣ್ಣದೊಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರು-
ಯಾವುದನ್ನೂ ಕಲಕದಿರಲಿ

ಮತ್ತೆ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತಾನೆ
ಓಣಿ ಮರೆಯದ ಚಾಪೆ ಮಾರುವವ
ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ ಹೊಸದರೊಂದಿಗೆ.

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಶುಭಾಶಯ ಆಲಾಪ ಕೇಳುವವರೆಲ್ಲರಿಗೂ...

ತೆಗೆದು ಕಟ್ಟು, ಒಡೆದು ಮಡಕೆ

2010-12-09T01:46:00.001-08:00

ನಾಳೆ ನನ್ನ ಶ್ರಾದ್ಧ
ಒಂದು ವಿನಂತಿ;
ಹಾಕಿಸಬೇಡಿ ಭಾವಚಿತ್ರಕ್ಕೆ
ದಯವಿಟ್ಟು ಕಟ್ಟು,
ಸಿಕ್ಕರೆ ತರಬೇಕಿದೆ
ತೇಲಿಬಿಟ್ಟ ಮಡಕೆಯನ್ನೂ.

***

ಆ ದಿನ ಮಾಸಿಲ್ಲ.
ಕಂಠಪಾಠ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ
ಅಳಿಸಿದಷ್ಟೂ ಅವು ದಟ್ಟ-
ಕಪ್ಪು ಹಲಗೆ ಮೇಲೆ
ಬೆಳ್ಳಗೆ;
ಗೆರೆಗಳವು ನಾಲ್ಕು ಕೂಡಿದರೆ
ಚೌಕ, ಶಂಖ, ಆಯತ...

ಮುಂದಿನದೆಲ್ಲ ಸ್ವಗತ;

ಸಂಧಿಸಿದ ಮೂರು ಕೋನ
ಅಲ್ಲ ಎಂದವರಾರು ತ್ರಿಕೋನ?
ಮತ್ತಷ್ಟು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಕೋನ-
ಷಟ್ಕೋನ-ಅಷ್ಟಕೋನ. ಶತ, ಸಹಸ್ರ, ಕೋಟಿ..

ಆದರೆ ವೃತ್ತವೆಂದರೆ...

ಅಮ್ಮ ತೊಟ್ಟ ಬಳೆ
ಯಾವ ಕಾಲಕ್ಕೂ ತಟ್ಟುವ ರೊಟ್ಟಿ
ಆಗಾಗ ಆರತಿಗೆ ಅಣಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳುವ ತಟ್ಟೆ.
ಅಪ್ಪನ ಮೇಲ್‌ಮುಂಗೈ ಗಡಿಯಾರ
ಹೊತ್ತುಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಹಾರುವ ಬಲ್ಬು.
ಆಚೀಚೆಯಾಗದ ಅಜ್ಜಿಯ ಕೆಂಬೊಟ್ಟು
ಕಣ್ಣಳತೆ ಮೀರಿದ ಅಜ್ಜನ ಚಾಳೀಸು
ದುಂಡುಸುತ್ತುವ ತಮ್ಮನ ಚೆಂಡು
ತಂಗಿಯ ತುಂಬುಗೆನ್ನೆ.
ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ದೋಸೆ
ಎದುರು ಮನೆಯ ಕನ್ನಡಿ.
ಗೆಳೆಯ ತಿರುಗಿಸುವ ಬುಗುರಿ
ಗೆಳತಿಯ ಬಿಗಿಮುಚ್ಚಳದ ಬುತ್ತಿಡಬ್ಬಿ.
ದೇವಿಗುಡಿಯ ಜಾಗಟೆ
ದೊಡ್ಡವಾಡೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿ
ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಆವರಿಸುವ ಅದರಲೆ
ಢಣಢಣಿಸುವ ಜಾಗಟೆ
ಕೆಂಡ ಹಾಯುವ ಕುಂಡ
ಹಾರಿಬೀಳುವ ರುಂಡ
ದಿಕ್ಕೆಟ್ಟು ಉರುಳುವ ಬಂಡಿಗಾಲಿ
ಮುಗ್ಗರಿಸಿ ಇಡಿದೇಹ, ಹಿಡಿಬೂದಿ ಮಡಕೆ.

ನಾಳೆ ನನ್ನ ಶ್ರಾದ್ಧ
ನಂತರವಾದರೂ ಒಂದಾಗಬೇಕು
ಎಲ್ಲರೊಳು-
ಕಟ್ಟು ತೆಗೆದು, ಮಡಕೆಯೂ ಒಡೆದು.

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

('ಹಾಡಾಗದ ಸಾಲುಗಳು' ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು.. )

ಆ ಕಥೆ... ಆ ಪದ...

2010-11-25T22:00:00.000-08:00

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ, ಹೂತ ಹುಣಸೆಯಂತೆ ಈಗಲೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಕಥೆ/ಕವಿತೆ ಯಾವುದು ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದೇ ತಡ- ನೆನಪುಗಳು ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡವು. ಈ ನಾಲ್ಕು ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಕಥೆಗಳು ಇಣುಕುತ್ತಿರುವುದು ವಿಶೇಷ.

‘ಅಮ್ಮಾ ಇಡೀ ರೊಟ್ಟಿ ಬೇಕು..’ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಗಂಡನಿಂದ ಪಡೆದ ಮಗು ಅವಳನ್ನು ಕೇಳತ್ತೆ. ಆಗ ಅವಳು, ‘ಊಂಹೂ.. ಅರ್ಧಾ ರೊಟ್ಟಿನೇ ಕೊಡೋದು’ ಅಂತ ಗದರಿಸ್ತಾಳೆ. ‘ಇಲ್ಲಮ್ಮಾ ಹಸಿವು.. ಕೊಡಮ್ಮಾ ಪೂರ್ತಿ ರೊಟ್ಟಿ..’. ಗೋಗರಿಯುತ್ತೆ ಮಗು.

ಅವಳು ಮಗುವಿನ ಕಿರಿಕಿರಿ ತಾಳಲಾರದೆ ಹೊರದಬ್ಬಿ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ಮಗು ‘ಬಾಗಿಲು ತೆಗಿಯಮ್ಮಾ.. ಬಾಗಿಲು ತೆಗಿ..’ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಅಳೋದಕ್ಕೆ ಶುರು ಮಾಡತ್ತೆ. ‘ಕಣ್ಣು ಪಿಳಿಪಿಳಿ, ಬಾಲ ಪಟಪಟ, ಕಣ್ಣು ಪಿಳಿಪಿಳಿ, ಬಾಲ ಪಟಪಟ... ತೆಗಿಯೇ ಅಮ್ಮಾ ಬಾಗಿಲು..’ ಎಷ್ಟು ಅತ್ತರೂ ಅವಳು ಬಾಗಿಲು ತೆಗೆಯೋದೇ ಇಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಅಳು ನಿಲ್ಲುತ್ತೆ.ಆಗ ಅವಳು ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಹುಲಿ ಮಗುವಿನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತೆ’.ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಮನನೊಂದ ಅವಳು ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಗಂಡನಿಂದ ಪಡೆದ ಮಗುವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸಲು ತೊಡಗುತ್ತಾಳೆ.

ಅಮ್ಮ ನನಗೆ ಈ ಕಥೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಸುಮಾರು 8 ವರ್ಷ ಇರಬಹುದು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ನನಗೊಬ್ಬ ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು. ಹುಟ್ಟಿದ ತಮ್ಮ ಖುಷಿಯನ್ನೂ ಜೊತೆಗೆ ಬೇಸರವನ್ನೂ ತಂದಿದ್ದ. ಆದರೆ ಈ ಕಥೆಯ ಎಳೆಯು ನನ್ನ ಅಮ್ಮನನ್ನು, ಬೆನ್ನಿಗೆ ಬಿದ್ದ ತಮ್ಮನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಕಥೆಯ ಪರಿಣಾಮವೋ ಏನೋ ತಮ್ಮನನ್ನು ಮಗನಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದೆ.

ಆಗಿನಿಂದಲೂ ಕಥೆಯ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭಾವ ನನ್ನನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಾಡಿದೆ. ಕಾಡುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ನನ್ನ ‘ತಾಯಿ’ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದ ಈ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.

-ಯು.ಆರ್.ಅನಂತಮೂರ್ತಿ
----------------------------------------------------

ಒಬ್ಬ ರಾಜಾ ಮದ್ವಿ ಮಾಡ್ಕೊಬೇಕು ಅಂತ ಹೆಣ್ಣ ಹುಡಕ್ಯಾಡತಿದ್ನಂತ. ಎಷ್ಟ ಹುಡಕೀದ್ರೂ ತನಗ ಬೇಕಾದಂಥಾ ಹೆಣ್ಣೂ ಸಿಗಲೇ ಇಲ್ಲಂತ. ಕಡೀಕ ಬ್ಯಾಸೊತ್ತ ಅಂವಾ ಒಂದ ಹೊಂಡದತ್ರ ಹೋಗಿ ಕುಂತನಂತ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೊಂಡದ ನೀರಿನ್ಯಾಗ ಅವನ ಹೆಣಾ ತೇಲಿ ಬಂತಂತ. ಆಮ್ಯಾಲ ಅಂವಾ ಆ ಹೆಣಾ ತಿನ್ನಾಕ ಶುರು ಮಾಡಿದ್ನಂತ. ಹಿಂಗ ಅಂವಾ ದಿನ್ನಾ ಹೋಗೂದು ಆ ಹೊಂಡದಾಗ ಇಣುಕೂದು, ತೇಲಿ ಬಂದ ತನ್ನ ಹೆಣಾನ್ನ ತಿನ್ನೂದು.. ಮತ್ತ ಹೊಳ್ಳಿಮನೀಗ್ ಬರೂದು... ಹಿಂಗ ನಡೀತಂತ ಅವನ ಜೀವನ..

ನಮ್ಮ ಅವ್ವ, ದೊಡ್ಡವ್ವನೂ ನನಗ ಸಣ್ಣಾಂವ ಇದ್ದಾಗ ಕಥಿ ಹೇಳತಿದ್ರು. ಆದ್ರ ಈ ಕಥಿ ಹೇಳಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮಪ್ಪ.ನನ್ನೊಳಗಿನ ಬಾಲ್ಯ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹರೆಯಕ್ಕ ಕಾಲಿಡೋ ಹೊತ್ತಿನ್ಯಾಗ ಅಪ್ಪಾ ಇದನ್ನ ಹೇಳಿದ್ದಾ. ಇಷ್ಟ ಅಲ್ಲಾ, ಅಂವಾ ಈ ಕಥೀಗೇ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣಾ ಕೇಳ್ರಿ- ‘ನೀ ಇನ್ನೂ ಸಣ್ಣಾಂವಾ. ಆದರೂ ಇದನ್ನ ತಿಳ್ಕೊಂಡಿರು; ನಾಳೆ ನಿನಗ ಅನುರೂಪವಾದಂಥಾ ಹೆಣ್ಣ... ಬೇಕು ಅಂತ ಹುಡಿಕ್ಕೊಂಡ ಹೊಂಟ್ರ ನಿನಗ ನೀನ ಹೆಂಡತಿ ಆಗಬೇಕಾಕ್ಕೇತಿಪಾ ತಮ್ಮಾ. ಆಗ ಹೊಂಡದಾಗಿನ ರಾಜಾನ ಕಥಿ ಆದಂಗ ಆಕ್ಕೇತಿ ನೋಡ. ಆತ್ಮರತಿ ಅನ್ನೂದು ನಮ್ಮನ್ನ ತಿಂದಬಿಡತೇತಿಪಾ...’

ಅಪ್ಪಾ ಹೇಳಿದ ಈ ಕಥಿಯನ್ನ ‘ಸಿರಿಸಂಪಿಗೆ’ಯೊಳಗ ತಗೊಂಡೇನಿ. ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ಮಿ, ಆತ್ಮದರ್ಶನ, ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಅಂತ ‘ಭಾರೀ’ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳ್ತಾರು ಖರೆ. ಆದರ ಇದೆಲ್ಲಾ ನಮ್ಮನ್ನ ಜನರಿಂದ ದೂರ ಸರಸ್ತೇತಿ. ಹೆಂಗಂದ್ರ ಪಶ್ಚಿಮದ ನಾರ್ಸಿಸ್‌ನ ಕಥಿಯೊಳಗ ಅಂವಾ.. ಹೊಂಡದೊಳಗ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ನೋಡ್ಕಕೋತ ಅದಕ್ಕ ಮುತ್ತು ಕೊಡಾಕ ಹೋದಂಗ ಆಕ್ಕೇತಿ.

ಆದರ ನಮ್ಮದು ಅಂಥಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಲ್ಲ. ಹೊಂಡದಾಗ ಮುಖ ನೋಡ್ರಿ. ಅದರ ತಿಳಿನೀರಿನ್ಯಾಗ ಇಣಕಿದ್ರ ಗಿಡ-ಬಳ್ಳಿ, ಮೋಡ, ಪಕ್ಷಿ ಅಷ್ಟ ಯಾಕ ಬಾಜೂಕಿನ ಬಳಗಾನೂ ಕಾಣತೇತಿ. ಜೊತೀಗೆ ನೀವಂತೂ ಇದ್ದ ಇರ್ತೀರಿ. ಅದಕ್ಕ ಜಾನಪದ ಅಂತೇತಿ; ಬಳಗದೊಳಗ ಬದುಕು ಅಂತ.

-ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ
-----------------------------------------

‘ನಾನು ಪಂಜರ ಪಕ್ಷಿ, ಇನ್ನು ನನಗಾರು ಗತಿ
ಕೇಳಬಲ್ಲೆಯೇನು ನನ್ನ ಕಥೆಯ
ಅಲ್ಲಿ ಬನ-ಬನದಲ್ಲಿ, ಕಾಡ-ಗಿಡಗಿಡದಲ್ಲಿ
ಕೊಂಬೆ ಕೊಂಬೆಗೆ ಹೂ ಸಾವಿರಾರು.
ಬನದ ಹಣ್ಣಿನ ರುಚಿನ ಬರಿ ನೆನೆದರೇನುಂಟು
ಮರಳಿ ದೊರೆಯಬಹುದೇ ತವರಿನವರು..’

ಈ ಪದ್ಯ ಈಗಲೂ ಕಣ್ಣಮುಂದ ಬಂದ ನಿಂದರತೇತಿ. ನಾಲ್ಕನೇತ್ತಾ ಓದುಮುಂದ ಈ ಕವನ ನಮಗಿತ್ತು. ಇದು ಯಾಕ ಭಾಳ ಮನಸ್ಸಿನ್ಯಾಗ ಕುಂತ ಅಂತಂದ್ರ... ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯ ಕೂಡ ಪಂಜರದ ಪಕ್ಷಿ ಹಂಗಾನ ಇತ್ತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅನ್ನೂದು ಕೈಗ ಸಿಗದ ಕನಸ ಆಗಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಅಪ್ಪಾ ಅವ್ವಾ ನಮ್ಮ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ಪಂಜರಾ ಹಾಕಿಬಿಟ್ಟಿದ್ರು. ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ದಮನ ಅಂತಾನಾದ್ರೂ ಅನ್ರಿ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹರಣ ಅಂತಾನರ ಅನ್ರಿ. ಈ ಪದ್ಯ ಈವತ್ತಿನ ಈ ಜಾಗತೀಕರಣ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕ ಬಹಳ ಹೊಂದತೇತಿ ಅಂತ ಅನ್ನಸ್ತೇತಿ. ಹಂಗ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿನೂ..

-ಕುಂ. ವೀರಭದ್ರಪ್ಪ
---------------------------------------------

ಸಾಲಿಯೊಳಗ ಅಕ್ಕೋರಗೋಳು, ಮಾಸ್ತರಗೋಳಿಂದ ನಮಗೇನು ಕಥಿ, ಕವನಾ ಸಿಗಲಿಲ್ಲಾ ಅಂತಾನ ಹೇಳಬೇಕು. ಆದರ ನಮ್ಮವ್ವಾ ಆಗಾಗ ಹೇಳೂ ಕಥಿಗೋಳು ಮಾತ್ರ ಭಾಳಾ ಕಾಡ್ತಾವು. ಆ ಕಥಿಗೋಳು ಕಟ್ಟಿದ್ದುನೂ ಅಲ್ಲ. ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಹರದ ಬಂದಿದ್ದೂನೂ ಅಲ್ಲ. ಬಾಲ್ಯದೊಳಗ ನನ್ನ ಸುತ್ತ ನಡದಂಥ ಘಟನಾಗೋಳನ್ನ ಅಕಿ ಕಥಿ ಮಾಡಿ ಹೇಳಾಕಿ. ಒಂದನ್ನ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳ್ತೀನಿ ಕೇಳ್ರಿ...

ಅವತ್ತ ಒಂದಿನಾ ನಾ ರಾತ್ರಿ ಏನೂ ತಿನ್ಲಾರ್ದ ಮಕ್ಕೊಂಡಿದ್ನಿ. ನಸಿಕಿನ್ಯಾಗ ಹೊಟ್ಟಿ ಹಸ್ಯಾಕತ್ತು. ‘ಯವ್ವಾ ಏನಾರ ತಿನ್ನಾಕ ಕೊಡಬೇ’ ಅಂದೆ. ಗಡಬಡಿಸಿ ಎದ್ದಾಕಿನ ಹಟ್ಟಿ ಹಸನ ಮಾಡಿ, ಆಕಳಗೋಳನ್ನ ಸಂಭಾಳಿಸಿ ಹಾಲ ಕರ್ಯಾಕ ತಯಾರಿ ಮಾಡ್ಕೊಂಡ್ಲು. ಹಂಗ ತಯಾರಿ ಮಾಡ್ಕೋತನ- ‘ಆತ ಯಪ್ಪಾ. ಈಗ ಹಸನ ಮಾಡಾತೇನ್ಯಾ... ಶಗಣಿ ತಗ್ಯಾತೇನಾ.. ಹಾಲ ಕರೀತೇನಾ.. ಒಲಿ ಹಚ್ಚತೇನಾ... ಹಾಲನ್ಯಾಗ ಸಕ್ರಿ ಹಾಕಿ ವಾಟೆ ತುಂಬಾ.. ಹಾಲ ಕೊಡ್ತೇನಾ ಯಪ್ಪಾ ಇರ ನನ್ನ ಮಗನ..’ ಅಂತ ಹೇಳ್ಕೋತ ಹಾಲಿನ ವಾಟೆ ಕಯ್ಯಾಗ ಕೊಟ್ಟಬಿಟ್ಲು.. ಮತ್ತ ಏನೋ ಕೆಲಸಾ ಮಾಡಾಕ ಹೋದ್ಲು.

ಅಕಿ ಹಿಂಗ ಕೊಟ್ಟ ಹೋಗೂದಕ ನಮ್ಮ ಮನಿ ಹಿಂದಿನ ಕೇರ್ಯಾಗಿನ ಕೋಳಿ ಕೊಕ್ಕೊಕೋ.... ಅಂತ ಕೂಗಿಬಿಟ್ತು. ‘ಯವ್ವಾ ಕೋಳಿ ನೋಡಬೇ ಹೆಂಗ ಕೂಗಿತು’ ಅಂತ ಎರಡೂ ಕೈ ಬಿಟ್ಟ ಸಂತೋಷದ್ಲೇ ಹೇಳಾಕ ಹೋದೆ. ಆದ್ರ ಏನಾತು? ಎಲ್ಲಾ ಹಾಲು ನೆಲಕ್ಕ...

ಹಸದೇತಿ ಮಗಾ ಅಂತ ಕೊಟ್ರ ಹಾಲು ನೆಲಕ್ಕಾತು ಅಂತ ಬ್ಯಾಸರಾ ಮಾಡ್ಕೊಂಡ್ಲೋ, ಕೋಳಿ ಕೂಗ ಕೇಳಿ ಕುಣದಾಡಿದಾ ತನ್ನ ಮಗಾ ಅಂತ ಖುಷಿ ಪಟ್ಲೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರ ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷದ ತನಕ ಈ ಕಥಿ ಹೇಳ್ಕೋತನ ಇದ್ಲು. ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ದಡ್ಡತನಕ್ಕ ಅಕಿ ಇದನ್ನ ಹೇಳ್ತಿದ್ಲೋ.. ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಿ-ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರೇಮಕ್ಕ ಅಕಿ ಹೇಳ್ತಿದ್ಲೋ ಅನ್ನೂದು ಈಗಲೂ ತಿಳಿವಲ್ದಂಗಾಗೇತಿ..
-ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ

-----------------------------------
ನಿರ್ವಹಣೆ: ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ,
ನವೆಂಬರ್ ೧೪ ರ 'ಪ್ರಜಾವಾಣಿ' ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ

ಚೊಚ್ಚಲ ಕೂಸು; ’ಹಾಡಾಗದ ಸಾಲುಗಳು’

2010-11-13T09:48:00.000-08:00

ನಮಸ್ಕಾರ...
ಹೇಗಿದ್ದೀರಿ ಎಲ್ಲಾ?
ಅಂದಹಾಗೆ ಆ ದಿನ ನೀವೂ ಅಲ್ಲಿರುತ್ತೀರಿ. ಆ ದಿನ ’ಮರೆವು’ ಅನ್ನೋದು ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೂ ಸುಳಿಯಲ್ಲ. ಇನ್ನು ’ನೆಪ’ ಅನ್ನೋದಂತೂ ನಿಮ್ಮ ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲ! ಆದ್ದರಿಂದ ಖಂಡಿತ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತೀರಿ...

ಬರ‍್ತೀರಿ ಅಲ್ವಾ? ದಯವಿಟ್ಟು ಬನ್ನಿ. ನನ್ನ ಖುಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪಾಲೂ ಇದೆ :)

ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ
ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

ಸದಾ ವತ್ಸಲೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀ...

2010-10-08T01:38:00.000-07:00

ನೋ ಲೈಟ್ಸ್, ನೋ ಕಟ್, ನೋ ರಿಟೇಕ್.

ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಹೌದು, ಜ್ಯೂಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೋಟೆಲ್ ಏಟ್ರಿಯಾನಲ್ಲಿ ಸಂಜೆ ಕಾಫಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ರು...

ಅದೇ ಮಾದಕ ಧ್ವನಿ. ಹರೆಯದ ಲವಲವಿಕೆ. ಐವತ್ತಾರು- ಐವತ್ತೇಳರ ಆಸುಪಾಸು ಓಡಾಡ್ತಿದೆ ವಯಸ್ಸು ಅಂತ ಅಂದಾಜಿಸಲೂ ಆಗದ ಮುಂಜಾನೆಯಂಥಾ ಮನಸ್ಸು. ಟೇಬಲ್ ಮೇಲಿದ್ದ ಟಿಶ್ಯೂ ಪೇಪರನ್ನು ಎಷ್ಟು ಕೋನಗಳಿಂದ ಮುದ್ದೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು... ಮ್ದುದೆ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಮಾತನಾಡತೊಡಗಿದರು.

’ನನ್ನ ಮತ್ತು ಅನಂತ್ ನಡುವೆ ಒಂದು ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಇದೆ. ನಮ್ಮಿಬ್ಬರದು ಮೆಚ್ಯುರ್‍ಡ್ ಫ್ರೆಂಡ್‌ಶಿಪ್. ಪ್ರತಿಸಲವೂ ಶೂಟಿಂಗ್ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಸಾಕಿನ್ನು ಇನ್ಮೇಲೆ ಆಕ್ಟಿಂಗ್ ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಡೋಣ ಅಂತ ಇಬ್ರೂ ಅಂದ್ಕೊಳ್ತಿರ್‍ತೇವೆ. ಆಗ ಅನಂತ್‌, ‘ಇದೇ ಲಾಸ್ಟು, ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಬಿಡೋಣ ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ ಮಾಡ್ತಾ ಮಾಡ್ತಾ ನಾವೇ ಒಂದೊಂದು ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿಬಿಡ್ತಿವೊ ಏನೋ. ನನಗೇ... ನಾನ್ಯಾರು ಅನ್ನೋದನ್ನ ತಿಳ್ಕೊಬೇಕು ಲಕ್ಷ್ಮೀ...’ ಎಂದು ಹೇಳ್ತಿರ್‍ತಾರೆ. ನನಗೂ ಹಾಗೇ ಅನ್ನಸ್ತಿರತ್ತೆ. ಆದ್ರೆ....’

ಆದರೆ...?

ಯಾವತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ ಭಗವಾನ್- ಪುಟ್ಟಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಗೆ ಕ್ಯಾಡ್‌ಬರೀಸ್‌ನ ಆಸೆ ತೋರಿಸಿದರೋ, ಒಂದು ಸಿನಿಮಾಕ್ಕೆ ಎರಡೂವರೆ ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಎಂದರೋ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕಣ್ಣ್ಲಲಿ ವಜ್ರದೋಲೆ ಮಿನುಗೇ ಬಿಟ್ಟಿತು (ಆಗಿನ ವಜ್ರದೋಲೆಯ ರೇಟು!) ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಲಕ್ಷ್ಮೀಯದು ಪ್ಯಾಕ್‌ಅಪ್ ಆಗದ ಶೂಟಿಂಗ್. ಕಳಚಲಾಗದ ಮೇಕಪ್.

ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ಕುಟುಂಬವಾದರೂ ಬೆಳೆದ್ದಿದು ಶುದ್ಧ ಗಂಡುಬೀರಿ ಹಾಗೆ ಎಂದು ಯಾವ ಸಂಕೋಚವ್ಲಿಲದೆಯೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಧೈರ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹುಡುಗರ ದಂಡಿನಲ್ಲೇ ಓಡಾಡಿಕೊಂಡ್ದಿದವರು. ಗಿಲ್ಲಿದಾಂಡು ಆಡುತ್ತ, ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಹಾರುತ್ತ ಹೀಗೆ..

ಹರೆಯಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹೊಸ್ತಿಲು ಕಾಲು ಕಟ್ಟತೊಡಗಿತು. ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಬೇಗ ಕೇರ್‌ಫ್ರೀ ಬದುಕಿನ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದ್ದಿದು ಸಿನಿಮಾ. ‘ಆಗ ಹದಿನಾಲ್ಕು-ಹದಿನೈದಿರಬೇಕು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲದಕ್ಕೂ ರಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಶನ್. ಸಂಜೆಯಾಗ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಾರದು. ಲಂಗಾ-ದಾವಣಿನೇ ಹಾಕ್ಕೊಳ್ಬೇಕು ಅಂತೆಲ್ಲಾ. ಕೋಪಿಸ್ಕೊಂಡು ಒಂದು ಸೈಡ್‌ಲುಕ್ ಕೊಟ್ಟವಳೇ.. ಕೋಣೆ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕ್ಕೊಂಡು ಕನ್ನಡಿ ಮುಂದೆ ಅಳ್ತಾ ಕೂತ್ಕೊಂಡ್‌ಬಿಡ್ತಿದ್ದೆ. ಬೇಜಾರಿನಿಂದಲದಲ, ಹಟ! ಆಮೇಲೆ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನ ನಾನೇ ನೋಡ್ಕೊಳ್ತಾ ನೋಡ್ಕೊಳ್ತಾ ಅಳುವನ್ನೇ ಮರೆತುಬಿಡ್ತಿದ್ದೆ’.

ಅತ್ರೂ ಲೆಕ್ಕಚಾರದಲ್ಲಿ ಅಳಬೇಕ್ರಿ...

ಆಗ ಮರೆತ ಅಳು ಮತ್ತೆ ರಿಕಲೆಕ್ಟ್ ಆಗ್ತಿದ್ದದ್ದು ನಟಿಸುವಾಗ. ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಎದೆ ಬಿರಿಯೋ ಹಾಗೆ ಹೋ... ಎಂದು ಅಳುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀಗೆ ಮೊದ ಮೊದಲು ಅಳುವುದಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರಲ್ಲಿಲವಂತೆ. ಆಗ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಲಿಸ್‌ರಿನ್ ಡಬ್ಬ ಖಾಯಂ ಆಯಿತು. ಕ್ರಮೇಣ ಅದರಿಂದ ಸುರಿಯುವ ಗ್ಲಿಸ್‌ರಿನ್‌ಮಿಶ್ರಿತ ಸಿಹಿಕಣ್ಣೀರು ನೆಕ್ಕುವುದೂ ಸಿನಿಮಾದಂತೆಯೇ ಆಪ್ತವಾಯಿತು. ಟಾಮ್‌ಬಾಯಿಶ್‌ನಂತೆ ಬೆಳೆದಿದ್ದರೂ ಕೂಡಿ ಬಾಳುವೆ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟವೇ... ನೋವು, ಮುನಿಸು, ಹತಾಶೆ ಇದ್ದದೇ. ಆಗ್ಲೆಲ ಅಳು ತಡೆಯಲಾದೀತೆ? ನಷ್ಟ-ಕಷ್ಟ ಎಂದು... ಭಾವೋದ್ವೇಗದ ಸಂದರ್ಭದ್ಲಲೂ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಲಾದೀತೆ?

ಆದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ತನ್ನ ಅಳುವಿಗೂ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಬಂದವರು. ನೋವನ್ನೂ ಅಳುವನ್ನೂ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಲೆಗಾರಿಕೆ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜಾಗೃತ. ‘ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಲಿ ಮನೇಲಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅಳ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಳುವ ಸೀನ್‌ನಲ್ಲೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅತ್ತುಬಿಡ್ತಿದ್ದೆ. ಇದ್ರಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸೂ ಹಗುರಾಗ್ತಿತ್ತು. ದುಡ್ಡಿಗೆ ದುಡ್ಡೂ ಬರ್‍ತಿತ್ತು. ಅಲ್ರೀ... ನಮ್ಮ ಎನರ್ಜಿಯನ್ನ ನಾವ್ಯಾಕೆ ವೇಸ್ಟ್ ಮಾಡ್ಕೊಬೇಕು? ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಕಮಲಹಾಸನ್‌ಗೂ ಇದೇ ಅಭ್ಯಾಸವಿದೆಯಂತೆ. ಹಾಗೆನೇ ತಮಿಳು ನಟ ಶ್ರೀಕಾಂತ್‌ಗೂ. ಅಂದ ಹಾಗೆ ನೋವಿಗೆ ತುಂಬಾ ಶಕ್ತಿ ಇದೇರೀ.. ಅದಕ್ಕೆ, ಅದನ್ನ ಪ್ರೀತಿಸೋದನ್ನ ಕಲಿತುಬಿಡಬೇಕು. ಅನುಭವಗಳೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ’ ಎಂದು ಶೂನ್ಯನೋಟ ಬೀರಿದವರೊಮ್ಮೆ ‘ಅರೆ, ನಿಮ್ಮ ಕಾಫಿ ಹಾಗೇ ಇದೆ ಕಪ್ನಲ್ಲಿ...’ ಎಂದು ಮಾತು ತಿರುಗಿಸಿಬಿಟ್ಟರು ಗಾಳಿಯಂತೆ.

‘ನಿಜಜೀವನದಲ್ಲಿನ ’ಗಾಳಿಮಾತಿ’ಗೆಲ್ಲ ಹೇಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ?” ಎಂದಿದ್ದಕ್ಕೆ, ‘ಅದು ನನ್ನ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಗಾಸಿಪ್ ಮಾಡುವವರದು’ ಎಂದು ಚುಟುಕಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿ ತೆಳುವಾಗಿ ನಕ್ಕುಬಿಟ್ಟರು.

ಕಾಡಿನಲ್ಲೊಬ್ಬಳು ಅಮ್ಮ..

ಇದಕ್ಕ್ದಿದಂತೆ ಕಾಡು- ಮಳೆದಿನಗಳಿಗೆ ಸರಿದರು. ‘ಅವತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಉರ್ಕಾಡ್‌ನ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಶೂಟಿಂಗ್ ನಡೀತಿತ್ತು. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಮಳೆ ಬಂತು. ಒಬ್ಬೊಬ್ರೂ ಒಂದು ಕಡೆಯಾಗ್ಬಿಟ್ರು. ತಮಿಳು ನಟ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ನಾನು ಅಲೇ ಇದ ಗುಡಿಸಿಲಿನೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿದ್ವಿ. ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಂತ್ಕೊಳ್ಳೋದಕ್ಕೂ ಆಗದಿರೋ ಆ ಗುಡಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಣ್ಣಾದ ಅಜ್ಜಿ. ಪಟ್ಟಣದವರಿಗೆ ಈ ವಾಸನೆಯೆಲ್ಲ ಆಗ್ಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಅಂತ ತಕ್ಷಣ ಊದುಬತ್ತಿ ಹಚ್ಚಿದ್ಲು. ಹೊತ್ತು ಸರೀತಿತ್ತು. ಹೊಟ್ಟೆ ಚುರುಗುಡ್ತಿತ್ತು. ಗಂಜಿ ಇದೆಯಾ ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ ಪೆಚ್ಚು ಮೋರೆ ಹಾಕಿದ ಅಜ್ಜಿ, ಮಳೆನಲ್ಲಿ ನೆನಕೊಂಡೇ ಪಕ್ಕದ ಗುಡಿಸಿಲಿನಿಂದ ಹಲಸಿನ ಹಪ್ಪಳ ತಂದು ಸುಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಳು. ನಿಜವಾಗಲೂ ಆಕೆಯದು ತಾಯಿಹೃದಯ; ನಾವು ತಿನ್ನುವುದನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತ ಕುಳಿತ್ದಿದಳು’.

ಚಾಕಲೇಟಿನ ಆಸೆ, ಸ್ಟೈಲಿಶ್ ಡ್ರೆಸ್ಸೂ..

ತಂದೆ ವೈ.ವಿ.ರಾವ್ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ತಾಯಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ನಟಿಯಾಗ್ದಿದರೂ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಕನಸೂ ಇರಲ್ಲಿಲ. ಕೇವಲ ಚಾಕಲೇಟಿನ ಆಸೆಗೆ, ಬಗೆಬಗೆಯ ಬಟ್ಟೆ ತೊಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತ ಹೋದರು ಲಕ್ಷ್ಮೀ. ಅದಕ್ಕೆ ಅಭಿನಯವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದೂ ಕೂಡ ಅವರ ಅರಿವಿನಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲವಂತೆ! ‘ಈಗಿನ ಯುವಕಲಾವಿದರೇ ನನಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ. ಹೊಸ ಡೈರೆಕ್ಟರ್‌ಗಳೇ ಗುರುಗಳು. ಫೀಲ್ಡ್ ಬಗೆಗಿನ ಕಮಿಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಅವರಲ್ಲಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಎಲ್ಲ ತಯಾರಿಯೂ, ಶ್ರದ್ಧೆಯೂ. ಮೇಕಪ್, ಡಯಟ್, ಡ್ರೆಸ್‌ಸೆನ್ಸ್, ವರ್ಕ್‌ಔಟ್, ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್, ಕೆರಿಯರ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಇತ್ಯಾದಿ...’

ಪಾತ್ರಧ್ಯಾನ

ವಯಸ್ಸು ಅವರ ದೇಹವನ್ನ ತುಸು ಬಾಗಿಸಿದೆಯಾದರೂ ಮುಖಲ್ಲಿನ ಆಕರ್ಷಣೆ ಹಾಗೇ ಇದೆ. ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪತ್ರಗಳೇ ಅವರನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯಾಯಾಮ, ನಡಿಗೆ ಕಡೆಗೆ ವಾಲಿಸಿದ್ದಂತೆ. ‘ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಸೋದರಿ, ಸ್ನೇಹಿತೆ, ಪ್ರೇಯಸಿ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಪತ್ರ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತರಿಸಬೇಕೆನ್ನಿಸಿದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಫೋಟೊ ಕೂಡ ಕಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಜನ ನಮ್ಮನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡ್ತಾರೆ ಎಂದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೈಕಟ್ಟನ್ನೂ ಮೆಂಟೇನ್ ಮಾಡಬೇಕು ಅನ್ನಿಸೋದಕ್ಕೆ ಶುರುವಾಯ್ತು. ಆದ್ರೆ ಡಯಟ್ ಮಾಡ್ಲಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟ ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಅದನ್ನ ಕರಗಿಸೋದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಯಾಮ, ವಾಕಿಂಗ್ ಅಂತೆಲ್ಲಾ ಮಾಡ್ತಿದ್ದೆ. ಈಗ್ಲೂ ಮಾಡ್ತೀನಿ’.

ನಿಜ ಬದುಕಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸದೆ, ಊಹಿಸದೆ ’ಸದ್ಯ’ಕ್ಕಷ್ಟೇ ಆತುಕೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀಗೆ ಧ್ಯಾನವೆಂದರೆ ಅಭಿನಯ ಧ್ಯಾನ. ‘ಧ್ಯಾನ ಮಾಡ್ತೀನಿ. ಆದ್ರೆ ಅದು ಧ್ಯಾನವೋ ಏನೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಸುಮ್ನೆ ಕೂತ್ಕೊಂಡು ಮಾಡುವ ಪಾತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದಿನವೂ ಯೋಚಿಸ್ತಿರ್‍ತೀನಿ. ಅದೊಂಥರ ಹೋಮ್‌ವರ್ಕ್ ಕೂಡ. ಇದೆಲ್ಲದವರ ಜೊತೆ ನಿದ್ದೆ ಮುಖ್ಯ. ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಮಲಗಬೇಕು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶೂಟಿಂಗ್ ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ನಿಂದ ಗಂಡ-ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗಿರುತ್ತೆ. ಆಗೆಲ್ಲಾ ಮಲಗೋ ಮುಂಚೆ ಯಾರ್‍ಯಾರಿಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಬೇಕೊ, ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕೊ ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮುಗಿಸಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ನಿದ್ದೆಗಿಳಿತೀನಿ’.

ನನಗೆ ನಾನೇ ಶಕ್ತಿ

ತನಗೆ ತಾನೇ ಶಕ್ತಿ. ತಾನೇ ಮುಖ್ಯ ಎನ್ನುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಛಲವೇ ಎಲವನ್ನೂ ಸಂಭಾಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾ ಅಮ್ಮನನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾರೆ. ‘ಅಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಹಾಡ್ತಿದ್ರು. ಆದ್ರೆ ಮುಂದೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ನನಗಾಗಿ ಎಲವನ್ನೂ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡ್ತಾ ಬಂದ್ರು. ಆದರೆ ಆ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಒಂದು ಮಾತನ್ನೂ ಎಂದೂ ಆಡಲಿಲ್ಲ’ಎಂದು ಮೆದುವಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ತುಸು ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ್ದಿದ ಪುಟ್ಟ ಮಗಳು ಸಂಯುಕ್ತಾಗೆ, ‘ಮ್ಯಾಡಮ್ ನಿಮಗೇನಾದರೂ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿವೆಯಾ?’ ಎಂದು ತುಂಟತನದಿಂದ ಕೇಳಿ ಮತ್ತೆ ಮಾತಿಗೆ ಹೊರಳಿದರು. (ಎಲ್ಲಿ ಮಗಳು ತನ್ನನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ನೊಂದುಕೊಂಡಾಳು ಎಂದೋ ಏನೋ..) ‘ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವನ ಅವರವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ. ಸಲಹೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ನಿರ್ಧಾರ ಅವರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು’.

ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಕರೂ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರರೂ ಆಗಿರುವ ಪತಿ ಶಿವಚಂದ್ರನ್ ಫೋನ್ ಕರೆ... ‘ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಯೂಸ್ ಮಿ, ಮೈ ಮ್ಯಾನ್ ಈಸ್ ಕಾಲಿಂಗ್’ ಎಂದವರೇ, ಚುಟುಕು ಸಂಭಾಷಣೆ ಮುಗಿಸಿದರು.

‘ಕಂಫರ್ಟ್’ ಝೋನಿನಾಚೆಗೆ..

ಪ್ರತೀ ಯಶಸ್ವೀ ಮಹಿಳೆ ಹಿಂದೆ ಪುರುಷನೂ ಇರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಪತಿಯನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿತು ಅವರ ಮಾತು.

‘ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ ಎನ್ನುವ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವ-ಭದ್ರತೆ ಈಗ ಮುಖ್ಯವಾಗ್ತಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಹೆಣ್ಣು ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ಇದು ಒಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ವಿಚಾರವೇ ಆದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ, ತನಗೆ ಹೇಗೆ ಬೇಕೋ ಹಾಗೆ ಒಗ್ಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪುರುಷನ ನಯವಂಚಕತನ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ಹಾಗೇ ಇದೆ ಎಂದರು. ತಮಿಳು ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ’ಕಥೆಯಲ್ಲೈ ನಿಜಂ’ ಎನ್ನುವ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋನಲ್ಲಿನ ಕೆಲ ಘಟನೆಗಳನ್ನ ಕಣ್ಮುಂದೆ ತಂದುಕೊಂಡರು. ‘ಬದುಕು ಅಂದರೆ ಹೀಗಿರುತ್ತಾ ಅಂತ ಗೊತ್ತಾಗ್ದಿದೇ ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ. ಯಾಕೆಂದ್ರೆ ನಾನು ಬೆಳೆದ್ದಿದು ತುಂಬಾ ಕಂಫರ್ಟ್ ಝೋನ್‌ನಲ್ಲಿ. ಆಡು ಆಡುತ್ತಲೇ ಆಟಿಸಮ್‌ ಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಮಗು ಹಾಗೂ ಅದರ ತಾಯಿಯ ಸಂಕಟ. ಅರಿವಿದ್ದೋ ಅರಿವ್ಲಿಲದೆಯೋ ವೇಶ್ಯಾವೃತ್ತಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ತಾಯಿಯೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಸಂಕಟ ಇತ್ಯಾದಿ...’

ಈಗಲೂ ರಾತ್ರೋ ರಾತ್ರಿ ಎಷ್ಟೋ ಜನ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮನೆ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ನ್ಯಾಯ ಕೇಳಿಕೊಂಡು, ಕಷ್ಟ ಹೇಳಿಕೊಂಡು, ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸೂಚಿಸಬೇಕೆಂದು. ಕೆಲ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಸುವರ್ಣ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲೂ ‘ಕಥೆಯಲ್ಲ ಜೀವನ’ ಶಿರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಷೋ ಹೊರಬರಲಿದ್ದು ಅದನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡುವ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಇದಾರೆ.

ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಪುಟ್ಟ ಮಗಳು ಸಂಯುಕ್ತಾ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಏನೋ ಗುಸುಗುಸು ಮಾಡಿಹೋದಳು. ಶಿವಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಅನಂತನಾಗ್ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದ್ದನ್ನು, ಇನ್ನೂ ಹೆಸರಿಡದ ಚಿತ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿರುವುದನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಮತ್ತೆ ಶಿವಚಂದ್ರನ್ ಕರೆ ಬಂತು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮಾತೂ ಮುಗಿಸಬೇಕಯ್ತು.

-------------------

ಸಣ್ಣ ’ಸಣ್ಣ’ ವಿಷಯ..

'ಶೂಟಿಂಗ್ ಟೈಮ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಸರ್‌ಗೆ ಕೇಳಿದೆ. ಸ್ಕೂಟರ್ ಓಡಿಸ್ಲಾ ಅಂತ... ಹೂಂ ಎಂದರು. ಓಡಿಸೇ ಬಿಟ್ಟೆ. ಆಮೇಲೆ ಕಾರ್, ಲಾರೀನೂ ಓಡಿಸಿದೆ. ಪ್ಲೇನ್ ಓಡಿಸೋದಕ್ಕೂ ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಇದುವರೆಗೂ ಸೈಕಲ್ ಮಾತ್ರ ಬರ್‍ತಿಲ್ಲ'.

--------------------

’ಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದಲೇ ನನಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಜನ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಆಗಿದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಕೆಲವರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದವರೇ. ಆದರೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಬಾರದು ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ಇಚ್ಛೆ’

--------------------

'ಭಾಷೆ ಕಲಿಯೋದು ಕಷ್ಟ ಅಲ್ಲ. ಟೈಮ್‌ಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ದುಡ್ಡು ಬಂದ್ಬಿಟ್ರೆ ಎಲ್ಲಾ ಬಂದ್ಬಿಡತ್ತೆ. ಅದಕ್ಕೇ ನನ್ನ ಎಲ್ಲ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೂ ನಾನೇ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದೆ. ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ...

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

(’ಸುಧಾ’ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ)

ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಹದಿಹರೆಯದ ಮಗಳ ಪತ್ರ...

2010-10-04T10:33:00.000-07:00

ಹರೆಯಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಮಗಳ ರೂಂನ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಅಪ್ಪನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ನಿಧಾನವಾದವು...

ತೆರೆದರ್ಧ ಕಿಟಕಿಗೆ ತೆಳುಗುಲಾಬಿ ಪರದೆ. ತೆಳು ಗುಲಾಬಿಯದೇ ಬೆಡ್‌ಶೀಟ್ ಮೇಲೆ ಹಳದಿ ಹೂಮುದ್ರೆ, ಅದಕ್ಕೊಪ್ಪುವ ತಲೆದಿಂಬುಗಳೆರಡು. ಮಂಚದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೊಂದು ನೀರ್‍ತುಂಬಿದ ಗಾಜಿನ ಹೂಜಿ. ಹೂಜಿ ಅಳತೆಗೆರಡು ಗ್ಲಾಸು... ಎಷ್ಟು ನೀಟಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ! ಏನು ವಿಶೇಷ ಈ ದಿನ? ಹೂಂ... ಇರಲಿ, ಎಷ್ಟೇ ಆದರೂ ನನ್ನ ಮಗಳಲ್ಲವೆ...ಎಂದು ಬೀಗಿದ ಅಪ್ಪ.

ಕೋಣೆ ಕಣ್ಣಾಡಿಸುತ್ತಲೆ ಹೊಸ್ತಿಲೊಳಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ. ಮಗಳು ಅಪ್ಪಿ ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದ ಟೆಡ್ಡಿ ಒಮ್ಮೆ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇ ಹುಬ್ಬು ಹಾರಿಸಿದಂತಾಯ್ತು; ತನಗಿನ್ನು ಶೋಕೇಸೇ ಗತಿ ಅನ್ನೋ ಹಾಗೆ.

ತಲೆದಿಂಬಿಗೆ ಒರಗಿಕೊಂಡ್ದಿದ ಬಿಳಿಯ ಪಾಕೀಟೊಂದು, ‘ಬಾ ಬಾ.. ನಿನ್ನನ್ನೇ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೆ..’ ಎಂದು ಸನ್ನೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಗಾಯ್ತು. ಎಂದೂ ಸೇರದ ಹುಬ್ಬನ್ನು ಗಂಟಿಕ್ಕಿಕೊಂಡೇ ಪಾಕೀಟನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡ. ‘...ಅಪ್ಪನಿಗೆ’ ಎಂದಿತ್ತು. ‘ಅಂದರೆ ಇದು ನನಗೇ..’ ಎಂದ. ತುಟಿ ಚಲಿಸಿತು. ಧ್ವನಿ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಯಾಕೋ ಕೈ ನಡುಕ. ಪತ್ರದ ಮಡಿಕೆ ಬಿಡಿಸಿದ.

***

ಪ್ರೀತಿಯ ಅಪ್ಪ,

ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಮತ್ತು ದುಃಖದಿಂದ ಈ ಪತ್ರ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಹೊಸ ಗೆಳೆಯನೊಂದಿಗೆ ಇರಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸ್ದಿದರಿಂದ ಈ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಅವನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹಿತವಾದ ಭಾವೋದ್ವೇಗ! ‘ಕ್ರಷ್’ ಇರಬಹುದೇ? ಊಂಹೂ... ಅದು ಎಲವನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಅಪ್ಪಟ ಪ್ರೀತಿ.

ಅಪ್ಪಾ ಅವನೆಷ್ಟು ಚೆಂದದ ಹುಡುಗ ಗೊತ್ತಾ? ನೀನೇನಾದರೂ ಅವನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತ ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಿ. ಕಿವಿ, ಹುಬ್ಬು ಹಾಗೂ ಗದ್ದಕ್ಕೆ ತೂರಿಸಿಕೊಂಡ ಅವನ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ರಿಂಗ್, ಸ್ಟಡ್ಸ್... ತೋಳಿಗೆ, ಬೆನ್ನಿಗೆ ಹುಯ್ದುಕೊಂಡ ಬಣ್ಣದ ಹಚ್ಚೆ... ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಪ್ರಿಂಟ್ಸ್‌ನ ಅವನ ಟೀಶರ್ಟ್ಸ್... ವೋವ್! ರಿಯಲಿ ಹಿ ಈಸ್ ಅಮೇಝಿಂಗ್!

***

ಆದರೆ ಅಪ್ಪಾ... ಒಂದು ವಿಷಯ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ನನಗ್ಯಾವ ಸಂಕೋಚ, ಭಯ ಇಲ. ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳುವೆ; ನಾನೀಗ ಗರ್ಭಿಣಿ. ಮತ್ತೆ... ‘ನಮಗೊಂದು ಮಗುವಾದರೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಖುಷಿಯಿಂದ ಇರಬಹುದು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಅವ ನನಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡವನೇ. ನಲ್ವತ್ತೆರಡೇನು ಅಂಥಾ ಮಹಾ ವಯಸ್ಸ್ಲಲ ಬಿಡು.

ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಈಗ ಅವನದು ಬರಿಗೈ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಈ ಪ್ರೀತಿಗೆ ‘ಹಣ’ ಅಡ್ಡಿಯಾಗತ್ತಾ? ಇದನ್ನ ನೀ ಕೂಡ ಒಪ್ಪುತ್ತೀಯ್ಲಲ? ಅವನ ಬಳಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಸಿ.ಡಿ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಇದೆ ಗೊತ್ತಾ? ಮತ್ತೆ... ಸೌದೆ ಸಾಗಿಸುವ ತಳ್ಳುಗಾಡಿಯೂ ಅವನ ಸ್ವಂತ್ದದೇ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ ಇಡೀ ಚಳಿಗಾಲಕ್ಕಾಗುವಷ್ಟು ಉರುವಲು ಕೂಡಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ!

ಇನ್ನೊಂದು ಒಂದ್ ಗುಟ್ಟಿನ ವಿಷಯ ಹೇಳ್ಲಾ ಅಪ್ಪಾ? ಅವನಿಗೆ ತುಂಬಾ ಜನ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನನಗವನು ಮೋಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ವಿಶ್ವಾಸವಂತೂ ನಿನ್ನಾಣೆ ಇದೆಯಪ್ಪಾ. ಯಾಕೇಂದ್ರೆ ಅವನದು ಡಿಫರೆಂಟ್ ಪರ್ಸ್‌ನಾಲಿಟಿ! ಆಗಾಗ ನೀನು ನನಗೆ ಛೇಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ, ತುಂಬಾ ಆತುರದ ಹುಡುಗಿ. ನಿನ್ನ ಕನಸಿಗೆ ಮಿತಿಯಿರಲಿ ಅಂತ. ನಿನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಕತೆ ಹ್ಮ್...

ಅವನಿಗೆ ಮಾತು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಮಕ್ಕಳೆಂದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಇಷ್ಟ. ನಾನವನಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಂತೆ! ನೆನಪಿರಲಿ ಅಪ್ಪಾ... ಅವನಿಗಿಷ್ಟ ಅಂತ ಬರೀ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಡೆಯುತ್ತ ಕೂಡುವ ಹುಡುಗಿ ನಾನಲ್ಲ. ನನ್ನ ಜೀವನದ್ಲಲೂ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಜಾಗವಿದೆ. ಆ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕನಸುಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೂ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕನಸಷ್ಟೆ.

***

ಅವನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಇನ್ನೊವೇಟಿವ್ ಐಡಿಯಾಗಳಿವೆ!; ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿ ಮೆರೆಯುವುದು, ಇಲ್ಲಸಲ್ಲದ್ದಕ್ಕೆಲ್ಲ ತಲೆಬಿಸಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದಿಷ್ಟು ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕರೊಂದಿಗೆ ಕಲೆತು ಬದುಕು ನಡೆಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಚೆಂದ ಅಲ್ವಾ ಅಂತಾನೆ. ಅವನ ಮಹತ್ವದ ಕನಸನ್ನೂ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲೆ ಅಪ್ಪಾ? ಏನ್ಲಿಲ... ಬೇಳೆ-ಕಾಳು ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ನೀಗಿದಷ್ಟು ‘ಮರಿಜುವಾನಾ’ (ಗಾಂಜಾ) ಬೆಳೆಯೋದೇ ಒಳ್ಳೆಯದಂತೆ ಅವನ ಪ್ರಕಾರ. ಆಗ ನಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದ ಮರಿಜುವಾನಾ ಸ್ನೇಹಿತರ ಉಡಿಯಲ್ಲಿ. ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊಕೇನ್, ಹಶಿಷ್ ನಮ್ಮ ಅಂಗೈಯ್ಲಲಿ. ಬದುಕಿನ್ಲಲಿ ಸ್ನೇಹಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ಯಾವುದಿದೆ?

ಜೀವನ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಡಿಫರೆಂಟ್ ಆಗಿರಬೇಕು. ಏನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬೇಕು ಮುದ್ದು... ಅಂತ ನೀ ಆಗಾಗ ನನ್ನ ತಲೆ ನೇವರಿಸಿ ಹೇಳ್ತಿದ್ದೆ ತಾನೆ? ಹಾಂ.. ನಮ್ಮ ಜೋಡಿ ಕೂಡ ಡಿಫರೆಂಟೇ! ನಿನಗೇ ಗೊತ್ತಲ್ಲ ಯಾವತ್ತಾದರೂ ಆ ನಿಮ್ಮ ಗೊಡ್ಡು ದೇವರ ಫೋಟೋಗಳಿಗೆ ಕೈಮುಗಿದಿದ್ದೀನಾ? ನೊ ವೇ... ಬಟ್ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನೋಡಿ. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಕೈಮುಗಿಯುತ್ತೇನೆ ನನ್ನವನ ಜೊತೆಗೂಡಿ. ಆದರೆ ದೇವರಿಗಲ್ಲ. ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ! ಆಗ ಖಂಡಿತ ಏಡ್ಸ್‌ಗೆ ಔಷಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲ್ ನೋಡಿ ಏಡ್ಸ್ ಮಹಾಮಾರಿಯನ್ನು ಖೊಡವಿಕೊಂಡ ನನ್ನವನ ಲವಲವಿಕೆಯ ಮುಖ!

***

ಓಹ್ ಅಪ್ಪಾ... ಕಮಾನ್... ಡೋಂಟ್ ವರಿ.. ನನಗೀಗ ಕೇವಲ ಹದಿನೈದು. ನನ್ನನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿಕಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಕಾಳಜಿ ಬಿಡಿ. ಖಂಡಿತ ಒಂದು ದಿನ ಮನೆಗೆ ವಾಪಸ್ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತೇನೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಮತ್ತು ಅಮ್ಮನನ್ನು ನೋಡಲು. ನಿಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದದಿಂದ ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಲ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ. ನಿರಾಶೆ ಬೇಡ. ಆಗ ನೀನು ನನ್ನ ಬಯ್ಯ್ಲಲ ಅಲ್ವಾ?

-ಇಂತಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಗಳು.

***

ಅಪ್ಪ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದ. ನೆನಪಿಗೆ ಬಾರದ್ದಿದರೂ ದೇವರ ಹೆಸರನ್ನು ಸ್ಮರಣೆಗೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಪುಟದ ಅಡಿಗೆ ಪು.ತಿ.ನೊ... ಎನ್ನುವ ಸೂಚನೆಯಿತ್ತು. ಮತ್ತೇನು ಕಾದಿದೆಯೋ ಎಂದು ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದ ಕೈಗಳಿಂದ ಪುಟ ತಿರುಗಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟ. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಒಂದೆರಡು ಕಣ್ಣೀರು ಪತ್ರದ ಮೇಲೆ ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕ್ದಿದವು. ಅಲ್ಲಿತ್ತು:

ವಿ. ಸೂ: ಓಯ್ ಅಪ್ಪಾ, ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಾವ ವಿಷಯವೂ ನಿಜವಲ್ಲ. ನಾನೆಲ್ಲೂ ಹೋಗಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿಪೂರ್ತಿ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದೇನೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಶಾಲೆಯ ‘ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್’ಗಿಂತಲೂ ಕೆಟ್ಟದಾದ ಸಂಗತಿಗಳು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪತ್ರ..

ಬೀರುವಿನ ಮಧ್ಯದ ಡ್ರಾ ಎಳೆದರೆ ‘ರಿಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್’ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಅದಕ್ಕೊಂದು ಸಹಿ ಹಾಕು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ವಾಪಸ್ ಬರಲು ಯಾವ ಟೈಮ್ ಸೂಕ್ತ? ಅನ್ನೋದನ್ನ ಕಾಲ್ ಮಾಡಿ ಹೇಳು ಪ್ಲೀಸ್..

ಅಪ್ಪಾ, ಲವ್ ಯೂ ಪಾ..

ಇಂತಿ ನಿನ್ನ ಕೂಸುಮರಿ

ಭಾವಾನುವಾದ-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ
(ಈಮೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಪತ್ರ ಮಯೂರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ)

ಅವಿತ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಬಯಲ ಉತ್ತರ

2010-09-28T02:44:00.000-07:00

ಮಳೆ ಬರುತ್ತದೆ
ತೋಯುತ್ತದೆ ನೆಲ.
ನೆಲ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ
ಉತ್ತರಿಸಲಿಲ್ಲ ಮಳೆಯೂ.
ಆದರಿವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು
ಉತ್ತರಗಳನ್ನೂ
ಮಾಡಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಜೋಪಾನ-
ಮಳೆಯಂಗಿ ತೊಡಿಸಿ, ಕಂಬಳಿ ಹೊದಿಸಿಯೋ
ಅವು ನೆನೆಯದಂತೆ, ನಡುಗದಂತೆ.

ನೆಲಕ್ಕಿಡುವುದೇ? ಎಂದು
ಭದ್ರವಾಗಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಕೆಲವರು
ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಗೋಡೆಗಳೊಳಗೆ
ಕೊರೆದ ಮಾಡಿನೊಳಗೆ-
ಚಂದಕ್ಕೆಂದು ಹಾಕಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಚೌಕಟ್ಟೂ.

ಬೆನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು ಬಿಳಿಗೇ ಆದರೂ
ಅಕ್ಷರಗಳವು ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದವು.
ಆಕಾರ ಭಿನ್ನ.

ಅವಿತ ’ಪ್ರಶ್ನೆ’ಗದು
ಸುರಿವ ಮಳೆಯ ನೆನಕೆ.
ಬಯಲಾಗುವೆನೆಂದು-
ಕವನರಿಸುತಿದೆ ’ಉತ್ತರ’

ಉತ್ತರದ
ಪ್ರಶ್ನೆಯ
ಉಸಿರು-ನಿಟ್ಟುಸಿರು
ಮಬ್ಬಾಗಿಸುತ್ತಲೇ ಇದೆ
ಆ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಗಾಜನ್ನು.

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ

೨೦೦೯ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ಮಯೂರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ.

ಯಾರದು ನಿನ್ನ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದವರು?

2010-08-26T07:07:00.000-07:00

ಅವತ್ತ್ಲೆಲ ಅಮ್ಮ ನನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಕೈಗಳ್ಲಲಿ ಗಂಧದಕಡ್ಡಿ ಕೊಟ್ಟು ಬೆಳಗು ಎಂದಾಗಲ್ಲೆಲ ಮೂಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಂದೇ. ಯಾವಾಗಲೂ ನಗುತ್ತಲೇ, ಎರಡು ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾ ಕೈಗಳನ್ನು ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡು, ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಆ ನಿನ್ನ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದವರು ಯಾರು? ಆ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್ ಎಲರ ಮನೆಗೂ ಹೋಗಿ ಫೋಟೋ ಹಂಚಿಬಂದ್ದಿದಾನೋ ಹೇಗೆ? ಎಲರ ಮನೆಯ್ಲಲೂ ಸೇಮ್‌ಫೇಸ್‌ ಲಕ್ಷ್ಮೀ...

ಸ್ವಲ್ಪ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಗೊತ್ತಾಯ್ತು, ಅದು ಫೋಟೊ ಅಲ ಬಿಡಿಸಿದ ಚಿತ್ರ ಅಂತ ಅಪ್ಪಾಜಿ ಹೇಳಿದ್ರು... ಹಾಗಾದರೆ ನಿನ್ನ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಿದವನು ಎಲ್ದಿದಾನೆ? ಯಾವಾಗ ಬಿಡಿಸಿದ? ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದ? ಎಷ್ಟು ದಿನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸೋದಕ್ಕೆ? ಅವನು ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸೋವರೆಗೂ ನಿನ್ನ ಪಕ್ಕದ್ಲಲಿರೋ ಆನೆಗಳು ಸೊಂಡಿಲೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಅಷ್ಟೂ ಹೊತ್ತು ಹಾಗೇ ನಿಂತಿದ್ದವಾ? ಪಾಪ ಕಾಲು, ಸೊಂಡಿಲು ನೋವು ಬಂದಿರಬೇಕಲ್ವಾ? ಬೈಯ್ಕೊಬೇಡ ಹೀಗೆ ಕೇಳ್ತಿದಿನಿ ಅಂತಾ.. ಆ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಅದ್ಹೇಗೆ ನಿಂತುಕೊಂಡ್ದಿದಿ ಮಾರಾಯ್ತಿ? ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಹೇಗೆ ಮಾಡ್ದೆ?

ಹೀಗೆ ಯೋಚನೆ ಮಾಡ್ತಾ, ಮಾಡ್ತಾ.. ಎಷ್ಟೋ ಸಲ ನಿನಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಕಾಯದೆ ನಿನ್ನ ಫೋಟೋದ ಮುಂದಿಟ್ಟ ಸಕ್ಕರೆಯೊಳಗೆ ಅರ್ಧಂಬರ್ಧ ಕವುಚು ಹಾಕಿಕೊಂಡ್ದಿದ ಪುಟಾಣಿಗಳನ್ನು ಕದ್ದು ಕದ್ದು ತಿಂದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ನಗುತ್ತ ಯಾವಾಗಲೂ ನೇರವಾಗಿಯೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ನಿನಗೆ ಅದು ಕಂಡಿಲ್ಲ ಅಂದ್ಕೊತೀನಿ..

ಅಂದಹಾಗೆ ಸ್ಟೆಪ್ ಬೈ ಸ್ಟೆಪ್ ನೀನು ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಆ ವೆರೈಟಿ ಹಾರಗಳು, ಬಳೆ, ಜುಮುಕಿ, ಕಿರೀಟ ಅದೆಲ್ಲ ಯಾರು ಕೊಡಿಸಿದ್ದು? ಅಪ್ಪಾ ತಾನೆ? ಬಂಗಾರದ್ದೇ ಇರಬೇಕು! ಹಾಗಿದ್ರೆ ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪಾ ದೊಡ್ಡ ಶ್ರೀಮಂತರೇ ಇದಿರಬೇಕು. ನಿಂಗೆ ನಿಮ್ಮ ಅಮ್ಮನೇ ಎಲ್ಲಾ ರೆಡಿ ಮಾಡ್ದಿದಾ... ಕೆನ್ನೆಗೆ ರೋಸು, ತುಟಿಗೆ ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಅದೆಲ್ಲ ಎಷ್ಟು ನೀಟಾಗಿ ಹಚ್ಚಿದಾರೆ ನೋಡು... ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹಚ್ಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪ ಬೈಯ್ಲಿಲ್ಲಾ ತಾನೆ?

ಉಟ್ಕೊಂಡಿರೋ ಸೀರೆ ನಿಮ್ಮ ಅಮ್ಮಂದೇ ಇರಬೇಕು; ಅವರ ಮದುವೇದು. ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸೋದು ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ನೀನು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಹಾಗೆ ಡ್ರೆಸ್ ಹಾಕ್ಕೊಂಡಿದ್ಯಾ? ಆದ್ರೆ ಎಲಿ ಮತ್ತೆ ಒಂದಿನಾನೂ ಸಿಕ್ಲಿಲ್ಲಾ.. ತರಕಾರಿ ತರೋದಕ್ಕೆ, ನಾಟಕ ನೋಡೋದಕ್ಕೆ, ಕೆರೆ ಕಡೆ ಸುತ್ತಾಡೋದಕ್ಕೆ, ಈಜಾಡೋದಕ್ಕೆ, ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಸೆಗಣಿ ಹಿಡಿಯೋದಕ್ಕೆ, ನಾಗರಪಂಚಮಿಗೆ ಅಲ್ಲೀಕೇರಿಗೆಂದು ಕೆರೆ ಕಡೆ ಹೋದಾಗ್ಲೆಲ್ಲ ನೋಡ್ತಿದ್ದೆ, ನೀ ಕಾಣ್ತಿರಲೇ ಇಲ್ಲ. ನೀನೆಲ್ಲೂ ಹೋಗಲ್ವಾ ಹಾಗಾದ್ರೆ? ಯಾಕೆ ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮ ಹೊರಗಡೆ ಬಿಡೋದೇ ಇಲ್ವಾ?

ಸರಿ ಬಿಡು, ಇಲ್ ಕೇಳು.. ಒಂದಿನಾ ನಮ್ಮನೆಗೂ ಟಿವಿ ಬಂತು. ಅವತ್ತೊಂದಿನ ಫ್ರಾಕ್ ಮೇಲೆ ಟವಲ್ ಸುತ್ಕೊಂಡು ಸೀರೆ ಉಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನ ಅಮ್ಮ ಕೂಗಿದವರೆ, ‘ಬಾರೇ.. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಂದಿದಾಳೆ..’ ಅಂದ್ರು. ‘ಹೇ.. ಲಕ್ಷ್ಮೀ..’ ಅಂತ ಓಡಿ ಬಂದ್ರೆ ಅಮ್ಮಾ ತೋರ್ಸಿದ್ದು ಟಿವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ. ನಿಜಾ ಕಣೇ... ನಿನ್ನ ಹಾಗೆನೇ ಟಿವಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ರು! ಅಬ್ಬಾ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಹಾವಿನ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿಕೊಂಡವರೊಬ್ಬರ ಕಾಲನ್ನು ಅವರು ಒತ್ತುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಮೇಲೆ ಅಮ್ಮ, ‘ಅದು ವಿಷ್ಣು ದೇವರು.. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಸೇವೆ ಮಾಡ್ತಿದಾಳೆ.. ಸುಮ್ನೆ ನೋಡು’ ಅಂತ ಗದರಿಸಿದ್ರು. ಏನೋ ಕೇಳಲೆಂದು ಆ.. ಅಂತ ಬಾಯಿ ತೆಗೆದವಳಿಗೆ ಮುಚ್ಚಿಸೇಬಿಟ್ರು..

ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಅಪ್ಪನ ಗಾಡಿ ಶಬ್ದ! ಇನ್ನು ಏನಿದ್ರೂ ಆ ‘ಸರಸ್ವತಿ’ನೇ ಗತಿ ಎಂದು ಕೋಣೆಗೆ ಓಡುತ್ತಾ... ಪುಸ್ತಕ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನದೇ ಮುಖ ಆ ತೆಳುನೀಲಿ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ.. ಎವರ್‌ ಸ್ಮೈಲಿಂಗ್‌ ಫೇಸ್. ನಿನ್ನ ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡೇ ನೇತಾಡುವ ಆಗಸ್ಟ್, ಸೆಪ್ಟಂಬರ್, ಅಕ್ಟೋಬರ್.... ತಿಂಗಳ ಪುಟ್ಟ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್. ಪರೀಕ್ಷೆಗೆಂದು ತಾರೀಖುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಮ್ಮ ಗುರುತು ಹಾಕಿಟ್ಟ ಕೆಂಪು ಮಾರ್ಕ್ ಕಂಡರೆ ಸಾಕು.. ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ನಾಲಿಗೆಗೆ ಚುರುಕು ಮುಟ್ಟಿಸಿದ ಹಾಗೆ!

ಅದಕ್ಕೂ ನೀ ನಗುತ್ತ ನಿಂತುಬಿಡ್ತಿದ್ದೆಯಲ್ಲವೆ? ಛೆ.. ನೀ ಸರಿಯಿಲ್ಲಾ ಹೋಗು.. ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಕೇಳಿದ್ಯಾ? ಪರೀಕ್ಷೆ ಟೈಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣದ ಹಾಗೆ ಬಂದು ಬರೆದು ಕೊಡಲಾ? ಕೊನೆ ಪಕ್ಷ ಕಿವಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಗಳನ್ನ ಹೇಳಿ ಹೋಗಬಹುದಿತ್ತಲ್ಲಾ? ಬೇಡಾ ಬಿಡಮ್ಮಾ.. ಪರ್ವಾಗಿಲ್ಲ... ನಮ್ ‘ಸರಸ್ವತಿ’ ನಮ್ ಜೊತೆಗಿರ್ತಾಳೆ.

ಆಯ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀ... ಏನೋ ನಿನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಹಳೇದೆಲ್ಲಾ ಹೇಳಬೇಕು ಅನ್ನಿಸ್ತು ಹೇಳ್ಕೊಂಡೆ. ತಪ್ಪಾಗಿದ್ರೆ ಕ್ಷಮಿಸ್ಬಿಡು ತಾಯೇ.. ನಿನಗೆ ಲೇಟ್ ಆಯ್ತೋ ಏನೋ.. ಎಲಾ ನಿನಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡೋದಕ್ಕೆ ಕಾಯ್ತಿದಾರೆ.. ಒಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ.. ಅದೇನೋ ಹೇಳ್ತಾರಲ್ಲಾ.. ನೀನಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ಇರಲ್ಲಾ.. ಅವಳ್ದಿದ್ಲಲಿ ನೀನಿರಲ್ಲಾ ಅಂತ.. ಅದು ನಿಜಾನಾ?

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ
-----------------------
’ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ ವಿಶೇಷ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ

ಪ್ರಸಾಧನ ಕಲೆಯ ಹಿರಿತಲೆ ಮಹಾಲೆ

2010-08-15T01:33:00.000-07:00

ನರನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಯ, ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯ. ಕಾಯಕ ತತ್ವವೇ ಅಡಿಪಾಯ. ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಸೇವಾಮನೋಭಾವದ ಈ ನಿರಂತರ ಕಲಾಯಾನದಲ್ಲಿ 2009ರ ಸಾಲಿನ ಮೇಕಪ್ ನಾಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿನಂತೆ.

ಮಂದಿ ನಡಕೂ ಬೇಂದ್ರೆ. ಸ್ಟೇಜ್ ಮ್ಯಾಲೂ ಬೇಂದ್ರೆ...

ಮೇಕಪ್ ಎಲ್ಲಾ ಮುಗೀತು. ಥೇಟ್ ಬೇಂದ್ರೆ ಗೆಟಪ್‌ನ್ಯಾಗ ಶ್ರೀರಂಗರು ತಯಾರಾದ್ರು. ಆದ್ರ ಅವ್ರ ಹಾಕ್ಕೊಂಡಿದ್ ನೀಲಿ ಕೋಟ್, ಯಾಕೋ ಅಷ್ಟು ಹೊಂದಿಕಿ ಆಗಿರ್ಲಿಲ್ಲ. ಕರೀ ಕೋಟ್ ಹಾಕ್ಕೊಳ್ರಿ ಅಂತ ಅಷ್ಟ ದೊಡ್ಡಾವ್ರಿಗೆ ಹೇಳೂದರ ಹೆಂಗ? ‘ಹದಿಮೂರು’ ವರ್ಷದ ಮೇಕಪ್ ಮ್ಯಾನ್ ಕೊನೆಗೂ ಧೈರ್ಯಾ ಮಾಡಿ ಹೇಳೇಬಿಟ್ಟ. ಆಗ ಶ್ರೀರಂಗರು, ‘ಹಿಂಗಂತೀಯಾ’ ಅಂದಾವ್ರನ ಕರೀ ಕೋಟ್ ಹಾಕ್ಕೊಂಡ ಸ್ಟೇಜ್ ಮ್ಯಾಲ ನಡದಬಿಟ್ರು. ಸಭಾಮಂದಿಯೊಳಗಿದ್ದ ಬೇಂದ್ರೆ ತಮ್ಮ ಪಡಿಯಚ್ಚ ನೋಡಿದಾವ್ರನ ಕೂತಲ್ಲೇ ದಂಗ್!

ನಾಟಕ ಮುಗದ ಮ್ಯಾಲ, ‘ಯಾರ ಅಂವಾ? ಕರೀರಿ ಅಂವನ್ನ..’ ಅಂತ ಮೇಕಪ್ ಹುಡುಗನ್ನ ಕರೆಸಿದ ಬೇಂದ್ರೆ, ‘ತಮ್ಮಾ ನೀ ಹಿಂಗ ನನ್ನಗತೇನ ಇಮೇಜ್ ಮಾಡಬ್ಯಾಡೋಪಾ ನನಗ ಧಕ್ಕಿ ಆದಗೀದೀತು..’ ಅಂತ ನಗಚಾಟಕಿ ಮಾಡ್ಕೋತ ಡುಬ್ಬಾ ಚಪ್ಪರಿಸಿ, ಕೂಡಿದ ಮಂದೀಗೆ ಪರಿಚಯ ಮಾಡ್ಸಿದ್ರು.

ಧಾರವಾಡದ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಂಗರು ‘ಸಂಸಾರ ನೌಕೆ’ ನಾಟಕ ಮಾಡುವಾಗಿನ ಈ ಘಟನೆಗೆ ಈಗ ಐವತ್ತೆಂಟು ವರ್ಷ. ಅಂದಿನ ‘ಛೋಟಾ’ ಮೇಕಪ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಗಜಾನನ ಮಹಾಲೆಯವರ ದೇಹಕ್ಕೆಎಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತಾದರೂ ಇವರ ಚೈತನ್ಯಕ್ಕೆ, ಸೈಕಲ್ಲಿಗೆ, ಇಪ್ಪತ್ತೇ. ಮೂತಿಗೆ ಮೇಕಪ್ ಕಿಟ್, ಕಿವಿಗೆ ಕ್ಷೌರದ ಚೀಲ, ಬೆನ್ನಿಗೆ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಒಮ್ಮೆ ಗಾಲಿಕಿತ್ತ ಇವರ ಸೈಕಲ್ ಮತ್ತೆ ಮರಳುವುದು ಊರೆಲ್ಲ ಕತ್ತಲ ತೋಳಿನೊಳಗೆ ಆತುಕೊಂಡಾಗ. ಬೆಳಗು ಮಿಸುಕುವ ಮೊದಲೇ ಮತ್ತದೇ ಕಾಯಕದ ತಯಾರಿ. ಅವರ ನಾಯಿ- ಬೆಕ್ಕು ಮಲಗಿಕೊಂಡೇ ಅವರಿಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವಾಗಲೇ ಟ್ರೇನಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಪಕ್ಕದ ಓಣಿಸಂದಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯರಸ್ತೆ ತಲುಪಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮಹಾಲೆ ಮತ್ತವರ ಸೈಕಲ್.

‘ಹೇಳಿ ಕಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಬಂದಿರಿ ನೋಡಿ’ ಎನ್ನುತ್ತಲೇ ಧಾರವಾಡದ ಪರಿಚಿತರ, ಕಲಾವಿದರ, ಆತ್ಮೀಯರ ತಲೆಗಳು ಮಹಾಲೆಯವರ ಕೇಶ ಕರ್ತನ ಸೇವೆಗೆ ಬಾಗುತ್ತವೆ. ‘ವೃತ್ತಿ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿ ಹಾಕಬೇಡವೋ..’ ಎಂದ ಅಪ್ಪನ ಮಾತಿನ ನೆನಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಶಿರೋಮರ್ದನನಡೆಸುತ್ತವೆ ಬೆರಳುಗಳು. ಹೊತ್ತು ಏರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಆ ಬೆರಳುಗಳುತೋರುವ ದಾರಿಯೇ ಸಾಧನಕೇರಿ, ಮಾಳಮಡ್ಡಿ, ಚನ್ನಬಸವೇಶ್ವರ ನಗರ, ಶ್ರೀನಗರ.. ಅಲ್ಲಿಯ ಹಿರಿ-ಕಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲ ಹೊತ್ತು ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಸಾಥ್ ಸಂಗತ್.

ಇಳಿಹೊತ್ತಾಗುತ್ತಲೇ ಕಣ್‌ಮನಗಳ ತುಂಬ ತುಂಬಿ ಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಜೀವದ ಪ್ರಸಾಧನ ರಂಗ. ಪಾತ್ರ ಅಥವಾ ವಯಸ್ಸು ಹೇಳಿದರೆ ಸಾಕು ನಿಮಿಷಗಳ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಚಕಚಕನೆ ಪಾತ್ರಸೃಷ್ಟಿ. ಪಾತ್ರಧಾರಿಯ ಮುಖ ಹೇಗೇ ಇರಲಿ ನಗು ಮುಖದ ನಾರಿಯನ್ನಾಗಿ, ರೋಷ ಉಕ್ಕಿಸುವ ಮಾರಿಯನ್ನಾಗಿ, ಜೋಲುಮುಖದ ನೀರೆಯನ್ನಾಗಿ, ನೆರಿಗೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮುದುಕಿಯನ್ನಾಗಿ, ಹದಿನಾರು ವರುಷದ ತರುಣನನ್ನಾಗಿ- ಹೀಗೆ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಆಕಾರವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿ ಉದ್ದ ಮೂಗು, ವಿಶಾಲ ಕಿವಿ, ರಾಕ್ಷಸ ಕಣ್ಣು, ಕೋರೆ ಹಲ್ಲು, ಬೊಚ್ಚು ಬಾಯಿ, ಬೋಳು ತಲೆ ಮುಂತಾದ ಕುರೂಪ-ಸುರೂಪಗಳನ್ನು ಅಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಮಾಡುವ ಅಪರೂಪದ ಸಾಧಕರಿವರು.

2001ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ಶ್ರೀ ಗಜಾನನ ಮಹಾಲೆ ಅಭಿನಂದನಾ ಸಮಿತಿಯವರು ಹಮ್ಮಿಣಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಚಂದಾ ವಸೂಲಿಗೆ ಹೋದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ‘ಮಹಾಲೆಯವ್ರಿಗೇನ್ರಿ? ಐದನೂರ್ಯಾಕ್ರೀ ಸಾವ್ರಾ ತುಗೊಳ್ರೀ..’ ಹೀಗೆ ಧಾರವಾಡ- ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಜನ ಕಕ್ಕುಲಾತಿಯಿಂದ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮೊತ್ತ ಎರಡು ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿತ್ತು!

ಪ್ರಸಾಧನ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ ನೈಜ ಹಾಗೂ ತೆಳು ಲೇಪನದ ಯುಗಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಕಿದ ಮಹಾಲೆ, ಬಣ್ಣ-ಬೆಳಕು-ನೆರಳಿನ ಸಂಯೋಜನೆಗನುಸಾರವಾಗಿ ಪ್ರಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು. ಇದೆಲ್ಲದರೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜನಿಕೆ, ಸರಳತೆ, ಅಕ್ಕರೆಯೇ ಅವರನ್ನಿಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೇರಿಸಿದ್ದು. ಅಂತೆಯೇ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಕಲಾವಿದರೆಲ್ಲ ತೆರೆಯ ಹಿಂದಿನ ಗಜಾನನನಿಗೆ (ಮಹಾಲೆಯವರಿಗೆ) ವಂದಿಸಿಯೇ ರಂಗಮಂಚ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಇಂದಿಗೂ ರೂಢಿ.

ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮನ್ಸೂರ, ಬಸವರಾಜ ರಾಜಗುರು, ಪಂಚಾಕ್ಷರಿಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತಿಗಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಕಿರಿಯರಿಗೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಮ್ ಸಾಥ್ ಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಅದೇ ಶ್ರದ್ಧೆ. ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪುರಾಣಿಕಮಠರ ಗರಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪಳಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದೆಲ್ಲದರೊಂದಿಗೆ ವರುಷವೂ ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ ಬಂತೆಂದರೆ ಮೈಕೈ ತುಂಬ ಮಣ್ಣು. ಮಣ್ಣಿಗೆ ಗಣೇಶ ರೂಪು ಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಸರಿದಿದ್ದು ಅವರ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಈ ಮಣ್ಣ-ಬಣ್ಣ ಅಭಿನಯದ ನಂಟನ್ನೂ ಅಂಟಿಸಿದೆ; ಕಿರುತೆರೆ, ಹಿರಿತೆರೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಾಧನ ಮಾಡುತ್ತ ಕೆಲ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಬಹುಮುಖಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಇವರದು.

ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1987-88), ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಸಾಧನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(2004-05), ಮುಂಬೈ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಸಾಧನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2008-09), ಇವರ ಜೋಳಿಗೆಯಲ್ಲಿವೆ ಯಾದರೂ ಇಂದಿಗೂ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸ. ಮೂರು ಮಕ್ಕಳ ಪೈಕಿ ಮಗಳು ಭಾರತಿ ಮತ್ತು ಕಿರಿಯ ಮಗ ಸಂತೋಷ್ ತಂದೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲೇ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಹೀಗೆ ಬಣ್ಣದೊಂದಿಗೆ. ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ. ಕೇಶಕರ್ತನದೊಂದಿಗೆ, ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಣ್ಣ ದೇಹಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದಿತು. ‘ಸೈಕಲ್ ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಆಣೆ!’ ಪತ್ನಿ ಜಯಾರ ಮಾತು ಮುರಿದು ಮತ್ತದೇ ಸೈಕಲ್ ಏರಿದರು ಮಹಾಲೆ. ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಆರೋಗ್ಯ-ಮನಸ್ಸು ಉಲ್ಲಸಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ನಮನ, ಸೈಕಲ್ಲಿಗೇ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮಹಾಲೆ.

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ, ’ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕದಲ್ಲಿ 08/09/2009ರಂದು ಪ್ರಕಟ.

ಗಮಕಯೋಗಿಯೊಂದಿಗೆ...

2010-08-15T01:07:00.000-07:00

ನಮ್ಮದು ಹಳ್ಳಿ ಮನೆ. ಒಂದೊಂದಕ್ಕೆ ಒಂದೊಂದು ಜಾಗ. ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕೋಣೆ, ಮಲಗಲು ಮತ್ತೊಂದು.. ಅವಳಿಗೂ ಗಮಕದ ಹದ ಗೊತ್ತು. ರುಚಿಯೂ. ಆದರೆ ವಾಚಿಸುವುದಿಲ್ಲವಷ್ಟೇ. ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ತಕರಾರೇ ಇಲ್ಲ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದರೂ ಕೋಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಂತೂ ಊಂ ಹೂ....

-------------------

೨೦೧೦ನೇ ಸಾಲಿನ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಮಕಿ ಹೊಸಹಳ್ಳಿ ಕೇಶವಮೂರ್ತಿ ಅವರನ್ನು ಅರಸಿ ಬಂದಿದೆ. ಗಮಕ ಕಲೆಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಇಟ್ಟ, ಜನರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಕುರಿತಂತೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟ ಹಿರಿಯ ಗಮಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರೂ ಒಬ್ಬರು. ಇಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗಮಕ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಹೊಸಹಳ್ಳಿ-ಮತ್ತೂರು ಮಧ್ಯೆ ತಾಯ ಮಮತೆಯಂತೆ ಹರಿಯುವ ತುಂಗೆಯೇ ಬಾಲಕ ಕೇಶವನಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಮಾತೆ. ಅವಳ ಲಯ-ಗತಿಗೆ, ಕಾವ್ಯದ ರಸಕ್ಕೆ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಸೆಯುತ್ತ ಪಂಪ, ರನ್ನ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಗಮಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಕಲೆ ಕೇಶವನಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಸಿದ್ಧಿಸಿತ್ತು. ಅತ್ತ ಹೈಸ್ಕೂಲು ಕಟ್ಟೆ ಏರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗಮಕ ವಾಚನಕ್ಕಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಏರುವ ಅವಕಾಶಗಳೂ ಅವನನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದವು...

ಹಗಲು ಹೊತ್ತು ಉತ್ತು-ಬಿತ್ತುವ ಕೆಲಸ. ಇರುಳು ಹನ್ನೊಂದರಿಂದ ಕಾವ್ಯದ ಆಸ್ವಾದನೆ, ರಸಸಿದ್ಧಾಂತದೊಂದಿಗೆ ಗಮಕ ಕಲೆಯ ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸ. ಯುವಕ ಕೇಶವನಿಗೆ ಕಲಾದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ‘ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ’ಯೂ ಒಲಿದುಬಂದಳು. ಈ ದಾಂಪತ್ಯಕ್ಕೆ ‘ಉಷೆ’ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದಳು. ಕೇಶವಮೂರ್ತಿಗಳ ಕಾಯಕ ಮುಂದುವರಿಯಿತು... ಆಳಿನೊಂದಿಗೆ ಆಳಾಗಿ ವಸುಂಧರೆಯ ಸೇವೆ; ಕಾವ್ಯ-ರಸದೊಂದಿಗೆ ಸರಸ್ವತಿಯ ಪಾದಸೇವೆ...

ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಲಿನ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಮಕಿ ಹೊಸಹಳ್ಳಿ ಕೇಶವಮೂರ್ತಿ ಅವರನ್ನು ಅರಸಿ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ’ ದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ‘ಗಮಕ-ಜೀವನ’ದ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಲುಕು ಹಾಕಿದ ಛಾಯೆಯಷ್ಟೇ ನಿಮ್ಮಮುಂದೆ...

* ನಿಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯ...
ಅಪ್ಪ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪುರಾಣ ವಾಚಕರು. ಅಣ್ಣ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಪರಿಸರದಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದೆ. ಗಮಕವಾಚನ ಎಲ್ಲೇ ನಡೆದರೂ ಲಕ್ಷ್ಯಗೊಟ್ಟು ಆಲಿಸುವುದೇ ಬಾಲ್ಯಕಾಲದ ‘ಆಟ’ವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಕುಪ್ಪಳಿಯ ವೆಂಕಟೇಶಯ್ಯನವರಲ್ಲಿ ಗಮಕಾಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ.

* ಗಮಕ-ಕಲಾಸಮಯ-ಪ್ರಯೋಗ..
ಇಡೀ ದಿನ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ. ರಾತ್ರಿ ಹನ್ನೊಂದರಿಂದ 1 ಗಂಟೆವರೆಗೆ ಗಮಕ ಅಭ್ಯಾಸ. ರನ್ನ, ಪಂಪರ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಕಾವ್ಯವನ್ನೇ ವಾಚಿಸಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು. ಶಂಕರಾಭರಣ, ಕಲ್ಯಾಣಿ, ತೋಡಿ, ಹಂಸಧ್ವನಿ, ಮೋಹನ ಇತ್ಯಾದಿ ಹದಿನೈದಿಪ್ಪತ್ತು ರಾಗಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಗಮಕ ವಾಚನವನ್ನು ಕಾವ್ಯದ ರಸಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಹಾಡುತ್ತ ಬಂದೆ.

* ನಿಮ್ಮ ‘ಕಲಾಸಮಯ’ ಪತ್ನಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯವರ ಮುನಿಸಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡಲಿಲ್ಲವೆ?
ನಮ್ಮದು ಹಳ್ಳಿ ಮನೆ. ಒಂದೊಂದಕ್ಕೆ ಒಂದೊಂದು ಜಾಗ. ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕೋಣೆ, ಮಲಗಲು ಮತ್ತೊಂದು.. ಅವಳಿಗೂ ಗಮಕದ ಹದ ಗೊತ್ತು. ರುಚಿಯೂ. ಆದರೆ ವಾಚಿಸುವುದಿಲ್ಲವಷ್ಟೇ. ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ತಕರಾರೇ ಇಲ್ಲ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದರೂ ಕೋಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಂತೂ ಊಂ ಹೂ....

* ಮತ್ತೂರು ಮತ್ತು ನೀವು...
ಮತ್ತೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಲಂಡನ್‌ನಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲ ನನ್ನ ಗಮಕ ವಾಚನಕ್ಕೆ ಕಿವಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೇ ಮರಳಿದರು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ 55 ವಯಸ್ಸಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಆಗ... ಅವರಿಗೆ ಗಮಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಖಯಾಲಿ ಶುರುವಾಯಿತು! ನಂತರ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಡೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ-ವಾಚನ ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಡೆಸಿದೆವು. ಈಗಲೂ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಎಚ್‌ಎಂವಿ ಕೆಸೆಟ್ ಕಂಪೆನಿಯವರ 200 ಕೆಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿ-ವಾಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಟಿವಿ, ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಎಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆರಡು ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರಯಾಣ...

* ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಕಾರ ಗಮಕ ಕಲೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ?
ಪರಭಾರೆಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕನ್ನಡದ ಏಕೈಕ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಗಮಕ. ಭಾಷೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಮಿತಿ. ಕನ್ನಡದ ಕಾವ್ಯವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಅಂತಃಸ್ಸತ್ವ. ಆದರೂ ಪ್ರಯೋಗಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಲಹಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಕಾವ್ಯ ವಾಚಿಸಿದೆ. ಮತ್ತೂರು ಅದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಕನ್ನಡದ ಕಂಪೇ ಕಂಪು. ತಂಪು, ಇಂಪು ಎಲ್ಲವೂ....

* ಬೇಸರವೇನು? ಖುಷಿ ಏನು?
ಗಮಕ ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ನಿರಾಸಕ್ತಿ. ನೂರಾರು ಶಿಷ್ಯರಿದ್ದರೂ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೂ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಗಮಕದ ಕಡೆ ತಲೆಯೇ ಹಾಕುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಕಾಲೇಜು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತುವುದರೊಳಗೆ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಗಳೇ ಬದಲಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದುವೇಳೆ ಕಲಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದರೂ ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ತಕ್ಕ ಪರಿಸರದ ಕೊರತೆ. ಆದರೂ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜಲಜಾ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಂಪಾ ಹಾಗೂ ಸನತ್‌ಕುಮಾರ್, ಅನಂತನಾರಾಯಣ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತ, ಕಲಿಸುತ್ತ ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

* ಕಲೆಯ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ...
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಿಂದಲೇ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಮಕ ಕಲೆ ಅಳವಡಿಕೆ. ವಾರಕ್ಕೆ ಎರಡು-ಮೂರು ಸಲವಾದರೂ ಮಕ್ಕಳು ಗಮಕ ವಾಚನ ಕೇಳಿದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದೋ..? ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ನೋಡಬೇಕು.... ಹೊಸಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ‘ಹೊಸಹಳ್ಳಿ ಗಮಕ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತು’ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಪ್ತಾಹ ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯರೊಂದಿಗೆ ಹೊರ ಊರುಗಳ ಗಮಕ ಕಲಾವಿದರೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

* 76ರ ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಗಮಕ ಸೇವೆ...?
ನಿಲ್ಲಿಸುವುದೆಂತು ಮಾರಾಯರೆ? ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಲಿಸುವ ಯಾರೇ, ಎಲ್ಲೇ ಕರೆದರೂ, ‘ಕಾಂಚಾಣ’ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಕಲಾಸೇವೆಗೆ ಸೈ....
----------------------
ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ, ’ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕದಲ್ಲಿ 20-6-2010 ಪ್ರಕಟ.

‘ಭೋಗ ಜೀವನವೊಂದೇ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ’

2010-08-15T00:52:00.000-07:00

ಭಾರತೀಯರಾದ ನಮಗೆ ಭೋಗ ಜೀವನವೊಂದೇ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಮನೋ-ದೈಹಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮವಿದೆ. ಸಂಗೀತವಿದೆ. ಧ್ಯಾನವಿದೆ. ಇಚ್ಛಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನೋಬಲವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಅವರೆಲ್ಲ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಕರತಾಡನ ಮಾಡುತ್ತ ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಎದ್ದು ಬಂದು ನೀವು ಭಾರತೀಯರು ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಎಂದು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಮುತ್ತಿಟ್ಟರು. ನಂತರ ನಾನು ಭಾರತದಿಂದ ತಂದಿದ್ದ ಸೋಪಿನಿಂದ ಮುಖ ಮೈ ಕೈ ತೊಳೆದುಕೊಂಡೆ...
--------------------------

ಬದುಕೆಂದರೆ ಗೋಳಲ್ಲ, ಸಂಬಂಧವೆಂದರೆ ಸಂಕೋಲೆಯಲ್ಲ, ಪ್ರೀತಿಯೊಂದೇ ಜೀವನವಲ್ಲ. ಮದುವೆಯಿಂದಲೇ ಮುಕ್ತಿ ಎಂದೇನಿಲ್ಲ, ಸಂಸಾರದಾಚೆಗೂ ಏನೋ ಇದೆಯಲ್ಲವಾ? ಎನ್ನುವ ಪಂಕಜಕ್ಕನ ‘ಪ್ರಸನ್ನ’ಕ್ಕೆ ನೋವಿನ ಗುಡ್ಡ ಹೊತ್ತು ಬಂದವರು ಖಂಡಿತ ಮರಳುವುದು ನಗೆಹೂವಿನೊಂದಿಗೇ. ಅಂತಹದೊಂದು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿ ಪಂಕಜಕ್ಕ ಮತ್ತು ಅವರ ಬಳಗಕ್ಕಿದೆ.

ಎಪ್ಪತ್ತಾರರ ಎಂ.ಸಿ. ಪಂಕಜಾ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಹಿರೇಮಳೂರಿನವರು. ಮನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಇವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊಂಬೇಗೌಡ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದರು. ಶಾಲೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಮಧ್ಯಮ, ಕೆಳಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಕ್ಕಳ ಮನಃಸ್ಥಿತಿ, ಮನೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೇ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಸವನಗುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ‘ಪ್ರಸನ್ನ ಆಪ್ತಸಲಹಾ ಕೇಂದ್ರ’ ತೆರೆಯಲು ಇವರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಥಮ ಆಪ್ತಸಲಹಾ ಕೇಂದ್ರ ‘ಪ್ರಸನ್ನ’ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ಹೇಳಿದೆ. ಮನೋಸ್ಥೈರ್ಯ ತುಂಬಿದೆ. ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದೆ.

ಆಪ್ತಸಲಹೆ ನಿಮಗೆ ಆಪ್ತವಾದದ್ದು...

ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗಿನ ಒಡನಾಟ!? ಆಗ ಹೊಂಬೇಗೌಡ ಶಾಲೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳ ಬಹುಪಾಲು ಅಪ್ಪಂದಿರು ಕುಡುಕರು, ಬೇಜವಾಬ್ದಾರರು. ಇನ್ನು ಅಮ್ಮಂದಿರು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಪಾಟಿಚೀಲದೊಂದಿಗೆ ಕಂಕುಳ ಕೂಸನ್ನೂ ‘ಹೊರೆ’ಸುತ್ತ ಹಿಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಮೈಮುರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ‘ಓದುವ’ ಆ ಮನಸುಗಳು ಭಾರದಿಂದ ನಲುಗುತ್ತಿದ್ದವು, ಏಕಾಗ್ರತೆ ತೊಂದರೆ, ಭಯ, ಚುರುಕಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ ಹೀಗೆ ಮುಂತಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಅವರ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ನುಂಗಿಹಾಕುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಮನೆಯವರನ್ನು ಕರೆಸಿ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತ ಬಂದೆ. ಅಂದಿನಿಂದಲೂ ಈ ಆಪ್ತತೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮನಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದೆ.

ಯಾರಿಗೆ ಆಪ್ತ ಸಲಹೆ ಬೇಕು? ಯಾಕೆ?
ಕುಟುಂಬದ ಯಾರೇ ಆಗಲಿ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಹೋಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದಾದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಅವರಿಗೊಬ್ಬರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಅವರೊಂದಿಗಿರುವವರು ನೀಡಿದ ‘ಕೊಡುಗೆ’ಯ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿನ್ನುಣ್ಣು, ಎಂದು ಹೇಳುವವರಿಲ್ಲ. ಬೇಜಾರ್ಯಾಕೆ? ಏನು ಖುಷಿ? ಎಂದು ತಲೆ ಸವರುವರಿಲ್ಲ. ಹೆಂಡತಿ ಎಂದರೆ ಟೇಕನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಟೆಡ್?! ಮಕ್ಕಳು ಎಂಜಿನಿಯರ್, ಡಾಕ್ಟರ್‌ಗಳೇ ಆಗಬೇಕು. ಬಂದ ಸೊಸೆ ಮಗನನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡರೆ?

ವಯಸ್ಸಾಯ್ತು ತಾನಿನ್ನು ಎಲ್ಲರ ಕೈಗೊಂಬೆಯೇ... ಎಲ್ಲವೂ ತಾನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಆಗಬೇಕೆನ್ನುವ ಹಠ, ಅಭದ್ರ ಮನೋಭಾವ, ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಏನೇನೋ... ಸಮಸ್ಯೆ, ಗೊಂದಲ, ಖಿನ್ನತೆ, ನೋವು, ದುಃಖ.. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೂವಿನಂತಿದ್ದ ಮನಸ್ಸು ಹಾವಿನಂತಾಗಬಹುದು. ಬಾಡಲೂಬಹುದು.

ಆಗ ಘಾಸಿಗೊಳಗಾದ ಆ ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವನ್ನೂ ಆಪ್ತಸಮಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಶ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದವರಿಗೆ ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲರ ದೂರು-ದುಮ್ಮಾನ ಕೇಳಿದ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಗತಿ? ನೀವೇನಾದರೂ ಈ ವಿಷಯವಾಗಿ ಕೆಲ ನಿಮಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಾ?
ನೋಡಿ.... ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಮಲ ಪತ್ರದ ಮೇಲಿನ ಜಲಬಿಂದುವಿನ ಹಾಗೆ ಇದ್ದುಬಿಟ್ರೆ ಜೀವನ ನಿಜವಾಗಲೂ ಸುಂದರವಾಗಿರತ್ತೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ರಾತ್ರಿ ಮನೆಗೆ ಬರೋವಾಗ ಎಲ್ಲರ ದುಃಖ, ಸಂಕಟ, ನೋವುಗಳನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಇಲ್ಲ.

ಇಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ, ದೊಡ್ಡ ಅಧಿಕಾರಿಯೇ ಆಗಲಿ ಯಾರೇ ಆಗಲಿ ಸಲಹಾ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಂಕೋಚವೆನಿಸಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೇ ಬರುತ್ತೇವೆಂದರೂ ನಾನು ಸುತರಾಂ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನೂ, ನೋವಿನ, ಪಾಪದ ಹಣವನ್ನೂ ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರಿಗೆ ಗೊತ್ತು ಯಾರ ಮನಸು ಯಾವಾಗ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸಬಹುದೆಂದು?

ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತು, ಯಾರನ್ನೇ ಆಗಲಿ ಆಪ್ತ ಸಲಹಾ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಕರೆತರಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇರೆಲ್ಲಿಗೋ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೇವೆಂದೋ, ಮಕ್ಕಳಿಗಾದರೆ ಏನನ್ನೋ ಕೊಡಿಸುತ್ತೇವೆಂದೋ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದು ಖಂಡಿತ ತಪ್ಪು. ಆಪ್ತಸಲಹೆ ಅವಶ್ಯವಿದ್ದವರನ್ನು ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರೊಬ್ಬರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿಸುತ್ತೇನೆ ಬಾ.. ಎಂದೇ ಕರೆದುಕೊಂಡುಬರಬೇಕು.

ಆಪ್ತಸಲಹಾ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ...
ಆಪ್ತಸಲಹೆಗಾರರಾಗಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರಿಗೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಆರು ತಿಂಗಳ ಡಿಪ್ಲೊಮೊ ಕೋರ್ಸ್ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್‌ನ ಮನೋವೈದ್ಯರಾದ ಡಾ. ಸಿ.ಆರ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಡಾ. ಮಾಳವಿಕಾ ಕಪೂರ್, ಡಾ. ಎಸ್. ರಾಜಾರಾಮ್ ಮುಂತಾದವರು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಕೋರ್ಸ್‌ನ ನಂತರ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆಪ್ತಸಲಹಾಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಮನಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸನ್ನದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಅಂದಹಾಗೆ ಪ್ರಸನ್ನರ ಆಪ್ತಸಲಹಾಗಾರರು ಸ್ವಯಂಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದ ಬಿಡಿಗಾಸನ್ನೂ ಅಪೇಕ್ಷಿಸದೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.

ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್, ಟೆಲಿಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ?
ಖಂಡಿತ ನಾನು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ. ಆಪ್ತಸಲಹೆಯಲ್ಲಿ ನೋಟ, ಸ್ಪರ್ಶ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿ ಸಂವೇದನೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಸಮಾಧಾನಿಸಲು, ಅಳಲು ಕೇಳಲು, ಗೊಂದಲ ನಿವಾರಿಸಲು, ಕೊನೆಗೆ ಅವರ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಅವರ ಮೂಲಕವೇ ಉತ್ತರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಮುಖಾಮುಖಿ ಆಪ್ತಸಲಹೆಯೇ ಆಗಬೇಕು.

ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ ಮಂಡಿಸಿದಾಗಿನ ಅನುಭವ...
ಸುಮಾರು 22 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ ‘ಅನುಭಾವಿಕ ಕಲಿಕೆ’ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡಿಸಲು ಲಂಡನ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದ್ದೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡರು.

ಕೊನೆಗೆ ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಸುತ್ತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ತಳಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡವು. ನಾನು ಅವಿವಾಹಿತೆ ಎಂದು ತಿಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕುತೂಹಲ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಅವರ ಹುಬ್ಬೊಳಗೆ ಬಯಕೆ, ಕಾಮ, ಲೈಂಗಿಕತೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ, ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತವು.

ಭಾರತೀಯರಾದ ನಮಗೆ ಭೋಗ ಜೀವನವೊಂದೇ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಮನೋ-ದೈಹಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮವಿದೆ. ಸಂಗೀತವಿದೆ. ಧ್ಯಾನವಿದೆ. ಇಚ್ಛಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನೋಬಲವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಅವರೆಲ್ಲ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಕರತಾಡನ ಮಾಡುತ್ತ ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಎದ್ದು ಬಂದು ನೀವು ಭಾರತೀಯರು ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಎಂದು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಮುತ್ತಿಟ್ಟರು. ನಂತರ ನಾನು ಭಾರತದಿಂದ ತಂದಿದ್ದ ಸೋಪಿನಿಂದ ಮುಖ ಮೈ ಕೈ ತೊಳೆದುಕೊಂಡೆ...

ನೀವು ಯಾಕೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ?
ನಾವು ಏಳು ಜನ ಮಕ್ಕಳು. ಅಕ್ಕ ಮುದುವೆಯಾಗಿ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ಐದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಬಾವ ದೃಷ್ಟಿದೋಷದಿಂದ ಅಂಧರಾದರು.

ಮೂರು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕರೆತಂದು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಾನೇ ಹೊತ್ತೆ. ಅಣ್ಣ, ಅಕ್ಕನ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಕಿ, ಸಲುಹುತ್ತ ಬಂದೆ. ಅದ್ಯಾಕೋ ನನಗೆ ಮದುವೆ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯೇ ಹುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ.
---------
ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ, ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯ ’ಭೂಮಿಕಾ’ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ, 25-05-2010

ಹೊಸ ಬಾಟಲು, ಹಳೆ ಮದ್ಯ?

2010-08-15T00:38:00.000-07:00

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಓದಲೇಬೇಕಾದಂತಹ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯು ‘ಮೇರು ಕೃತಿ’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುಗರಿಗೆ ನೀಡಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.ಈಗಾಗಲೇ ಈ ಕೃತಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕೃತಿಗಳ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿರುವ ಮಾನದಂಡದ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಅನುಮಾನಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿದೆ.

ನಾಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ನೂರು ಸಾಹಿತಿಗಳ ಆಯ್ದ ಒಂದೊಂದು ಕೃತಿಯನ್ನು 50 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಹಳಗನ್ನಡ, ನಡುಗನ್ನಡ, ಹೊಸಗನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊರತರುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.

ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ, ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ, ಸೋಮೇಶ್ವರ ಶತಕ, ಜೈಮಿನಿಭಾರತ, ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫರ ಸಮಗ್ರ ಗೀತೆಗಳು, ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ, ಚಿದಂಬರ ರಹಸ್ಯ, ಗೃಹಭಂಗ, ಹಸಿರು ಹೊನ್ನು, ಹಂಸಗೀತೆ, ಗಂಗವ್ವ ಗಂಗಾಮಾಯಿ, ಕುಸುಮಬಾಲೆ, ಗ್ರೀಕ್ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ, ತೇರು, ಅರಮನೆ, ಬದುಕು, ತೇರು, ಸಂಜೆ ಐದರ ಮಳೆ, ಶಾಲ್ಮಲಿ, ಗೌರ್ನಮೆಂಟ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ... ಹೀಗೆ ಕೃತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಕೃತಿಗಳ ಆಯ್ಕೆಗಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಕ ಪ್ರೊ. ಎಲ್.ಎಸ್. ಶೇಷಗಿರಿರಾವ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತಿಗಳಾದ ಡಾ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ, ಡಾ. ಎಂ.ಎಂ. ಕಲಬುರ್ಗಿ, ಹಂಪಿ ವಿವಿಯ ನಿವೃತ್ತ ಕುಲಪತಿ ಡಾ. ಎಚ್.ಜಿ. ಲಕ್ಕಪ್ಪಗೌಡ, ಡಾ. ಹಂ.ಪ. ನಾಗರಾಜಯ್ಯ, ಪ್ರೊ. ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ, ಡಾ. ಎನ್.ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟ, ಪಿ.ಎಸ್. ಶಂಕರ್, ಸಾರಾ ಅಬೂಬಕ್ಕರ್, ಪ್ರಧಾನ ಗುರುದತ್, ಅರವಿಂದ ಮಾಲಗತ್ತಿ, ಪ್ರೊ. ದೊಡ್ಡರಂಗೇಗೌಡ ಅವರು ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷದಿಂದ ಈ ಸಮಿತಿಯು ಮೇರು ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯ-ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಕಾಶನದವರು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳನ್ನೇ ಇಲಾಖೆ ಹೊರತರುತ್ತಿದೆ.

‘ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರು ಓದಲೇಬೇಕಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ, ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಈ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ’ ಎಂದು ಕೃತಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರೊ. ಎಲ್.ಎಸ್. ಶೇಷಗಿರಿರಾವ್ ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.

‘ಸಮಿತಿಯ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರದು ಒಂದೊಂದು ರೀತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಸಮರ್ಥನೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮೇರುಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕೃತಿಕಾರರ, ಪ್ರಕಾಶಕರ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಮುನ್ನಡೆಯಲಾಗಿದೆ’ ಎಂದರು.

ಸದಸ್ಯರಿಗೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ...!: ಆದರೆ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಡಾ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ ಅವರನ್ನು ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ ಮಾತನಾಡಿಸಿದಾಗ, ‘ಹೌದೆ? ಈ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಸರೂ ಇದೆಯೇ? ನನಗೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲ?’ ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

ಅದೇ ರೀತಿ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೆನ್ನಿ ಅವರ ಪುಸ್ತಕವೂ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೇ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ. ‘ನನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಯೆ? ಈ ವಿಷಯ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಬಿಡಿ’ ಎಂದರು.

ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆ ಸದಸ್ಯರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ 100 ‘ಮೇರು ಕೃತಿ’ಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಮುದ್ರಣ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದರೂ ಆ ಕೃತಿಗಳ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಇದ್ದ ಮಾನದಂಡದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಅದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಇಟ್ಟ ಹೆಸರು ಹಾಗೂ ಅದರಡಿ ನಿರೂಪಿಸ ಹೊರಟಿರುವ ರೂಪುರೇಷೆಗೂ ಸಾಮ್ಯತೆಯಾಗಲಿ, ಸಮರ್ಪಕತೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯೆ?: ಈ ಪೈಕಿ ಸಾಹಿತಿ ಪ್ರೊ. ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ, ‘ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ. ಮರುಮುದ್ರಣವೂ ಸರಿ. ಆದರೆ ಹೊಸ ಬಾಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಮದ್ಯವನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಂತಾಗಿದೆಯಲ್ಲ ಈ ಯೋಜನೆ? ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊಸತಾಗಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಲಿ ಏನಿದೆ? ‘ಮೇರು ಕೃತಿ’ಯ ಆಯ್ಕೆಯ ಮಾನದಂಡ ಏನಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲೇ ಗೊಂದಲಗಳಿವೆ. ಇದು ಹಳೇ ಯೋಜನೆಗೆ ಹೊಸ ಹೆಸರಷ್ಟೇ’ ಎಂದರು.

‘ಆಧುನಿಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೇರು ಕೃತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದೇ ಕಷ್ಟಕರ. ಒಂದು ಕೃತಿಯನ್ನು ಮೇರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ಅದನ್ನು ಯಾಕೆ ಮರುಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ಇದೆಲ್ಲ ಯೋಚಿಸಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದಾದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಪಕ್ಷ ಆಯಾ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದಿಂದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಿತ್ತು’ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

‘ಮೇರು’ ಎಂಬ ಗೊಂದಲ: ‘ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಕೂಡ ಮೇರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಕಾಶನಗಳೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿವೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಆ ಎಲ್ಲ ಮೇರು ಕೃತಿ ಪ್ರತಿಗಳೂ ಮುಗಿದು ಹೋಗಿವೆಯೇ?’ ಎಂದು ಸಂಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಅವರು, ತನ್ನ ಕೃತಿಯನ್ನೇ ‘ಮೇರು’ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಾಹಿತಿಯಾದವನಿಗೆ ಸಂಕೋಚಕ್ಕೆ ಈಡುಮಾಡುವ ವಿಷಯ. ಆದರೂ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ‘ಕೆಲ’ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಕೃತಿಗಳು ಖಂಡಿತ ‘ಮೇರು’ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ ಎಂದರು.

ಆಯಾ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ‘ಮೇರು’ ಎಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ನಿಜ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮೆರುಗು ಮೂಡುತ್ತಿತ್ತಲ್ಲವೆ ಎಂದು ಶೇಷಗಿರಿರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ‘ಕೆಲ ಕೃತಿಗಳ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅದೇ ಲೇಖಕರ ಬೇರೆ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲ ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ವರ್ಷಾಂತ್ಯದೊಳಗೆ ಓದುಗರ ಕೈಗೆ..: ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮನು ಬಳಿಗಾರ, ‘ಇದೊಂದು ಹೊಸ ಯೋಜನೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳನ್ನೇ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಲಿದೆ. ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷಾಂತ್ಯದೊಳಗೆ ಈ ನೂರು ಮೇರುಕೃತಿಗಳು ಓದುಗನನ್ನು ತಲುಪಲಿವೆ’ ಎಂದರು.

ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ ‘ಮೇರು ಕೃತಿ’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೆಲ ಕೃತಿಗಳ ವಿವರ...

ಡಾ. ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ-‘ಪ್ರಶ್ನೆ’. ಪು.ತಿ.ನ-‘ಸಮಗ್ರ ಪ್ರಬಂಧ’, ಡಾ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ-‘ಚಕೋರಿ’, ಎ.ಎನ್. ಮೂರ್ತಿರಾವ್-‘ಚಿತ್ರಗಳು, ಪತ್ರಗಳು’, ಪ್ರೊ. ದೇ. ಜವರೇಗೌಡ- ‘ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ-ವಚನಚಂದ್ರಿಕೆ’, ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲ- ‘ಆಟ’, ಡಾ. ಹಂ.ಪ. ನಾಗರಾಜಯ್ಯ- ‘ಪಂಪ’.

ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್-‘ಆದಿಕವಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ’, ಡಾ. ಜಿ.ಎಸ್.ಆಮೂರ- ‘ಭುವನದ ಭಾಗ್ಯ’, ಡಾ. ಎಚ್.ಎಲ್. ನಾಗೇಗೌಡ- ‘ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಬಯಲಿಗೆ’, ಸಿದ್ಧಲಿಂಗ ಪಟ್ಟಣಶೆಟ್ಟಿ-‘ಆಯ್ದ ಕವಿತೆಗಳು’, ಡಾ. ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯ-‘ಸಮಗ್ರ ಕಾವ್ಯ’, ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೆನ್ನಿ-’ಆಯ್ದ ವಿಮರ್ಶಾ ಲೇಖನಗಳು’ ಇತ್ಯಾದಿ...

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ,13-08-2010 ರಂದು ’ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ ವರದಿ.

ಹಟವ್ಯಾಕೆ? ಚಟ ಬೇಕೆ?

2010-08-09T03:53:00.000-07:00

ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವ ಮತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾರದೋ ಒಬ್ಬರ ಬದುಕಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕಗೊಳಿಸುವುದೆಂದರೆ?
ಸಂಗೀತದ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದವರಿಗೆ ‘ಮಂದ್ರ’ದ ಮಧುಮಿತಾಳ ‘ಮಾರ್ಗ’ವೇ ಖಾಯಂ?
ಗುರುದೀಕ್ಷೆಗೆ ಹಾಸಿಗೆಯೇ ‘ರಂಗ’ಮಂಚವಾಗಬೇಕೆ?

---------------------------------

ಭೈರಪ್ಪ ಸರ್,
ಹಸ್ತಾಕ್ಷರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಖಯಾಲಿ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ನನಗಿಲ್ಲ. ಈಗಲೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಹಸ್ತಾಕ್ಷರಕ್ಕಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ ಕೈಚಾಚಿದ್ದುಂಟು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ವಿಮರ್ಶಾ ಸಂಕಿರಣದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಹಿರಿಯ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಾದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮುಖತಃ ನೋಡಿದ್ದು ಆಗಲೇ. ‘ಮಂದ್ರ’ ಆಗಷ್ಟೇ ಕಾವೇರತೊಡಗಿತ್ತು.ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದ ಮಂದ್ರ ಸ್ವರದ ಅನುಭೂತಿ ನೆನಪಾಗಿ ಆ ಕಾದಂಬರಿ ಕೊಂಡೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಲ ಹಸ್ತಾಕ್ಷರ ಪಡೆಯಲು ನಿಮ್ಮದೇ ‘ಮಂದ್ರ’ ಚಾಚಿದೆ.

ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿ ತುಸುವೇ ನಕ್ಕೆ. ನಿರಾಶೆಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಅದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಲುಪಲಿಲ್ಲವೇನೋ ಎಂದು ಸಮಾಧಾನಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೂ ತುಟಿ ಅಗಲಿಸಿದೆ. ಉಹೂಂ... ಮುಖವನ್ನೂ ಎತ್ತದೆ ಕೇವಲ ನಾಮಾಂಕಿತ ಹಾಕಿ ಕಾದಂಬರಿ ಕೈಗಿಟ್ಟಿರಿ. ಒಂದೆರಡು ಶುಭಹಾರೈಕೆಗಳೆನಾದರೂ ಹಾರಿ ಬಂದಾವೋ ಎಂದು ಕಣ್ಣು ಅಗಲ ಮಾಡಿದವಳಿಗೆ, ಪ್ಚ್...

ಮತ್ತೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದು ರವೀಂದ್ರ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಸ ಬಯಲು ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ. ಅರೆ! ಈ ಬಾರಿ ನೀವು ನಮಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಹೇಳಿದಿರಿ. ನನಗೋ? ನನ್ನದೇ ಗಡಿಬಿಡಿ. ಹಿರಿಯ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಿಗೆ ಏನು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಬೇಕು? ಏನೋ ಕೇಳಿ ಬೈಸಿಕೊಂಡರೆ? ಅಳುಕಿನಿಂದಲೇ ಸ್ವರ ಹೊರಡಿಸಿದೆ.ಆಗ ನೀವು, ‘ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದರ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಸರಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಎರಡು ತಿಂಗಳಾಗಬಹುದು’ ಎಂದಷ್ಟೇ ಸುಮ್ಮನಾದಿರಿ.

ಛೆ, ಅಷ್ಟೊಂದು ದಪ್ಪ ದಪ್ಪ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವವರು ಯಾಕೆ ಇಷ್ಟೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಣಮಣಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ದನಿ ಏರಿಸಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವೂ ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯೂ ಇರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳವು ಎಂದುಕೊಂಡೇ, ‘ಸರ್, ಈಗಿನ ಯುವಬರಹಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ಏನನ್ನಿಸುತ್ತದೆ? ಇತ್ತೀಚಿನ ತಲೆಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನಿಮಗಿಷ್ಟವಾಗುವ ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕೃತಿಕಾರರು? ಅವರ ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಬರೆವಣಿಗೆಯ ಲಯ-ಗತಿ-ವಿಚಾರ? ಬ್ಲಾಗ್ ಬರಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ? ಅಂದಹಾಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಯಾವ ಕೃತಿ ಓದಿದಿರಿ ಸರ್?’

ಅದಕ್ಕೆ ನೀವೇನಂದಿರಿ- ‘ತುಂಬಾ ಜನ ಬರೀತಿದಾರೆ. ಅವರವರ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಯಾರು ಅಂತೆಲ್ಲ ಹೇಳಲಿಕ್ಕಾಗದು. ಯಾರ್ಯಾರೋ ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತಂದು ಕೊಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಂದನ್ನು ಓದುತ್ತೇನೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಯಾವ ಪುಸ್ತಕ ಓದಿದೆ ಅನ್ನೋದು ನೆನಪಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಓದಿಗಿಂತ ಬರೆಯುವುದೇ ನನ್ನ ಕೆಲಸ.
ಅದು ಒಂಥರಾ ಧ್ಯಾನ.
ಆಮೇಲೆ ಈ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.ಆದ್ರೆ ಈ ಬ್ಲಾಗ್ ಅಂದ್ರೆ... ಈಗ ನೀವೂ ಕೂಡ ನಿಮ್ಮದೇ ಒಂದು ಸ್ವಂತ ಬ್ಲಾಗ್ ಮಾಡಿ ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಬರೆಯಬಹುದು ನೋಡಿ...’.

ಮತ್ತೂ ಒಂದಿಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸೋಣ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದರು.ಹೆಣ್ಣುಮಗಳೊಬ್ಬರು ಗಾಜಿನ ಕುಪ್ಪೆಯೊಂದನ್ನು ಬಗಲುಚೀಲದಿಂದ ತೆಗೆದು ‘ಮಾವಿನಕಾಯಿ ಮೊರಬ್ಬ...’ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಕೈಗಿಟ್ಟರು. ‘ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಎಲ್ಲೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಪೆಚ್ಚುಮೋರೆಯನ್ನೂ ಹಾಕಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ನೀವು ‘ಪರವಾಗಿಲ್ಲ ಬಿಡಿ’ ಎನ್ನುತ್ತ ಅವರೆಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ನಡೆದಿರಿ.

ಪರವಾಗಿಲ್ಲ ಬಿಡಿ ಭೈರಪ್ಪ ಸರ್, ನಾನೂ ಈಗ ಅದನ್ನೇ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆಗ ಕೇಳದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೆಂದಾದರೂ ಕೇಳೋಣವೆಂದಿದ್ದೆ. ಹಾಗೆ ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬಾಲಂಗೋಚಿಗಳಾಗುತ್ತಾ ಹೊರಟಿವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಇದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಸಮಯ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಮುದ್ದಾಮ್ ಬೆಳೆಯುವ ಬಾಲಂಗೋಚಿಯನ್ನು ತುಂಡರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಸರ್, ಸೃಜನಶೀಲ ಚಿಂತನೆ, ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವೆ? ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದ ಸಣ್ಣ ತೂತಿನ ಜರಡಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅಳತೆಯ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಜರಡಿ ಹಿಡಿದು, ಇವು ಗಟ್ಟಿಕಾಳುಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ಧನ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆಯೆ? ಇಂಥದೇ ಕಟ್ಟಿಗೆ, ಇಷ್ಟೇ ಮೊಳೆಗಳು, ಇದೇ ಬಣ್ಣ ಎಂದು ಕಟ್ಟಿದ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗಿನಿಂದ ಪಾತ್ರಗಳೇನಾದರೂ ಇಣುಕಿ ಹಾಕಿದವೊ.. ಅವುಗಳ ಅಂತಃಸತ್ವ ಉಡುಗುವುದು ನಿಶ್ಚಿತವೆ? ಪೂರ್ವಗ್ರಹಪೀಡಿತ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಓದುಗ ಒಪ್ಪುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಒತ್ತಾಯ ಯಾಕೆ? ಬೇಕೆ?

‘ಗೃಹಭಂಗ’ದ ನಂಜಮ್ಮ ನಮಗೆಲ್ಲ ಎಷ್ಟು ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತಾಳೆ ಗೊತ್ತಾ ಸರ್? ಅವಳ ದಿಟ್ಟತನ, ಧೈರ್ಯ, ಸಾಹಸ, ಬದುಕನ್ನು ಮುಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಛಲದಿಂದ ಬದುಕುವ ರೀತಿ- ಎಲ್ಲ ಅಮ್ಮಂದಿರೂ ಹೀಗೆಯೇ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿರುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂದು ಕಣ್ಣ ತೇವಗೊಳಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು... ಎಲ್ಲ ಎಲ್ಲವೂ...

ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನೀವು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳು ಯಾಕೋ ಅತಿ ಎನಿಸುತ್ತವೆ. ಯಾಕೆ ಸರ್ ಹೀಗೆ? ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿ ಕಾದಂಬರಿ ಹೊರಬಂದಾಗಲೂ ಪಾತ್ರ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಹಿಂದೆ ಹಿಡನ್ ಅಜೆಂಡಾ ಇದೆ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನೀವೇ ಹೇಳಿ, ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವ ಮತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾರದೋ ಒಬ್ಬರ ಬದುಕಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕಗೊಳಿಸುವುದೆಂದರೆ? ಸಂಗೀತದ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದವರಿಗೆ ‘ಮಂದ್ರ’ದ ಮಧುಮಿತಾಳ ‘ಮಾರ್ಗ’ವೇ ಖಾಯಂ? ಗುರುದೀಕ್ಷೆಗೆ ಹಾಸಿಗೆಯೇ ‘ರಂಗ’ಮಂಚವಾಗಬೇಕೆ? ಅದೊಂದು ಸಂದರ್ಭವಾಗಿ, ತಂತ್ರವಾಗಿ ಸರಿದುಹೋದರೆ ಸರಿ, ಆದರೆ ಅದೇ ಕಾಮಭೂಮಿಕೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟರೆ? ಸಂಗೀತವೆಂದು ಹೋದೆಯೋ ಕಾಮವೆಂಬ ಸಂವಾದಿಗೂ ಶರಣಾಗಬೇಕು ನೆನಪಿರಲಿ... ಎಂದು ಬೆತ್ತ ಹಿಡಿದು ಬೆದರಿಸಿದಂತೆ ಅಲ್ಲವೆ ಸರ್ ಇದು?

ಹಣೆಗೆ ಕುಂಕುಮ, ಬಳೆ, ಹೂ ಮುಡಿಯದಿದ್ದರೆ ‘ಬದುಕು ಕವಲೇ’ ಎಂದು ಕಡ್ಡಿಮುರಿದ ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದ ಹಾಗಿದೆಯಲ್ಲ? ಪದೇಪದೇ ಇಣುಕುವ ‘ಸೂತಕ’ ಎನ್ನುವ ಪದ ಪ್ರಯೋಗ ಹೊಟ್ಟೆತೊಳಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಪಾತ್ರ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದಾಗ ನಿಮಗೆ ಏನನ್ನಿಸಿರಬಹುದು?

ಮಹಿಳಾ ಹೋರಾಟಗಳು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಮೆತ್ತಗಾಗಿರುವುದು ನಿಮಗೆ ನೆನಪಿಲ್ಲವೆ? ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುತ್ತ ನ್ಯಾಯ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಮಹಿಳೆಯರು ನಿಮ್ಮ ಸ್ಮೃತಿಗೆ ನಿಲುಕುತ್ತಿಲ್ಲವೆ ಸರ್? ಪುರುಷನ ನೆರಳಿನಾಚೆಗೂ ಅವಳು ಬದುಕುತ್ತಿರುವುದು, ಆರ್ಥಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಅವಳು ತೊಡಗಿರುವುದು ಈ ಹೊತ್ತಿನ ಚರ್ಚೆಯಾಗಬೇಕಿತ್ತಲ್ಲವೆ?

ಆದರೂ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸೆಲೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರದು ಯಾವ ರೀತಿ ಪಾತ್ರವಿರಬೇಕಿತ್ತು? ಎಂಬುದು ಸದ್ಯದ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಲ್ಲವೆ ಸರ್? ಓದಿದ ಗಂಡಸರೆಲ್ಲಾ ಹೆಂಗಸಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಓದಿದ ಹೆಂಗಸರೆಲ್ಲಾ ಗಂಡಸಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದಿದ್ದೀರಲ್ಲ... ಅಕ್ಷರ ಎನ್ನುವುದು ‘ಕ್ರೌರ್ಯ’ ತಂದುಕೊಡುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ ಎನ್ನುವುದಾದರೆ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಹೋರಾಟಗಳು ಏನಾದವು? ಏನಾಗಬಹುದು?

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವಾಗ ಮುಗ್ಗರಿಸಿದಂತಾಗಬಾರದಲ್ಲವೆ? ಲಿವಿಂಗ್ ಟುಗೆದರ್ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿನ್ನೂ ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಗಿ ತೊಡಿಸಿ ಆಗಲೇ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಚೌಕಟ್ಟು ಹಾಕಿ ಗಂಧದ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನೂ ಬೆಳಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ! ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಕಾನೂನು ಎಂದು ಹೊರಟವರು ಮಣ್ಣು ಮುಕ್ಕುವುದು ಗಟ್ಟಿ ಎಂದೂ, ಕವಲಿನ ಮುಕ್ತಾಯ ಮೊದಲು ಬರಿದಿಟ್ಟು ನಂತರ ಆರಂಭಿಸಿರುವಿರೇನೋ ಎನ್ನುವುದು ಪಿಸುಮಾತಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ ಈಗ.

ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಬೇಸರಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ ಸರ್. ಬೇಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ ಅದು ಗದ್ದೆಯೋ, ಹೊಲವೋ, ತೋಟವಷ್ಟೇ ಆಗುತ್ತದೆ; ಸುರಕ್ಷಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೀಮಿತ ಬೆಳೆ. ಇಳುವರಿಯಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರು;ಬೆಲೆಯಲ್ಲೂ. ಆದರೆ ಕಾಡು? ಬೇಲಿಯ ಹಂಗಿಲ್ಲ. ಬೀಜ ಬಿತ್ತುವವರಿಗಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕಿಲ್ಲ. ನೀರುಣಿಸುವವರಿಗೆ ಋಣಿಯಾಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅಳೆದು ಸುರಿದು ಬೆಳೆಯಬೇಕಿಲ್ಲ, ಧಾರಣೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಕ್ಕಡಿಯನ್ನೂ ತೂಗಬೇಕಿಲ್ಲ.

ಹೊಕ್ಕಷ್ಟೂ ಕಿರುದಾರಿ, ನಡೆದಷ್ಟು ಕಾಲುದಾರಿ, ಬಾಗಿದಷ್ಟೂ ಒಳದಾರಿ, ತಿರುದಾರಿ, ಅಂಕೆಗೂ ಸಿಗದ ಉಷೆಯ ದಾರಿ, ನಿಷೆಯ ದಾರಿ. ಯಾವಾಗ? ಎಲ್ಲಿ? ಹೇಗೆ? ಯಾಕೆ? ಯಾರು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಅಂದಾಜಿಲ್ಲದೆ ಸಾಗುವ ಅನೂಹ್ಯ ಪಯಣ. ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಿಲ್ಲದ ಚುಕ್ತಾ ಮಾಡಲಾಗದ ಅನುಭವದ ಮೊತ್ತ ಅದಾಗಬಹುದಲ್ಲವೆ?

ಗಮ್ಯ ಮೀರಿದ ನಡಿಗೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ನಿಲುಕಬಲ್ಲದೇನೋ... ಈ ಅನುಭವದ ಯಾತ್ರೆಯಲಿ ನೀವೂ ಈ ಹಿಂದೆ ಕೆಲವೊಂದು ಕಡೆ ‘ಸಾಕ್ಷಿ’ಯಾಗಿದ್ದೀರಿ, ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನೆನಪಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ ಅಲ್ಲವೆ? ಯಾರೋ ಎಂದೋ ತೊಡಿಸಿದ ಕನ್ನಡಕದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದಿನ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯ? ಒಮ್ಮೆ ಕೈಗೆ ಬಂದ ಗಾಜನ್ನೇ ಫ್ರೇಮಿನೊಳಗೆ ತೂರಿಸುವ ಹಟವ್ಯಾಕೆ? ಚಟ ಬೇಕೆ? ಅಳತೆ ಬದಲಾದಂತೆ ಪಾತ್ರಗಳ ಆಕಾರ ಹಿಗ್ಗಿ, ಕುಗ್ಗಿ, ತಗ್ಗುವುದಲ್ಲದೆ? ಅಷ್ಟೇ ಯಾಕೆ ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲವೂ ಆದಲ್ಲಿ, ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲೇನು ಅಡ್ಡಿ? ಒರೆಸಿ ಒರೆಸಿ ಗೀಚು ಬಿದ್ದ, ಅಳತೆಗೆಟ್ಟ ಮಬ್ಬುಗಾಜು, ಅಳತೆಬಿಟ್ಟ ಚೌಕಟ್ಟು ಅಟ್ಟಣಿಗೆಗೆ ಚೆಂದವಷ್ಟೆ.

ಹೇಳಿ? ಒತ್ತಿಟ್ಟ ಹತ್ತಿಯನ್ನು ತೆಗೆಯದೇ ಹೋದರೆ ಗದ್ದಲಕ್ಕೂ, ಶಬ್ದಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿದೀತು ಹೇಗೆ? ಅಂದಿಟ್ಟ ಟೊಪ್ಪಿಗೆಯದು ಪಿಸಿದು, ಬಣ್ಣಗೆಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಮಕಮಲ್ಲು ಎಂದು ಮುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಅರ್ಥ? ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ, ಅಹುದಹುದು ಎನ್ನುವವರಿಗೆ, ಆ ಅಕ್ಕನೇ ಹುಟ್ಟಿಬರಬೇಕೋ ಏನೊ? ಅದೆಲ್ಲ ಭ್ರಮೆಯಷ್ಟೆ.ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನಿಯಿಂದಲಾದರೂ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದುಬಂದರೆ ಅದೇ ವಾಸ್ತವ, ಸಮಕಾಲೀನ.

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಳಸದ
-----------------
ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪುರವಣಿ (08-08-2010) ಪತ್ರಕಾಮೇಷ್ಟಿ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ

ಅಜ್ಜಿಯ ಪೇಢೆ

2009-09-05T02:34:00.000-07:00

ಅರಳು ಮರಳು ಅಂತಾರಲ್ಲ ಅದು ಅವ್ರ ಸಂಗೀತ ಶಕ್ತಿಗೆ ಹೆದರಿ ದೂರ ನಿಂತಿತ್ತೋ ಏನೋ...

ಗುರುಗೋಳು ಅನ್ನೂಕಿಂತ ಅಜ್ಜಿ ಅಂತನ ಮಾತಾಡ್ತ ಹೋದ್ರು ಕುಂದಗೋಳದ ಅಶೋಕ್‌ ನಾಡಗೇರ್‌.
----------------------

ಕಿಟ್ಟಕ್ಕಾರು ತೀರ್‍ಕೊಂಡ್‌ ಮ್ಯಾಲಂತೂ ಹಾಡೂದ ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ರು. ಸೆಪ್ಟಂಬರ್‌ನೊಳಗ ನಮ್ಮ ಕುಂದಗೋಳ ವಾಡೆದಾಗ ಗಂಡಾಬಂಧ ಇಟ್ಕೊಂಡಿದ್ವಿ. ಬಾಬಣ್ಣ, ನಾರಾಯಣ (ಗಂಗೂಬಾಯಿಯವರ ಮಕ್ಕಳು) ಅವತ್ತ ಅಜ್ಜಿ ಹಾಡೂದು ಬ್ಯಾಡ. ಅಕಿಗೆ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯ ಅದ ಅಂದ್ರು. ಆದ್ರ ಮೊಮ್ಮಗ ಮನೋಜ್‌ ಪಟ್ಟಬಿಡದ ಅಜ್ಜಿ ಕಡೀಂದ್‌ ಹಾಡಿಸೇ ಬಿಟ್ರು. ಆವತ್ತ ಅಭೋಗಿ ಹಾಡಿದ್ರು. ಆಮ್ಯಾಲಿಂದ ಅವ್ರಿಗೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಬಂತು. ಮತ್ತ ಪಬ್ಲಿಕ್‌ನ್ಯಾಗ ಹಾಡ್ಲಿಕ್ಕೆ ಸುರು ಮಾಡಿದ್ರು. ಮುಂದ ೨೦೦೬ರೊಳಗ ಬೆಂಗಳೂರಿನ್ಯಾಗ ಚೌರಾಸಿಯಾ ಅವ್ರ ಜೊತಿನೂ ಹಾಡಿದ್ರು.
ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರು ಅಜ್ಜೀನ್ನ ಭೇಟಿಯಾಗ್ಲಿಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ರು. ಆಗ ‘ಏನಾತು ಕುಂದಗೋಳದಾಗ ದೊಡ್ಡ ಸಭಾಂಗಣ ಕಟ್ಟಸೂದು?’ ಅಂತ ಅಜ್ಜಿ ಕೇಳಿದ್ರು. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ‘ಎರಡು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಸ್ಯಾಂಕ್ಷನ್‌ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ’ ಅಂದ್ರು. ‘ಬರೀ ರೊಕ್ಕಾ ಕೊಟ್ರ ಸಾಲೂದಿಲ್ಲ. ಲಗೂನ ಕಟ್ಟಸ್ರಿ, ನಾ ಅದರೊಳಗ ಹಾಡಬೇಕು. ನಾ ತಿನ್ನೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದ್‌ ಅಗಳಿನ ಋಣಾ ಆ ಕುಂದಗೊಳದ್ದು’ ಅಂತಂದ್ರು ಅಜ್ಜಿ. ಆಗ ಪತ್ರಕರ್ತರೆಲ್ಲಾ, ಅದೇನು? ಬರೇಬರೆ ಕುಂದಗೋಳ ಅಂತೀರಿ ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕ ’ಕುಂದಗೋಳ ಮತ್ತ ತುಪ್ಪ ಇವೆರಡ ನನಗ ಸೇರ್‍ತಾವು’ ಅಂತ ಅಜ್ಜಿಯಂದ್ರು. ಅಜ್ಜಿ ಅಗದೀ ಮಿತಾಹಾರಿ. ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಅನ್ನ, ಮೆಂತ್ರೆಹಿಟ್ಟು ಅನ್ನದಷ್ಟನ ತುಪ್ಪ!
ಮೊದ್ಲೇಕ ನನಗ ಅವ್ರು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಲಲತ್‌. ಮೂರು ವರ್ಷ ಹೇಳಿದ್ರು. ಒಮ್ಮೆ ಅವ್ರಿಗೆ ಕೇಳಿದೆ-‘ಎಲ್ಲಾರೂ ಭಾಗೇಶ್ರೀ ಹಾಡಬೇಕಾದ್ರ ಪಂಚಮ್‌ ಹಚ್ಚತಾರು. ಮತ್ತ ನೀವು ಪಂಚಮ್‌ ಯಾಕ್‌ ಹಚ್ಚೂದಿಲ್ಲ? ಹೀರಾಬಾಯಿ ಬಡೋದೇಕರ್‌, ಪ್ರಭಾ ಅತ್ರೆ, ಕಿಶೋರಿ ಅಮ್ಹೋಣ್‌ಕರ್‍ ಇವ್ರೆಲ್ಲಾ ಪಂಚಮ್‌ ಹಚ್ಚಿ ಹಾಡ್ತಾರು’ ಅಂತ. ಅದಕ್ಕವರು, ‘ನಮ್ಮ ಗುರುಗೋಳು ಸವಾಯಿ ಗಂಧರ್ವರು ಹಿಂಗ ಹಾಡಬೇಕು ಅಂತ ಹೇಳ್ಯಾರು. ನಮ್ಮ ಘರಾಣಾದಾಗ ಹಿಂಗ ಹಾಡಬೇಕು’ ಅಂತ ಖಡಕ್‌ ಆಗಿ ಹೇಳಿಬಿಟ್ರು.
ಪಾಠಕ್ಕ ಹೋದಾಗ ಅವತ್ತೊಂದಿನ ಅಢಾಣಾ ಹಾಡಿದೆ. ಯಾವತ್ತೂ ಏನೂ ಹಂಗೆಲ್ಲಾ ತಿನ್ಲಿಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಾವ್ರಲ್ಲ ಏನಲ್ಲ. ಭಾರೀ ಕಟ್ಟನಿಟ್ಟು ಶಿಷ್ಯಾರ ಜೊತಿ. ಏನೊಂದೂ ಉಣ್ಣು ತಿನ್ನು ಅಂತ ಯಾವತ್ತೂ ಅಂದಾವ್ರನೂ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರಶಂಸಾ ಅಂತೂ ದೂರದ ಮಾತು. ಆದ್ರ ಅವತ್ತ ನಂಗ ಪೇಢೆ ಕೊಟ್ಟಬಿಟ್ರು ಅಜ್ಜಿ! ಭಾಳ ಖುಷಿ ಆತು. ಆಗ ನನಗ ಏನ್‌ ನೆನಪಾತಪಾ ಅಂದ್ರ... ‘ಕುಂದಗೋಳದಾಗ ಅಜ್ಜಿಯವ್ರ ಗುರುಗೋಳ ಮನೀ ಬಾಜೂಕ ಒಂದ ಹಾಲಿನ ಅಂಗಡಿ ಇತ್ತಂತ. ಯಾವತ್ತರ ಒಂದೊಂದ್‌ ದಿವ್ಸ್‌ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್ ಮುಗದ ಮ್ಯಾಲ ಹಾಲಿನ ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಹಾಲು ಕುಡಸ್ತಿದ್ರಂತ ಅವ್ರ ಗುರುಗೋಳು. ಹಂಗ ಮಾಡಿದ್‌ ದಿವ್ಸ್‌ ಇವ್ರು ಅನಕೋತಿದ್ರಂತ. ತಾ ಹಾಡಿದ್ದು ಗುರುಗೋಳಿಗೆ ಸೇರೇದ ಅಂತ. ಹಂಗ ನನಗೂ ಅಜ್ಜಿ ಅವತ್ತ ಪೇಢೆ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಕ್‌ಒಂಡೆ, ಬಹುಶಃ ಅಜ್ಜಿಗೆ ನಾ ಹಾಡಿದ್ದು ಅವತ್ತ ಸೇರಿತ್ತು ಅಂತ.
ಮತ್ತ ಅಜ್ಜಿಗೆ ಅಷ್ಟ ವಿದ್ವತ್‌ ಇತ್ತು, ಎಲ್ಲಾ ಇತ್ತು, ಆದ್ರ ತನಗ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ್ದನ್ನ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲಂತ ಖಂಡತುಂಡವಾಗಿ ಹೇಳಿಬಿಡ್ತಿದ್ರು. ಒಮ್ಮೆ ಏನಾತು...ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಕುಂದಗೋಳದೊಳಗ ಸವಾಯಿ ಗಂಧರ್ವರ ಪುಣ್ಯತಿಥಿ ಟೈಮಿನ್ಯಾಗ ಎಸ್‌. ಎಲ್‌. ಭೈರಪ್ಪನವ್ರು ಗೆಸ್ಟ್‌ ಆಗಿ ಬಂದಿದ್ರು. ರಾಜೀವ್‌ ತಾರಾನಾಥ್‌ ಆಗ ಚಾರುಕೇಶಿ ಬಾರಿಸಿದ್ರು. ಭೈರಪ್ಪನವ್ರು ಅಜ್ಜಿಗೆ, ಚಾರುಕೇಶಿ ಯಾವ ಥಾಟ್‌? ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ರು. ಅಜ್ಜಿ ’ನನಗ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲಪ್ಪ’ ಅಂತ ಸಜೀಕ ಹೇಳಿದ್ರು. ಹಂಗ ನೋಡಿದ್ರ ಅಜ್ಜಿ ಏನೋ ಒಂದು ಹೇಳಿಬಿಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ರ ಹಂಗ ಮಾಡ್ಲಿಲ್ಲ ಅವ್ರು.
ಅಷ್ಟ ಖಡಕ್‌, ಜೋರ್‌, ಸರಳ ಇದ್ದ ಅಜ್ಜಿನ್ನ ಅಳಸಬೇಕಂದ್ರ ಅವ್ರ ಅವ್ವನ ನೆನಪ ತಗೀರಿ ಸಾಕು ಅಂತ ಅಜ್ಜಿ ಬಗ್ಗೆ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ತಗದ ವಿಜಯಾ ಮುಳೆಯವ್ರು ಅನ್ನೋವ್ರು. ನನ್ನ ಸಲವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ನಮ್ಮವ್ವ ಹೊಂಟ್ಹೋದ್ಲು. ನಾ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಹೆಸರ ಗಳಿಸಿದೆ. ಸಾಧನಾ ಮಾಡಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಬಂದು, ಆದ್ರ ಅಕಿ ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೋಡ್ಲೇ ಇಲ್ಲ ನೋಡು ಅಂತ ಕಣ್ಣೀರ ಹಾಕೋವ್ರು.
ಅಜ್ಜಿ ಕೊನೀಸಲ ಹುಬ್ಬಳ್ಯಾಗ ಅಡ್ಮಿಟ್‌ ಆಗೂ ಹಿಂದಿನ ದಿವಸ ಪಾಠಕ್ಕ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಪಾಠ ಅಂದ್ರ ಅವ್ರ ಮನೀಗ್ ಹೋಗಿ ಇಡೀ ದಿವ್ಸ ಹಾಡ್ಕೋತ ಕೂಡುದು. ಬೆಳಗ್ಗೆ ತೋಡಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮುಲ್ತಾನಿ, ಹಿಂಗ ಆಯಾ ಟೈಮಿಗೆ ಅದದ ರಾಗಾನ ಹಾಡಬೇಕು. ಅವತ್ತ ಅಭೋಗಿ ಹಾಡಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮ್ಯಾಲ ಬಸಂತ ಹಾಡ್ಕೋತ ಕೂತೆ. ಹಗೂರಕ ಬಾತ್ರೂಂ ಹೊಂಟನಿತಾವ್ರು, ಹೊಳ್ಳು ಬಂದು ಬಸಂತದ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಹಾಡಿತೋರ್‍ಸಿ, ಬಸಂತ ರಾಗಕ್ಕ ಈ ಸ್ವರಸಂಗತಿನ ಜೀವ. ಅಬ್ದುಲ್‌ ಕರೀಂ ಖಾನರ ’ಪಿಯಾ ಸಮಗ ಖೇಲೋರೆ..’ ಕೇಳೀಯಿಲ್ಲ? ಆ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ನ್ಯಾಗ ಅವ್ರ ಇದನ್ನ ಹಾಡ್ಯಾರು ನೋಡು ಅಂತಂದ್ರು. ಅರಳು ಮರಳು ಅಂತಾರಲ್ಲ ಅದು ಅವ್ರ ಸಂಗೀತದ ಶಕ್ರಿಗೆ ಹೆದರಿ ದೂರ ಇಂತಿತ್ತೋ ಏನೋ...

ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಅವ್ವ

2009-09-04T05:29:00.000-07:00

’ಸುಲಭಾ.. ನನ್ನ ಸಂಸಾರ ದೊಡ್ಡದು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೂ ದೊಡ್ಡು, ಜಡ್ಡೂ ದೊಡ್ಡದು. ದೇವ್ರು ದುಃಖಾನೂ ದೊಡ್ಡದ ಕೊಟ್ಟಬಿಟ್ಟ ನೋಡವಾ. ತಾಯಿ ಮುಂದ ಮಗಳ ಹೋಗಬಾರದವಾ ಹೋಗಬಾರದು’ ಅಂತ ಮ್ಯಾಲಿಂದ ಮ್ಯಾಲೆ ಕಣ್ಣೀರ ಹಾಕಾವ್ರು.

-------------------------------------------------
ಡಾ. ಸುಲಭಾ ದತ್‌ ನೀರಲಗಿ ಕಿತ್ತೂರಿನ ಕಾಲೇಜೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ. ಗುರು ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್‌ ಅವರನ್ನು ನೆನೆದದ್ದು ಹೀಗೆ...

ಅಕ್ಕಿ ಆರಸಕೋತ, ಮೊಮ್ಮಗಳಿಗೆ ಹೆರಳ ಹಾಕ್ಕೋತ, ಮಜ್ಜಿಗಿ ಕಡಕೋತ, ಬರಾವ್ರ ಹೋಗಾವ್ರಿಗಿ ಮಾತಾಡಕೋತ, ಆಜೂ-ಬಾಜೂ ಮನ್ಯಾವ್ರ ಜೊತಿ ಹರಟಿ ಹೊಡ್ಕೋತ ನಮ್ಮ ಪಾಠ ನಡೀತಿತ್ತು. ಎದರಾ-ಬದರಾ ಕೂತು ಯಾವತ್ತೂ ಪಾಠಾನ ಮಾಡ್ಲಿಲ್ಲ. ಅಡಗಿ ಮನ್ಯಾಗರ ಇರ್‍ಲಿ, ಅಂಗಳದಾಗರ ಇರ್‍ಲಿ, ಹಾಡೂದೆಲ್ಯರ ಒಂದೀಟ ತಪ್ಪ ಆತಂದ್ರ ಸಾಕೂ ಖೋಲೀತನಕ ಬಂದು ಹಂಗಲ್ಲ ಹಿಂಗ ಅಂತ ಹೇಳಿ ಮತ್ತ ಹೋಗ್ಬಿಡ್ತಿದ್ರು.
ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲದೊಳಗ ಎಂಎ ಮಾಡೂಮುಂದ ಅವ್ರು ನಮಗ ಗೆಸ್ಟ್‌ ಲೆಕ್ಚರರ್‌ ಆಗಿ ಬರ್‍ತಿದ್ರು. ಸಿಲಾಬಸ್ಸಿಗೆ ಇದ್ದಷ್ಟ ಹೇಳಿ ಹೋಗ್ತಿದ್ರು. ಆದ್ರ ನನಗ್ಯಾಕೋ ಅವ್ರ ಹತ್ರನ ಕಲೀಬೇಕು ಅಂತ ಭಾಳ ಅನ್ನಸ್ತಿತ್ತು. ಮುಂದ ಒಂದ್‌ ದಿವ್ಸ ಅವ್ರ ಶಿಷ್ಯಾಳನೂ ಆದೆ. ಮೊದ್ಲೇಕ ಅವ್ರ ಮನೀಗ್‌ ಹೋದಾಗ ನೋಟ್‌ಬುಕ್‌ ನೋಡಿ, ’ನೀ ನೋಟ್‌ಬುಕ್‌ನ್ಯಾಗ ಬರಕೊಂಡ್ರ ಅದು ಅದರಾಗ ಉಳೀತದ. ತಲಿಯೊಳಗ ಬರ್‍ಕೊಬೇಕು’ ಅಂತಂದ್ರು. ಆವತ್ತಿಂದ ನಾ ನೋಟ್‌ಬುಕ್ಕ ಒಯ್ಯೂದ ಬಿಟ್ಟಬಿಟ್ಟೆ.
ಮೊದಲೆಲ್ಲಾ ಅವ್ರಂದ್ರ ಅಂಜಿಕಿ, ಇತ್ತಿತ್ತಲಾಗಿ ನಮ್‌ ಜೊತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಲಿಗಿಂದ ಇರ್‍ತಿದ್ರು. ಕಲಸೂ ವಿಷಯಕ್ಕ ಮಾತ್ರ ರಿಜಿಡ್‌. ಮದ್ಲೇಕ ನನಗ ’ತೋಡಿ’ ಹೇಳ್ಕೊಟ್ರು. ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ಒಂದವರ್ಷದ ತನಕಾನೂ ಅದ ರಾಗದಾಗ. ಮಂದ್ರ, ಮಧ್ಯ ಸಪ್ತಕದಾಗ ಎರಡೆರಡ ತಾಸ ಹೇಳಿಕೊಡ್ತಿದ್ರು. ಅಗೆಲ್ಲಾ ನನಗ ಬ್ಯಾಸರಾಗ್ತಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೊಮ್ಯಂತೂ ಹೊಟ್ಟಿ ನೋವು ಬಂದಂಗ ಆಗೂದು. ಯಾವಾಗರ ಮುಗಸ್ತಾರಪ್ಪಾ ಅಂತ ಅನ್ಸೂದು. ಒಮ್ಯಂತೂ ತಿಂಗಳಾನಗಟ್ಟಲೆ ಮ್ಯಾಲಿನ ಷಡ್ಜದ ತನಕ ಹೋಗಲೇ ಇಲ್ಲ (ಆಲಾಪದ ಮೂಲಕ ಸ್ವರದಿಂದ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ನಿಧಾನ ಕ್ರಮಿಸುವುದು ಕಿರಾಣಾ ಘರಾಣಾದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದು). ಒಳಗ ಹೋಗ್ಯಾರ ಬಾ ಅಂತ ಹೇಳಿ ಷಡ್ಜಕ್ಕ ಏನರ ಸ್ವರಾ ಹಚ್ಚೀದ್ರ ಸಾಕು ಹೊಳ್ಳಿ ಬಂದಬಿಡಾವ್ರು.
ಹಾಂ... ಅಂದ್ಹಂಗ ಅವ್ರಿಗೆ ಒಬ್ಬರ ಇಸ್ಪೀಟ್‌ ಆಡ್ಕೋತ ಕೂಡೂ ಖಯಾಲಿ ಇತ್ತು. ಇತ್ತ ನಾವು ಹಾಡ್ಕೋತ ಕೂಡಬೇಕು ಅವ್ರು ಒಬ್ರ ಇದ್ರಂದ್ರ ಇಸ್ಪೀಟ್‌ ಆಡ್ಕೋತ ಕೂಡಾವ್ರು. ಮತ್ತ ಅವ್ರ ಇಲ್ಲಂದ್ರನೂ ಅವರ ಮನೀಗ್‌ ಹೋಗಿ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್‌ ಮಾಡ್ಕೋತ ಕೂಡ್ರಿದ್ವಿ. ಇನ್ನ ನನ್ನ ಲಗ್ನದ ವಿಚಾರ ಬಂದಾಗ, ನಮ್ಮ ಮನೀಯವ್ರಿಗೆಲ್ಲ ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದ್ರು-’ನೋಡ್ರಿ ಅಕಿ ಧ್ವನಿ ಭಾಳ ಚುಲೋ ಅದ. ಅಕಿನ್ನ ಬಿಡಸಬ್ಯಾಡ್ರಿ’ ಅಂತ. ಹಂಗ ಮುಂದ ನೌಕ್ರಿ ಬಂದ ವೇಳ್ಯಾಕನೂ, ’ಯಾಕ ನಿನಗ ನೌಕ್ರಿ ಗೀಕ್ರಿ? ಸುಮ್ನ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್‌ ಮಾಡು. ಇದು ದೇವರ ದೇಣಗಿ ಅದ’ ಅಂತಂದ್ರು. ಆದ್ರ ನಾ ನೌಕ್ರಿಗೆ ಹೋಗೂದನ್ನ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಮುಂದ ಅವ್ರಿಗೇ ಮನವರಿಕಿ ಆತು. ಇಕಿ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್‌ ಬಿಡೂದಿಲ್ಲ ಅನ್ನೂದು.
ಆಗಾಗ ಹಿಂದಿಂದೆಲ್ಲಾ ನೆನಪ ತಕ್ಕೊಂಡ ಕೂಡ್ತಿದ್ರು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕ ಅಂತ ಹೋದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ, ಮೂರು ಮಕ್ಕಳನ್ನ ಕಟ್ಕೊಂಡ್‌ ಪಾಳೀ ಬರೂತನಕಾ ಬೆಳ್ಳಬೆಳತನಕಾ ಕಾಯ್ಕೋತ ಕೂಡ್ತಿದ್ದದ್ದು, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಕಡೆ ಟ್ರೇನಿನ್ಯಾಗ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡೂವಾಗ ಕೈಯ್ಯಾಗ ರೊಕ್ಕಾ ಇಲ್ಲದ, ಹೊಟ್ಟೆ ಕಟ್ಕೊಂಡ್‌ ತ್ರಾಸ್‌ ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಒಂದ ಎರಡ....
ಅಕ್ಕಾವ್ರು ವಕೀಲರಿಗೆ ಎರಡನೇಹೆಂಡತಿ ಆಗಿ ಹೋದಾವ್ರು. ಮನೀ ಬಾಳೇಕ ತೊಂದ್ರಿ ಏನಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೂ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನ ತಾನ ಸಾಕಬೇಕು ಅನ್ನೂ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಅವ್ರಲ್ಲಿತ್ತು. ಆಗಾಗ ಹೇಳ್‌ಆವ್ರು ’ ನೋಡವಾ, ನಾ ಎಂದೂ ರೊಕ್ಕದ ಮಾರಿ ನೋಡಿ ಕಲಸೂವಾಕಿ ಅಲ್ಲಾ..’ ಅಂತ.
ನಂದವತ್ತ ಆಕಾಶವಾಣ್ಯಾಗ ಆಡಿಶನ್‌ ಇತ್ತು. ಅವ್ರಂದ್ರ ಇಷ್ಟ ಹೆದರ್‍ತಿದ್ದೆ.. ಆದ್ರ ಅವತ್ತವ್ರು ಬಂದು ಸ್ಟುಡಿಯೋನ್ಯಾಗ ಬಂದು ಕೂತಬಿಟ್ರು. ನನ್ನ ಮಾರಿ ನೋಡಿದಾವ್ರನ, ’ನಾ ಇದ್ದದ್ದಕ್ಕ ಇಕಿ ಯಾಕೋ ಗಾಬ್ರಿಯಾಗ್ಯಾಳ, ನಾಳೆ ಆಡಿಶನ್‌ ಮಾಡ್ರಿ ಇಕೀದು’ ಅಂತ ಆಕಾಶವಾಣಿಯವ್ರಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ರು.
ಮತ್ತ ಮರದಿನಾ ಆಡಿಶನ್‌ ಆತು. ನನ್ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದನ ನಾ ಹೆಂಗ ಹಾಡ್ತೇನಿ ಅಂತ ಕೇಳಿಸ್ಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕೆ ಆಕಾಶವಾಣಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದನ್ನ ಆಮ್ಯಾಲ ಹೇಳಿದ್ರು.
ಕಿಟ್ಟಕ್ಕಾರು ತೀರ್‍ಕೊಂಡ್‌ಮ್ಯಾಲಂತೂ ಭಾಳ ತ್ರಾಸ ಮಾಡ್ಕೊತಿದ್ರು. ’ಸುಲಭಾ.. ನನ್ನ ಸಂಸಾರ ದೊಡ್ಡದು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೂ ದೊಡ್ಡು, ಜಡ್ಡೂ ದೊಡ್ಡದು. ದೇವ್ರು ದುಃಖಾನೂ ದೊಡ್ಡದ ಕೊಟ್ಟಬಿಟ್ಟ ನೋಡವಾ. ತಾಯಿ ಮುಂದ ಮಗಳ ಹೋಗಬಾರದವಾ ಹೋಗಬಾರದು’ ಅಂತ ಮ್ಯಾಲಿಂದ ಮ್ಯಾಲೆ ಕಣ್ಣೀರ ಹಾಕಾವ್ರು.
ಸ್ವರದ ಆನಂದಾನ ಮೊದಲ ನಾವ ತಗೊಬೇಕು. ಆಮ್ಯಾಲ ಅಲ್ಲೇನ ಕೇಳೂವಾವ್ರಿಗೂ ಅದರ ಆನಂದಾ ದಕ್ಕೂದು ಅಂತ ಆಗಾಗ ಹೇಳ್ತಾ ಹೋಗೇಬಿಟ್ರು ನಮ್ಮಕ್ಕಾ...